“Con voi chui lọt lỗ kim”?
3 giờ ngày 17/11/2013, lực lượng an ninh của sân bay Quốc tế Đào Viên (Đài Loan) tiến hành kiểm tra chiếc máy bay của Hãng Hàng không China Airlines. Đây là chuyến bay cất cánh từ Đài Loan, ghé ngang Malaysia, bay tiếp đến Việt Nam và điểm hạ cánh cuối cùng là sân bay Đào Viên.
Trong quá trình nhận hàng tại sân bay Tân Sơn Nhất (Việt Nam), chiếc máy bay này có nhận 12 chiếc loa thùng của công ty ký gửi là Korchina Logistis (có trụ sở nằm trên đường Nguyễn Trãi, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1), tên giao dịch Việt là Kỷ Oai Rồng China. Phía bên ngoài những chiếc loa thùng này, được dán tên của Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ giao nhận Lê Hòa (Công ty Lê Hòa - có trụ sở tại phường Nguyễn Thái Bình, quận 1, TP HCM).
Đến sân bay Đào Viên, lực lượng chức năng phía Đài Loan đã phát hiện có tổng cộng 600 bánh heroin với tổng trọng lượng là 229 kg giấu trong 12 chiếc loa thùng. Để ngụy trang, những bánh heroin này còn phủ một lớp sôcôla bên ngoài nhằm tránh sự phát hiện của chó nghiệp vụ.
Thêm nữa, bằng cách nào đó, trước khi lô hàng được đưa lên máy bay Công ty Lê Hòa đã dán được nhãn mác thuộc nhóm hàng nguy hiểm, có từ tính. Đồng thời, 12 chiếc loa được dồn hết vào một thùng chuyên dụng trên máy bay, gọi là AKE.
Sau khi phía Đài Loan phát hiện ra số ma túy khổng lồ trên, vụ việc đã biến thành thông tin cực sốc trong dư luận. Với 229 kg heroin, trị giá 300 triệu USD, giá tiêu thụ ngoài chợ đen khoảng 500 triệu USD. Có thể nói, khối lượng ma túy này thừa sức khuynh đảo thị trường ma túy bất hợp pháp ở châu Á.
Lần lại đầu mối, phía Korchina Logistis bảo, họ không biết gì vì nguyên tắc nhận hàng ký gửi họ không có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp của hàng hóa. Họ chỉ phân loại và báo giá, thương thảo hợp đồng với Công ty Lê Hòa. Phía Công ty Lê Hòa thì lại bảo, đây là lô hàng họ đứng ra làm giúp Công ty Air Sea Worldwide. Theo phía hải quan thì chủ nhân thật sự của lô hàng trên là của Công ty TNHH Giao nhận và Vận tải Long Vân.
Mọi thứ ngày càng trở nên phức tạp hơn, bởi ai cũng hiểu được rằng đây là một vụ trọng án, hơn nữa nó còn ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên thương trường quốc tế về mọi mặt.
Trong động thái mới nhất, Cảng vụ Hàng không Miền Nam cho biết, họ đã tạm thời đình chỉ 4 nhân viên an ninh thuộc Đội kiểm tra an ninh soi chiếu hàng hóa để phục vụ công tác điều tra. Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an đã triệu tập hàng loạt người có trách nhiệm của các đơn vị liên quan đến vụ án nghiêm trọng này để làm rõ.
Phó Cục trưởng Cục Hải quan TP HCM, ông Trần Mã Thông nói rằng: "Chủ lô hàng trên là Công ty TNHH Giao nhận và Vận tải Long Vân. Khi khai báo để nhập kho TCS (Kho vận chuyển hàng hóa của sân bay Tân Sơn Nhất), phía công ty này điền thông tin "Đây là hàng loa thùng bình thường".
Xét thấy uy tín nhiều năm của Công ty Long Vân, nên hệ thống máy tính tự động xếp lô hàng này sang luồng xanh. Hải quan cũng không có bất cứ kiểm tra nào đối với lô hàng, kể cả sử dụng máy soi và chó nghiệp vụ. Trước đó, khi làm thủ tục gửi hàng Hãng China Airlines, đơn vị đứng tên người gửi không phải là Công ty Long Vân nói trên mà là Công ty Lê Hòa".
Theo quy định, nếu hàng hóa của doanh nghiệp được xếp vào luồng xanh sẽ miễn kiểm tra hồ sơ giấy và thực tế hàng hóa. Luồng vàng sẽ kiểm tra hồ sơ hải quan. Riêng luồng đỏ, doanh nghiệp phải xuất trình hồ sơ giấy và hàng hóa.
"Vì vậy, việc kiểm tra lô hàng này thuộc về an ninh hàng không. Nếu có nghi ngờ, họ phải tiến hành điều tra, chứ không phải cứ luồng xanh là mặc nhiên thừa nhận đó là hàng hóa thông thường. Còn cán bộ hải quan đã làm đúng chức trách, nhiệm vụ của mình. Tất nhiên, lãnh đạo Cục Hải quan sẽ có xử lý nghiêm nếu Cơ quan điều tra kết luận nhân viên hải quan có sai sót trong vụ việc này", ông Trần Mã Thông nói.
Đại diện Cục Hải quan TP HCM cho rằng, việc kiểm tra lô hàng này thuộc về an ninh hàng không. Nếu nghi ngờ hàng có vấn đề, an ninh phải có trách nhiệm soi chiếu. "An ninh hàng không đã đình chỉ một số lãnh đạo có liên quan đến lô hàng để điều tra. Còn cán bộ hải quan đã thực hiện đúng theo quy trình và không sai phạm", ông Thông nói. Tuy nhiên, ông này khẳng định Cục Hải quan TP HCM sẽ xử lý nghiêm nhân viên dưới quyền nếu Công an kết luận điều tra có dính líu.
Lãnh đạo của TCS cũng nhanh chóng thoái thác trách nhiệm: "Việc kiểm tra hàng hóa không thuộc trách nhiệm của TCS".
Liệu chỉ là sự tắc trách(?!)
Để bạn đọc tiện hình dung, chúng tôi xin cung cấp về chức năng, nhiệm vụ của lực lượng hải quan và an ninh hàng không. Đối với lực lượng hải quan, có trách nhiệm thực hiện các quy định quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh. Tổ chức thực hiện về thuế và các khoản thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Tiến hành thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, chuyển cảng, chuyển cửa khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo quy định của pháp luật thuộc địa bàn quản lý. Tiến hành kiểm soát hải quan để phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong phạm vi địa bàn hoạt động của Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay.
Phối hợp với các lực lượng chức năng khác để thực hiện công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới ngoài phạm vi địa bàn hoạt động của Chi cục. Thực hiện việc lập biên bản, ra quyết định tạm giữ hàng hóa, tang vật, phương tiện vi phạm hành chính về hải quan và xử lý vi phạm hành…
Đối với lực lượng an ninh hàng không, trách nhiệm gồm: kiểm tra, đảm bảo an ninh, an toàn người, hàng hóa, hành lý trước khi vào khu vực hạn chế ở nhà ga và lên máy bay. Được xác định là lực lượng nòng cốt trong việc giải quyết các tình huống liên quan đến an ninh khu vực Cảng Hàng không Tân Sơn Nhất (không tặc, cướp phá máy bay, bạo loạn hoặc các hành động gây rối, phá hoại trong khu vực...). Canh gác bảo vệ máy bay tại khu vực sân đậu máy bay. Canh gác bảo vệ toàn bộ khu bay. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Tổng giám đốc Cụm cảng Hàng không Miền Nam. Với quy định về trách nhiệm rõ ràng như vậy, không thể nói hải quan sân bay không có lỗi mà lỗi hoàn toàn thuộc về an ninh hàng không.
Ai đã từng đi máy bay, đều biết sự gắt gao của lực lượng an ninh sân bay lẫn hệ thống máy soi chiếu an ninh được đặt tại sân bay. Ngay cả một cây kim băng, một con dao xếp cắt hoa quả… đều được an ninh sân bay kiểm tra cẩn thận, hoặc yêu cầu bỏ lại tại thùng tiêu hủy đặt tại lối kiểm soát của nhân viên an ninh.
Như vậy, quá khó để dư luận tin rằng, có nhiều sự vô tình trong vụ việc 229kg heroin được đưa đi trót lọt từ sân bay Tân Sơn Nhất.
Nếu TCS cho rằng, TCS không có trách nhiệm kiểm tra hàng hóa. Hóa ra, ai muốn gửi bất cứ thứ gì vào TCS cũng được hay sao(?!). Giả như, 229 kg heroin không phải là heroin mà là chất kích nổ, thậm chí là bom thì hậu quả sẽ như thế nào(?!).
Nói như ông Phó Cục trưởng Hải quan TP HCM lại càng khó chấp nhận được. Không ai vì uy tín của một đơn vị kinh doanh mà lờ đi những nguyên tắc đảm bảo an ninh, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa mà lực lượng hải quan được giao phó.
Tất nhiên, trách nhiệm của các bên đến đâu còn phải đợi kết luận của Cơ quan điều tra. Nhưng với chừng đó cứ liệu đã được công bố cho đến lúc này, thì liệu có thể tin rằng, 229kg heroin được vận chuyển qua sân bay Tân Sơn Nhất chỉ là sơ sẩy do vô ý của các nhân viên chức năng(?!).
Hiện, Cơ quan điều tra của Việt Nam và Đài Loan đang phối hợp chặt chẽ để tiến hành làm sáng tỏ vụ buôn lậu heroin cực lớn trên. Phía Đài Loan, đã bắt giữ 7 nghi phạm để điều tra.
Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật vụ việc này đến bạn đọc