Vị thế khó khăn của CIA trong mối quan hệ cũ và mới ở Libya

Trước kia không có cơ quan chính quyền nào của Mỹ tỏ ra căm ghét chính quyền của đại tá Muammar Gaddafi hơn CIA - cơ quan tình báo Mỹ đã bị mất đi phó trưởng trạm CIA ở thành phố Beirut của Liban khi các điệp viên của Libya đã cho nổ tung chuyến bay 103 của Pan Am trên bầu trời Scotland năm 1988. Nhưng sau cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9, sự tình đã đổi khác khi Mỹ phải đối mặt với những kẻ thù mới của nước này.

Trong những năm sau này, CIA có quan hệ chặt chẽ trở lại với cơ quan tình báo của Đại tá Gaddafi nhằm tìm kiếm thông tin về những chiến dịch của Al-Qaeda ở khu vực Bắc Phi. Cuộc chiến hiện nay của liên quân Mỹ Anh - Pháp đã tác động xấu đến mối quan hệ được xem là nồng ấm giữa cộng đồng tình báo Mỹ và những chính quyền của thế giới Arập.

Giới quan chức cao cấp của Mỹ nhận định sự ràng buộc chặt chẽ của CIA với chính quyền Libya mang đến nhiều điều lợi cho nước Mỹ - như là, xóa bỏ được chương trình vũ khí hạt nhân mới hình thành của Đại tá Gaddafi, đồng thời có điều kiện hợp tác săn lùng những mạng lưới khủng bố.

Nhưng Dennis C. Blair, cựu Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ dưới chính quyền Obama, nói trong khi các cơ quan tình báo ở những nơi như Libya và Ai Cập sẵn sàng hợp tác với Mỹ chống Al-Qaeda, thì họ lại ngấm ngầm bất đồng ý kiến với nhau. Quyền lợi của Mỹ có vẻ như bị ảnh hưởng rõ nhất là vào năm 2009, khi mà báo cáo nhân quyền của Bộ Ngoại giao Mỹ trở thành một "bản tóm tắt" kinh khủng về những vụ người mất tích và tra tấn ở Libya.

Tuy nhiên, trong nhiều tháng trước đó, một điện thư ngoại giao được WikiLeaks tiết lộ đã gọi chính quyền Đại tá Gaddafi là "người bạn đồng hành hết sức thân thiết trong cuộc chiến chống khủng bố" đồng thời tuyên bố mối quan hệ (của CIA) với tình báo Libya là "tuyệt vời"!

Người phát ngôn của CIA từ chối bình luận về sự ràng buộc của cơ quan tình báo này với các cơ quan tình báo hải ngoại. Nhưng Michael Scheuer - nhân vật đã trải qua hai thập niên làm việc cho các chiến dịch chống khủng bố ở CIA - nói sẽ là lố bịch nếu tin rằng, mọi điệp vụ được hoàn thành mà không cần đến sự giúp sức của những đồng minh không mấy dễ chịu (trong thế giới Arập). Nhưng một số cựu điệp viên của CIA tin rằng, sự giúp đỡ của chính quyền Libya trong cuộc chiến chống khủng bố là quá phóng đại.

Vincent Cannistraro, cựu lãnh đạo trạm CIA ở Libya cho biết, Đại tá Gaddafi thường ra sức chụp mũ những đối thủ chính trị của ông là  phần tử khủng bố, và CIA đã "bị lừa gạt" một cách trắng trợn để cùng hợp tác bởi vì CIA khát thông tin tình báo về những chiến binh Hồi giáo tiềm tàng.

Một câu chuyện cảnh cáo về mối quan hệ của Mỹ với hai quốc gia Ai Cập và Libya là vụ án  Ibn al-Shaikh al-Libi, người Libya huấn luyện cho phiến quân Al-Qaeda bị bắt ở Pakistan năm 2001 và chuyển giao cho Ai Cập. Al-Libi tuyên bố anh ta biết sự giao du giữa Al-Qaeda và Saddam Hussein, cũng như việc anh ta bị nhân viên tình báo Ai Cập tra tấn như thế nào. Sau khi được Ai Cập trả về cho Libya, Al-Libi bị giam và treo cổ chết năm 2009 trong nhà tù Libya

Mỹ cho rút đại sứ của mình khỏi Libya năm 1972 - tức 3 năm sau khi Đại tá Gaddafi và nhóm sĩ quan trẻ của ông ta nắm quyền lực ở nước này - và đóng cửa sứ quán ở Tripoli năm 1979 sau khi tòa nhà bị nhiều người bắn vào. Các điệp viên Mỹ và Libya rõ ràng đã không tiếp xúc với nhau trong suốt hai thập niên cho đến năm 1999, khi CIA bắt đầu có hàng loạt những cuộc gặp mặt bí mật với điệp viên Libya ở châu Âu để thu thập thông tin về những mạng lưới khủng bố Hồi giáo đang hoạt động ở Bắc Phi.

Trong cuốn tự truyện xuất bản năm 1997, cựu Giám đốc CIA George J. Tenet miêu tả những cuộc gặp mặt đầy lúng túng với Moussa Koussa, lãnh đạo tình báo Libya, là "bức tranh minh họa về thế giới kỳ quái mà trong đó chúng ta phải làm việc", vì lúc đó điệp viên CIA phải trao đổi những nhận xét hài hước với người đàn ông mà họ tin là kẻ chủ mưu vụ đánh bom chuyến bay Pan Am cùng với những âm mưu khủng bố khác.

Tuy nhiên, Tenet cũng đánh giá sự lắng dịu trong quan hệ với Libya là một trong những thành công lớn của ông khi đang lãnh đạo CIA, từ đó dẫn đến sự bắt tay giữa hai cơ quan tình báo để chống lại Al-Qaeda và chấm dứt chương trình vũ khí hạt nhân đầy nguy hiểm của Libya.

Paul R. Pillar, chuyên gia hàng đầu về Trung Đông của Hội đồng Tình báo Quốc gia Mỹ từ năm 2000 đến 2005 và thành viên của nhóm thương lượng với người Libya về chương trình hạt nhân của họ cho biết, chống khủng bố là một trong những "dạng lâu bền nhất của sự hợp tác tình báo".

Tuy nhiên, một chuyên gia cố vấn khác về Trung Đông của CIA lại nêu ra mâu thuẫn trong sự hợp tác chống khủng bố của CIA với tình báo Libya không thể giúp giới quan chức Mỹ nhìn thấu vào trong chính quyền Gaddafi. Chuyên gia giấu tên này nói: "Tôi cho rằng CIA đã gặp  khó khăn trong việc thu thập thông tin tình báo về Libya".

Cũng theo chuyên gia này, việc phát triển những sự tiếp xúc độc lập trong xã hội Libya rõ ràng là điều không thể thực hiện được. Một phần do quan chức Mỹ mỗi khi rời sứ quán thường luôn có nhiều xe an ninh của người Libya đi kèm, và quan chức Libya giải thích họ phải làm như thế để bảo vệ người Mỹ

Trần Phong (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.