Trong hơn ba thập niên, thế giới sống trong một "khoảng lặng mong manh" không có vụ thử nổ hạt nhân nào của Mỹ và Nga. Giờ đây, những phát biểu cứng rắn về khả năng nối lại thử nghiệm từ Washington tới Moscow đang đẩy khoảng lặng ấy tới giới hạn. Khi hiệp ước kiểm soát vũ khí chiến lược cuối cùng giữa hai siêu cường sắp hết hiệu lực, lời đe dọa thử nghiệm hạt nhân không chỉ là chiêu bài gây sức ép lẫn nhau, mà còn là tín hiệu báo trước một kỷ nguyên "hậu kiểm soát vũ khí" nhiều rủi ro, trong đó luật chơi trở nên lỏng lẻo hơn, còn ngưỡng an toàn của nhân loại lại thấp đi.
Việc Mỹ và Nga đồng loạt nhắc đến khả năng nối lại thử nghiệm hạt nhân đã dấy lên lo ngại về “bước lùi” trong nỗ lực duy trì ổn định chiến lược toàn cầu. Nếu một vụ thử thực sự xảy ra, nó có thể kích hoạt hiệu ứng dây chuyền, đe dọa chuẩn mực không phổ biến vũ khí hạt nhân được duy trì gần ba thập niên.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 31/10 (giờ địa phương) tái khẳng định việc Mỹ sẽ tiếp tục thử nghiệm hạt nhân, nhưng từ chối đề cập việc liệu có bao gồm các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/10 đã bất ngờ ra lệnh cho quân đội nối lại các cuộc thử nghiệm vũ khí hạt nhân sau hơn ba thập kỷ tạm dừng, chỉ ít phút trước khi ông bắt đầu cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Busan, Hàn Quốc, Reuters đưa tin.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 22/10 đã giám sát một cuộc thử nghiệm quy mô lớn của lực lượng hạt nhân Nga, nhằm kiểm tra khả năng sẵn sàng chiến đấu và cơ cấu chỉ huy, Reuters đưa tin.
Quốc đảo Marshall bỗng nhiên trở thành nạn nhân của các vụ thử nghiệm hạt nhân của Hoa Kỳ trong thời Chiến tranh Lạnh. Trong khoảng giữa thời gian năm 1946 và 1958, Mỹ đã kích nổ 67 quả bom hạt nhân trên quần đảo Marshall, tạo ra vô số hố nông và khiến cho hàng trăm dân bản địa phải di tản.
Hoa Kỳ từng tiến hành 67 vụ thử nghiệm hạt nhân trên quần đảo Marshall bao gồm cả hòn đảo san hô vòng Bikini từ năm 1946 đến năm 1958 được cho là “vì lợi ích nhân loại”.
Vào giai đoạn nửa cuối thế kỷ XX, Mỹ đã tiến hành một loạt các vụ thử nghiệm hạt nhân tại khu vực Thái Bình Dương, theo đánh giá đã gây ra những thảm họa phóng xạ đáng sợ nhất trong lịch sử nhân loại.
Ngày 5-8-1963, Hiệp ước cấm thử nghiệm hạt nhân một phần (PTBT) đã được Liên Xô, Mỹ và Anh ký kết.Hiệp ước này được ca ngợi như một bước quan trọng đầu tiên hướng tới việc kiểm soát vũ khí hạt nhân trên toàn cầu.
Cuộc gặp gỡ lần đầu tiên giữa lãnh đạo hai miền Triều Tiên từ năm 2007 và sự chủ động đề xuất đàm phán với Mỹ về vấn đề hạt nhân của chính quyền Bình Nhưỡng đang mở ra cơ hội rất lớn cho việc phi hạt nhân hóa trên Bán đảo Triều Tiên, đồng thời tạo ra hy vọng thực sự cho hòa bình giữa Hàn Quốc và Triều Tiên.
Tháng 7-1985, chiếc tàu của tổ chức Hòa Bình Xanh neo đậu tại cảng Auckland (New Zealand) chuẩn bị tiến đến đảo san hô Mororoa ở miền nam Thái Bình Dương để thực hiện sứ mạng ngăn chặn cuộc thử nghiệm hạt nhân của quân đội Pháp. Nhưng vào đêm 10-7-1985, 2 quả bom nổ tung đánh chìm chiếc tàu trong vòng chưa đầy 5 phút.
Trong một động thái mới nhất thể hiện quyết tâm quân sự, ngày 24-4, tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Michigan của Hải quân Mỹ đang tới vùng biển gần Bán đảo Triều Tiên để cùng với nhóm tàu sân bay USS Carl Vinson tham gia tập trận. Đây chính là động thái của Mỹ nhằm “cánh báo” Triều Tiên không được vượt qua lằn ranh đỏ cuối cùng.
Triều Tiên đã đặt quân đội trong tình trạng báo động cao nhất sau khi Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence thăm khu vực biên giới Triều Tiên - Hàn Quốc và tái khẳng định quan điểm của Washington là nước này "cân nhắc mọi lựa chọn" trong việc đối phó với Bình Nhưỡng.
Từ sau Chiến tranh lạnh, vấn đề hạt nhân, trong đó có vũ khí hạt nhân chưa bao giờ mất đi tính thời sự. Trong bối cảnh xuất hiện những thách thức mới, vũ khí hạt nhân càng trở lên đặc biệt nguy hiểm. Nguy cơ này càng tăng lên khi không có cam kết nào về phát triển và kiểm soát vũ khí hạt nhân được các nước sở hữu vũ khí hạt nhân chấp nhận.
Trong hai ngày 26 và 27-3, liên tục xuất hiện những thông tin cho rằng, CHDCND Triều Tiên có thể đang chuẩn bị cho một vụ thử hạt nhân vào tháng tới. Những tin đồn này xuất hiện trong bối cảnh quan hệ giữa CHDCND Triều Tiên với Hàn Quốc và Mỹ đang ngày càng căng thẳng.
37 năm sau khi luồng ánh sáng chớp lóa kép bí ẩn bất ngờ được phát hiện ở Nam Đại Tây Dương gần Quần đảo Prince Edward (thuộc chủ quyền Nam Phi), tài liệu mà chính quyền Mỹ mới giải mật tiết lộ đó là sự hợp tác thử nghiệm hạt nhân bí mật giữa chế độ Apartheid Nam Phi và Israel.
