Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.
Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.
Cuộc đời của Thiếu tướng Trần Tử Bình gắn liền với những biến động của lịch sử đất nước, sự ra đời và dần lớn mạnh của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc. Từ một người nông dân nghèo khổ, trưởng thành trong phong trào đấu tranh ở đồn điền cao su ở Nam Bộ, đến người cộng sản thuộc lớp đảng viên đầu tiên, thành lập công đoàn, lãnh đạo bãi công.
