Sau một hoa giáp trên cõi đời, năm 1941, ông Thành hoàng sống Hà Công Nguyệt trở về với đất mẹ Mường Khô, để lại cho hậu thế những câu chuyện bi hùng hiển hách và một nghi án đến nay chưa có lời giải.
Được phong làm Thành hoàng để thờ cúng ngay từ khi còn sống; tham dự những âm mưu động trời chống lại sự cai trị của người Pháp; bị đày đi tận Algieri chịu cảnh tù đày cùng với vua Hàm Nghi; người Pháp phải lập một châu mới cho ông làm Tri châu đến khi ông tạ thế..., cuộc đời của ông Hà Công Nguyệt (Hà Triều Nguyệt) là một pho sử hào hùng và bi tráng của người thổ ty yêu nước trong nửa đầu thế kỷ trước.
