Tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, gây ra những lo ngại lớn về sức khỏe cộng đồng. Từ năm 2009 đến 2023, lượng tiêu thụ đồ uống có đường đã tăng phi mã gấp 4 lần, với tổng lượng tiêu thụ tăng từ 3,44 tỷ lít năm 2009 lên 6,67 tỷ lít năm 2023, gần gấp đôi trong vòng hơn một thập kỷ.
Các chuyên gia bày tỏ lo ngại việc tăng ở mức cao và theo lộ trình đột ngột ở cả hai phương án của Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực và cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn.
Ngay sau Tết Nguyên đán, vấn đề tăng thuế thuốc lá và thuốc lá lậu lại một lần nữa làm nóng nghị trường khi dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ được tiếp tục bàn luận, xem xét tại Quốc hội. Theo các chuyên gia, đây là thời điểm phù hợp để xem xét việc tăng thuế sẽ ảnh hưởng ra sao đến tình hình thuốc lá lậu vốn đang phức tạp.
Dù lo ngại việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá cao sẽ gây “sốc” cho ngành kinh doanh thuốc lá, song các doanh nghiệp và chuyên gia đều cho rằng, việc tăng thuế là cần thiết, nhằm giảm thiểu tỷ lệ người hút thuốc, vừa tăng thu cho ngân sách, đảm bảo hài hòa ích nước, lợi nhà.
Trung bình mỗi người Việt Nam sử dụng 1 lít đồ uống có đường/tuần, điều này vượt xa so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Sử dụng quá nhiều đồ uống có đường là nguyên nhân gây ra thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tim mạch, răng miệng, ung thư...
Bộ Tài chính đang nghiên cứu các ý kiến góp ý cho phương án tăng thuế tiêu thụ (TTĐB) đặc biệt với thuốc lá, vốn là một trong những nội dung chính của dự án xây dựng Luật thuế TTĐB (sửa đổi). Theo các chuyên gia, hiện có 5 mục tiêu cần hướng đến khi sửa đổi thuế TTĐB đối với sản phẩm thuốc lá ở giai đoạn này.
