Từ những chuyến đi tác nghiệp ở các buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số 3 huyện miền núi Đồng Xuân, Sơn Hòa, Sông Hinh (Phú Yên), tôi có dịp tìm hiểu nhiều nét đẹp truyền thống văn hóa của người Êđê. Trong đó có những câu chuyện thú vị về nhà sàn và bếp lửa chỉ còn lại trong ký ức của một số già làng.
Quan Tạo Xổng đứng chống nạnh, quát tháo đám người nhà liên hồi. Được một lúc, hình như đã thấm mệt, quan ra ngồi uống nước và nằm hút thuốc phiện ngay trên tấm đệm bông lau vừa được tên đầy tớ thân cận lấy trên nhà xuống. Đến khi tàn chầu thuốc phiện, quan thấy người khoan khoái, nhỏm dậy vươn tay duỗi chân thì bọn đầy tớ đã dỡ xong nhà. Những phên gianh, tre, gỗ xấu không cần đến chúng vứt chỏng chơ khắp nơi.
Mẹ kể khi vừa được một tháng tuổi tôi đã về quê ngoại, một bản nhỏ thuộc Mường Thàng. Nơi có dòng suối róc rách lấp lóa nắng từ rặng mận, nhà sàn thấp thoáng vườn cây trái xum xuê bốn mùa. Câu đầu tiên học nói là "cơm đồ, nhà gác, nước vác, lợn thui"...
Các con đã nói vậy thì Vương cũng không muốn giấu chúng nó về ước mơ bấy lâu nay của mình nữa. Vương không muốn mất ngôi nhà sàn cuối cùng ở làng Khau Liêu này. Bộ cột, kèo gỗ nghiến hiếm lắm rồi. Có tiền có thể xây nhà mấy tầng, nhưng làm sao có thể mua được bộ cột gỗ tốt dựng nhà sàn, khi mà trong rừng chẳng còn những cây nghiến cây lim vài trăm năm tuổi.
Sau nửa thế kỷ kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về cõi vĩnh hằng, nơi ở và làm việc của Người tại Hà Nội vẫn là một trong những địa chỉ được đông đảo nhân dân trong nước và du khách quốc tế tìm đến, vừa để tìm hiểu, vừa thể hiện tấm lòng thành kính, kính trọng, tưởng nhớ Người .
Triển lãm "60 năm Nhà sàn Bác Hồ trong Khu Phủ Chủ tịch" nhân kỷ niệm 60 năm Nhà sàn Bác Hồ (5-1958 - 5-2018); kỷ niệm 128 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2018).
Phủ Chủ tịch, nơi Bác Hồ sống và làm việc trong 15 năm cuối đời tấp nập bước chân người. 100 cán bộ, công nhân viên đang làm nhiệm vụ tại đây cảm nhận được bao tình cảm kính trọng, yêu thương mà đồng bào, bạn bè quốc tế dàng cho Bác Hồ.
Theo quốc lộ 15C từ huyện Bá Thước của tỉnh Thanh Hóa, rồi sang tận Mai Châu, Hòa Bình, đâu đâu cũng có nhà sàn của đồng bào dân tộc. Tuy nhiên trong những năm gần đây, những nếp nhà sàn ấy đang dần mất đi để nhường chỗ cho những mái ngói nằm xen kẽ. Thực trạng "chảy máu" nhà sàn đang diễn ra âm ỉ khiến cho nhiều người lo ngại.
