Nét độc đáo của văn hóa Bình Định (gồm 58 xã phường ở phía Đông của tỉnh Gia Lai ngày nay) là ba dấu son liên quan đến chữ viết: Quang Trung là vị vua đầu tiên cho dùng chữ Nôm thay chữ Hán trong toàn bộ văn bản hành chính cả nước. Bình Định là nơi khơi nguồn chữ Quốc ngữ.
Tiến sĩ Phạm Thị Kiều Ly đã dành 5 năm nghiên cứu về chữ quốc ngữ và bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Sorbonne Nouvelle (Cộng hòa Pháp) năm 2018. Nhân dịp ra mắt cuốn sách “Lịch sử chữ quốc ngữ, 1615-1919” - một công trình đầy đủ và bề thế nhất về lịch sử hình thành và phát triển của chữ quốc ngữ từ trước đến nay, chị đã dành cho phóng viên Văn nghệ công an cuộc trò chuyện về hành trình đi tìm nguồn cội chữ viết của mình.
Dân tộc Việt Nam từng có chữ Nôm, biểu tượng của sự sáng tạo đặt trong tương quan so sánh với chữ Hán. Và cũng đã có lúc, chữ Nôm được coi là quốc ngữ. Vậy tại sao cuối cùng nó lại phải nhường trận địa và vai trò lịch sử cho chữ quốc ngữ? Đấy là một câu chuyện dài, cần phải được nhìn nhận trong những vận động vừa tương đồng vừa khác biệt của những vùng văn hóa chữ Hán cổ truyền.
Những ngày qua, có rất nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc Đà Nẵng nên hay không nên đặt tên đường 2 giáo sĩ (linh mục) có công với chữ quốc ngữ là Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes…
Trên chuyến tàu lịch sử lao nhanh về phía trước, đôi khi vì một lý do vô tình hay hữu ý nào đó, chúng ta quên mất những bậc tiền nhân có vai trò nắn lại dòng chảy thời cuộc. Đó là những bậc tiền nhân trầm khuất. Họ chìm mình xuống lịch sử, và khuất bóng trong sự tri ân của hậu thế. Loạt bài “Góc nhìn hậu thế” xin kể về những tiền nhân như thế.
Cơn bão gây ra bởi đề xuất biểu thị chữ viết "Giáo dục" thành "Záo zụk" có vẻ đã qua, và cũng chờ nó qua đi, mọi người bình tâm lại tôi mới dám từ từ viết thêm những suy nghĩ của mình.
Bình Định là nơi khởi đầu của chữ Quốc ngữ, thuộc Đông Đàng Trong với 60 cư sở truyền giáo. Các thừa sai và linh mục dòng Tên có công xây dựng, ký âm tiếng Việt thành chữ Quốc ngữ.
