Mất mạng vì tín dụng đen
Quê ở gần Hà Nội, chỉ buôn bán nhỏ thôi nhưng nhờ chăm chỉ làm ăn, sau nhiều năm tích cóp, vợ chồng chị đã mua được 2 ngôi nhà ở Hà Nội. Nhà trong ngõ, nhỏ thôi nhưng do giá cả nhà đất ở Hà Nội đắt đỏ mà cả hai ngôi nhà đó ước tính với thời giá hiện nay khoảng 4 tỉ đồng.
Nhưng do không có hộ khẩu ở Hà Nội nên chị đã nhờ anh trai ruột là T. nhà ở Từ Liêm đứng tên sổ đỏ giúp. Thế nên, trên giấy tờ thì chủ sở hữu cả ngôi nhà đó là anh T.
Vào tháng 8 và tháng 10/2009, do cần tiền, anh T. đã 2 lần vay của một người tên là B. giám đốc một công ty TNHH tại Hà Nội tổng số tiền 900 triệu đồng với lãi suất khủng, thế chấp bằng sổ đỏ của 2 ngôi nhà nói trên. Việc này chị không biết vì anh T. giấu kín.
Đầu năm 2010, do không có tiền trả nợ, T. bỏ trốn. "Nhưng - chị kể - B. đã sử dụng bọn giang hồ để truy lùng anh tôi nên chỉ ít lâu sau là anh tôi bị bắt. Họ ép anh tôi phải ký thêm một hợp đồng vay 1tỉ 208 triệu đồng đề ngày 22/3/2010. Anh tôi nói thực chất đây là số tiền lãi khủng mà đến ngày đó anh tôi còn nợ chưa trả". Chị đau xót nói trong nước mắt: "Như vậy, với 900 triệu đồng tiền gốc, tính bình quân đến tháng 3/2010 riêng số tiền lãi mà anh tôi phải trả mỗi tháng đã lên tới 240 triệu đồng".
Hiện giờ, theo lời kể của chị thì sau nhiều lần thương lượng, B. đồng ý cho gia đình chị được trả tiền thay T. để chuộc sổ đỏ về. Nhưng số tiền mà B. đưa ra quá lớn. Từ số tiền vay gốc 900 triệu đồng, nay B. ra giá phải trả đủ 4 tỉ thì mới trả lại giấy tờ nhà. Gia đình chị đã nhiều lần xin xỏ để được trả 2 tỉ đồng nhưng B. nhất định không nghe. Hai ngôi nhà đó, hiện B. đã cho người vào ở.
Chúng tôi hỏi giờ chị tính sao, chị ngao ngán thở dài: "Đành thương lượng tiếp chứ biết làm sao. Nhà của mình, đồ đạc của mình vẫn còn nguyên trong ấy nhưng họ đuổi mình ra. Họ cho giang hồ đến, mình sợ nên đành phải chấp nhận thôi".
Đau đớn bởi nguy cơ mất trắng cả hai ngôi nhà đang treo lơ lửng trên đầu nhưng gia đình chị cũng vẫn còn may mắn vì chỉ mất của mà chưa mất mạng.
Đầu năm nay, ngay tại Hà Nội, một con nợ đã phải treo cổ tự vẫn tại ngôi nhà của chủ nợ bởi chỉ có cái chết mới giúp ông thoát khỏi cái thòng lọng lãi suất khủng đã bị tròng vào cổ. Người đàn ông bất hạnh ấy là H. nhà ở Thanh Xuân Bắc. Do cần tiền làm ăn nên ông đã vay của vợ chồng Vũ Minh Trí và Trương Kim Dung ở Thái Hà số tiền 460 triệu đồng. Mặc dù, lãi suất mà Dung đưa ra rất dã man là tính theo ngày, cứ vay 10 triệu thì phải trả 2 triệu đồng tiền lãi, nhưng vì cần tiền nên ông H. chấp nhận.
Thời gian đầu, do làm ăn được nên ông H. trả lãi đầy đủ nhưng sau đó thì không thể kham nổi số tiền lãi khổng lồ đó nữa nên ông H. đành khất lần. Dung đã nhiều lần cho người đến tận nhà ông H. để làm ầm ĩ. Do bị thúc ép quá, cuối cùng ông đã phải viết giấy nhận nợ số tiền 1,5 tỉ đồng hẹn sẽ trả sau 1 tháng. Như vậy, với 460 triệu đồng tiền gốc ban đầu, lãi mẹ đẻ lãi con để rồi rốt cuộc thành món nợ 1,5 tỉ đồng.
Sau 1 tháng, đến hẹn mà không có tiền để trả, ông H. buộc phải bỏ trốn. Cho đến một ngày đầu tháng 5/2011, Dung gặp ông H. tại Chùa Bộc nên lập tức điện thoại cho chồng và một số đối tượng khác đến bắt. Từ đây, ông H bị đưa về giam lỏng tại nhà riêng của vợ chồng Trí - Dung tại phố Thái Hà. Tại đây, ông H bị Trí và đồng bọn đánh đập, hành hạ để rồi sau đó chúng bắt ông H phải gán nợ bằng ngôi nhà ở Thanh Xuân Bắc. Bị ép buộc, ông H cùng người em gái (đồng sở hữu ngôi nhà này) đã phải ra công chứng làm hợp đồng sang nhượng cho vợ chồng Trí. Căn nhà này, sau đó Dung đã bán cho người khác được 1,7 tỉ đồng.
Sau khi bán căn hộ của gia đình ông H. ở phường Thanh Xuân Bắc, Dung đã lấy số tiền trên chi trả một số khoản nợ của chồng và yêu cầu ông H ở lại nhà mình. Dung báo cho ông H. biết trong thời gian ông H. trốn nợ, Dung đã vay tiền của nhiều người để trả nợ hộ ông H. Dung tính ông H. vẫn còn nợ vợ chồng Dung 1,1 tỉ đồng cả vốn lẫn lãi. Nhà đã bán, không còn trông cậy vào đâu để có thể thanh toán được khoản tiền khổng lồ mà vợ chồng Dung - Trí ép buộc, ông Trí đã thắt cổ tự vẫn ngay tại tầng 5 của nhà Dung, nơi chúng đã giam lỏng ông nhiều tháng ròng.
Cùng rơi vào thảm cảnh như thế là một gia đình công chức ở quận Cầu Giấy. Suốt đời đi làm, ky cóp từng đồng lương ít ỏi, cuối đời hai ông bà cũng xây được một ngôi nhà khang trang để ở. Nào ngờ, con trai họ dính vào bẫy tín dụng đen. Với khoản vay chỉ trị giá bằng một phần giá trị ngôi nhà nhưng để vay được, anh này đã phải lấy ngôi nhà, tài sản quý giá nhất của cha mẹ mình ra thế chấp và phải chấp nhận mức lãi suất khủng. Để rồi sau đó, lãi mẹ đẻ lãi con, không thể trả được nợ, anh này bỏ trốn. Bọn chủ nợ đã cho giang hồ đến chiếm nhà xiết nợ, ép cha mẹ anh ra khỏi nhà. Quá uất ức, người mẹ già đã tự vẫn. Tuy được cấp cứu kịp thời, bà thoát chết nhưng giờ trở thành người tàn phế suốt đời…
Còn ở Từ Liêm, một gia đình khác có con trai vay nợ tín dụng đen 50 triệu đồng nhưng chưa trả hết đã bị chủ nợ cùng đồng bọn ngang nhiên kéo nhau đến tận nhà nã đạn giữa ban ngày.
Hãi hùng với lãi suất cắt cổ
Tuấn "thần đèn" là một trùm cho vay nặng lãi ở Thanh Hóa vừa mới bị Công an bắt giữ. Chỉ đơn cử một hợp đồng cho vay cũng đủ thấy sự hãi hùng của cái gọi là "lãi suất tín dụng đen". Anh T., giám đốc một công ty tư nhân tại Thanh Hóa, do cần vốn làm ăn năm 2009 đã vay của chị gái Tuấn “thần đèn” 2 tỉ đồng. Mặc dù sau đó, anh T. đã phải bán nhà và vay mượn thêm để trả nợ 3,3 tỉ đồng nhưng do số tiền gốc ban đầu đã bị đội lên bởi lãi suất khủng nên ngần ấy tiền trả vẫn chưa đủ. Cho đến tháng 4/2012, theo cách tính lãi suất cắt cổ của tín dụng đen thì số tiền vay của anh T. đã lên tới… 8 tỉ đồng, gấp hơn 5 lần số tiền vay gốc ban đầu. Do bị ép trả số tiền quá lớn nên anh T không thể xoay được để trả, đành phải khất lần. Vì thế, anh đã bị Tuấn "thần đèn" cùng đồng bọn đến tận trụ sở công ty uy hiếp, đánh đập.
Hay như trong trường hợp của ông H., người đã phải tìm đến cái chết bởi món nợ khổng lồ từ lãi mẹ đẻ lãi con, thì từ khoản vay gốc ban đầu chỉ có 460 triệu đồng mà sau hơn 2 năm khoản tiền vay đã lên tới 2,8 tỉ đồng.
Hoặc trong trường hợp của anh T. từ khoản vay gốc 900 triệu đồng, giờ gia đình anh thương lượng xin trả thành 2 tỉ đồng mà B., chủ nợ vẫn không nghe, đòi phải trả đủ 4 tỉ đồng. Em gái anh T. đau đớn nói: "Lần nào gọi điện cho chủ nợ, tôi cũng bị chị ấy chửi bới, lăng mạ. Tôi xin được trả lãi gấp đôi số gốc mà chị ấy không nghe. Tôi không hiểu chị ấy tính lãi là bao nhiêu nhưng với 900 triệu đồng tiền gốc anh tôi vay từ năm 2009 tính bình quân đến tháng 3/2010 riêng tiền lãi phải trả đã lên tới 240 triệu đồng /1 tháng".
Còn có trường hợp vay 300 triệu đồng với lãi suất 3 nghìn đồng/1 triệu/ngày, sau 1 năm tính cả gốc lẫn lãi số tiền vay đội lên thành hơn 600 triệu đồng. Không có tiền trả, chủ nợ ép phải mang hộ khẩu gia đình ra cửa hiệu thuê ôtô thuê đại 1 chiếc để rồi sau đó con nợ lại phải mang xe ra hiệu cầm đồ khác cầm cố lấy 200 triệu về trả tiền lãi cho chủ nợ. Vậy là con nợ đã phải gánh lãi suất khủng của chủ nợ, giờ lại phải gánh thêm lãi suất khủng của cầm đồ nữa.
Theo thống kê sơ bộ của Công an TP Hà Nội thì chỉ trên một đoạn đường dài khoảng 300 mét trên đường Láng đã có khoảng 160 hiệu cầm đồ. Lãi suất khủng chồng lên lãi suất khủng, bởi vậy mà đa số các con nợ có tài thánh cũng không thể xoay ở đâu ra một khoản tiền lớn thế để trả. Chỉ đợi có thế, chủ nợ sẽ ôm mớ giấy tờ vay mượn trên mang đến nhà con nợ, ép gia đình phải gán nhà để trả.
Theo tìm hiểu của chúng tôi thì trên thị trường tín dụng đen hiện nay, lãi suất được tính theo ngày với mức phổ biến là từ 3 nghìn đến 5 nghìn đồng/1 triệu đồng. Như vậy, nếu vay 100 triệu đồng thì mỗi ngày tính riêng tiền lãi đã phải trả từ 300 - 500 nghìn đồng, mỗi một tháng phải trả lãi từ 9 đến 15 triệu đồng. Sau một năm thì số tiền lãi đã lớn gấp 1,5 lần số tiền vay. Cứ thế, lãi mẹ đẻ lãi con, lãi chồng lãi chất lên đầu con nợ. Không trả được tiền thì con nợ, không còn cách nào khác sẽ phải gán nhà.
Mà oái oăm là ở chỗ trong các bản hợp đồng thế chấp tài sản để vay vốn, ưu thế tuyệt đối bao giờ cũng thuộc về chủ nợ. Người vay tín dụng đen bị dồn vào đường cùng, ngay từ bản hợp đồng đầu tiên. Trong quá trình thu thập tài liệu cho bài viết này, chúng tôi đã tiếp cận một số bản hợp đồng dạng này. Trong đó, có điều khoản quy định: "Đến hạn thanh toán nếu bên B. không thanh toán cho bên A số tiền đã vay thì bên B. tự nguyện để bên A. được quyền sử dụng biện pháp tịch thu và thanh lý tài sản của bên B để thu hồi vốn gồm: tiền gốc và tiền lãi. Việc định giá của tài sản bị tịch thu do bên A. sẽ quyết định".
Có nghĩa là khi phải gán nợ bằng nhà hoặc tài sản khác thì giá trị hoàn toàn do phía chủ nợ định đoạt. Một con nợ sau khi vướng vào bẫy tín dụng đen phải gán cả hai ngôi nhà để trả nợ đã khóc ròng khi kể lại câu chuyện của mình. "Thằng em trai em thua bạc, nó thế chấp cái nhà của bố mẹ em để vay tín dụng đen. Lãi suất 5 nghìn đồng/triệu/ngày, cao quá nhưng đành phải nhắm mắt nhắm mũi mà ký vay thôi. Nếu không thì đám giang hồ ở sới bạc nó sẽ cho bay mạng. Sau này lãi suất cao quá không có tiền trả nên cha mẹ em đành phải thu xếp đồ đạc ra khỏi ngôi nhà mà cả đời ông bà mới dành dụm tiền xây được. Nhà ở mặt ngõ, ôtô nhỏ đỗ được, rộng 47m2, bốn tầng khang trang giá thị trường lúc ấy phải 5 tỉ đồng mà đám chủ nợ chỉ định giá có 4 tỉ, đúng bằng số tiền vay mà phần nhiều trong đó là lãi khủng. Coi như mất không nhà mà chả dám ho he gì".
Mánh lới lách luật
Khi tiếp xúc với các nạn nhân của bẫy tín dụng đen, tận mắt xem xét những bản hợp đồng vay mượn, thế chấp tài sản mới thấy thủ đoạn của các chủ nợ rất tinh vi.
Theo quy định của pháp luật hiện hành thì người nào cho vay với lãi suất gấp 10 lần so với lãi suất của ngân hàng thì phạm tội cho vay nặng lãi. Nhưng trên thị trường tín dụng đen, lãi suất được thỏa thuận ngầm, không thể hiện trên hợp đồng vay mượn. Những bản hợp đồng vay mượn cầm cố theo kiểu tín dụng đen mà chúng tôi thu thập được, trong đó, phần lãi suất bị bỏ trống, bên dưới thòng thêm một câu nghe tưởng thoải mái nhưng thực ra chính là cái bẫy đối với người đi vay và là mánh lới lách luật của chủ nợ, như: "Lãi suất do bên B (tức con nợ) đi tham khảo ở thị trường vay vốn và tự đề nghị thỏa thuận với bên A (tức chủ nợ)".
Một thủ đoạn nữa mà bọn cho vay tín dụng đen thường sử dụng để ép người vay. Đó là lợi dụng sơ hở của pháp luật chuyển hóa việc vay nợ bằng phương thức mua bán, thế chấp tài sản có giá trị như nhà đất, ôtô với giá thấp có công chứng hoặc buộc nạn nhân phải làm thủ tục bán tài sản cho đối tượng nhằm hợp thức hóa việc cho vay. Sau đó lại cho chính chủ thuê lại trong thời gian ngắn nhằm thuận lợi cho việc siết nợ nếu con nợ đến hạn trả mà không có khả năng thanh toán.
Theo điều tra của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C45) thì đối tượng cho vay tín dụng đen rất đa dạng. Có những băng nhóm chuyên cho vay nặng lãi được tổ chức một cách chặt chẽ, tập hợp nhiều đối tượng có tiền án tiền sự, côn đồ hung hãn, sẵn sàng dùng các thủ đoạn tàn ác, trái pháp luật với con nợ và gia đình họ để thu hồi các khoản tiền lãi cắt cổ và nợ gốc. Các đối tượng cho vay nặng lãi, trong nhiều trường hợp đã trực tiếp hoặc thuê đối tượng côn đồ đe dọa con nợ hoặc sử dụng chất nổ, xăng, chất lỏng dễ cháy hoặc ném chất bẩn vào nhà con nợ để gây áp lực về mặt tinh thần hoặc có hành vi bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích, hủy hoại tài sản… đối với con nợ.
Thống kê sơ bộ của công an các địa phương cho thấy, trong vòng chưa đầy 2 năm (từ năm 2010 đến tháng 6/2012) trên địa bàn cả nước đã xảy ra hơn 4.000 vụ việc liên quan đến tội phạm dạng tín dụng đen, trong đó có 31 vụ giết người, 218 vụ cố ý gây thương tích, 689 vụ cưỡng đoạt tài sản. Theo đánh giá của Cục C45 thì hiện nay tình hình tội phạm liên quan đến tín dụng đen đang diễn biến phức tạp.
* Ảnh trong bài do Công an Thanh Hóa cung cấp
