Biến lợi thế đặc thù thành động lực để Cao Bằng phát triển thực chất

Dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Thành ủy Hà Nội; Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Tại hội nghị, đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng báo cáo tình hình thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh, chăm lo đời sống nhân dân, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026; công tác chuẩn bị, tổ chức kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941-28/1/2026), 65 năm Ngày Bác Hồ về thăm Cao Bằng (21/2/1961-21/2/2026).

Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định buổi làm việc có ý nghĩa quan trọng, nhằm quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XIV của Đảng, làm rõ con đường phát triển phù hợp với một tỉnh miền núi, biên giới, giàu truyền thống cách mạng và cụ thể hóa các định hướng chiến lược của Trung ương thành những nhiệm vụ, giải pháp thiết thực, khả thi, sát với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, lịch sử đã trao cho Cao Bằng một vị thế rất đặc biệt, vừa là phên giậu vững chắc nơi địa đầu Tổ quốc, vừa là nơi khởi nguồn của tư duy chiến lược và tinh thần tự lực, tự cường làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Cao Bằng hôm nay gánh vác trách nhiệm lớn trong việc giữ vững ổn định biên giới, củng cố quốc phòng-an ninh và tìm ra con đường phát triển phù hợp cho một tỉnh biên giới trong giai đoạn mới. Tỉnh có đường biên giới rất dài, địa hình phức tạp, chia cắt, hơn 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Xuất phát điểm phát triển thấp, điều kiện tự nhiên khó khăn, hạ tầng còn hạn chế, chi phí kết nối và tổ chức sản xuất cao, tạo ra những thách thức lớn, mang tính cấu trúc đối với quá trình phát triển của tỉnh. Vì vậy, mỗi quyết sách phát triển của tỉnh phải xuất phát từ những điều kiện rất đặc thù ấy.

Đánh giá cao sự nỗ lực của tỉnh Cao Bằng trong thời gian qua, Tổng Bí thư ghi nhận, tỉnh đã giữ vững ổn định chính trị-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh và chủ quyền biên giới quốc gia. Chủ động mở rộng không gian phát triển, đưa vào hoạt động cửa khẩu song phương Lý Vạn-Thạc Long, nâng cấp cặp cửa khẩu Tà Lùng- Thủy Khẩu lên cửa khẩu quốc tế, tạo thêm động lực cho thương mại, dịch vụ, du lịch. Việc coi giáo dục nội trú là hướng đi chiến lược đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, từng bước củng cố y tế cơ sở, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, quan tâm bồi dưỡng tài năng thể thao cho thấy cách tiếp cận phát triển lấy con người làm trung tâm.

Du lịch đang từng bước trở thành kênh tạo sinh kế mới cho người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng biên. Tuy nhiên, để phát triển nhanh, rút ngắn khoảng cách với mặt bằng chung cả nước, tỉnh phải đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, cải thiện môi trường kinh doanh, đổi mới phong cách lãnh đạo, sâu sát thực tiễn.

Đánh giá cao việc Cao Bằng đã lựa chọn đúng một số mũi đột phá cho giai đoạn tới, Tổng Bí thư đề nghị phải tổ chức thực hiện đến cùng, làm ra chuyển biến đo lường được, nhìn thấy được trong đời sống nhân dân và trong năng lực cạnh tranh của địa phương. Tỉnh cần lưu ý, mục tiêu càng cao thì tư duy phát triển càng phải đúng, lựa chọn đột phá phải trúng và kỷ luật công vụ càng phải nghiêm. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh phải thấm nhuần yêu cầu của Đại hội XIV, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật công vụ và trách nhiệm gắn với kết quả.

Cao Bằng đã xác định đúng một chuyển hướng căn bản và phải kiên trì theo đuổi, đó là chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn và lao động sang mô hình lấy hiệu quả, năng suất, thu nhập, chất lượng sống của nhân dân làm thước đo trung tâm của năng lực lãnh đạo và chất lượng phát triển; cần thể chế hóa thành hệ thống chỉ tiêu cụ thể, gắn với cơ chế phân công, phối hợp và trách nhiệm rõ ràng.

Tỉnh cũng đã định hướng đúng: Lợi thế cửa khẩu không thể dừng ở khâu thủ tục thông quan mà phải chuyển sang khai thác giá trị gia tăng, dịch vụ hỗ trợ thương mại, nâng cao sức sống của kinh tế biên mậu. Đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, dựa trên tư duy sản phẩm, tư duy điểm đến và chuỗi dịch vụ; kiên quyết tránh phát triển nóng, thương mại hóa thô làm tổn hại tài nguyên và hình ảnh địa phương.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, Cao Bằng đã lựa chọn đúng khi lấy chỉ số hạnh phúc làm trục tư duy chính sách, gắn tăng trưởng với bảo đảm an sinh, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo và bảo đảm dịch vụ thiết yếu cho vùng sâu, vùng biên giới. Tỉnh cần cụ thể hóa nội dung này thành các chương trình có chuẩn đầu ra và cơ chế giám sát chặt chẽ, bám sát tinh thần các nghị quyết chiến lược của Trung ương. Tạo đột phá mới dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhưng phải là “người thật, việc thật”. Đo hiệu quả chuyển đổi số bằng khả năng giảm chi phí giao dịch và nâng cao năng lực điều hành, tập trung trước hết vào các điểm nghẽn. Năm 2026 phải tạo chuyển biến mạnh mẽ về môi trường đầu tư, kinh doanh.

Tỉnh chú trọng phát triển nguồn nhân lực gắn chặt với mô hình tăng trưởng mới và các ngành lợi thế của địa phương. Nguồn nhân lực của Cao Bằng không thể phát triển bằng các chương trình chung chung gây lãng phí mà phải gắn trực tiếp với đầu ra việc làm. Trên cơ sở các hợp tác đào tạo đã được mở ra, tỉnh cần áp dụng sáng tạo mô hình đào tạo theo cơ chế “đặt hàng”, gắn với chuẩn nghề, với doanh nghiệp và với nhu cầu thực tế của cửa khẩu, điểm đến du lịch và hệ thống dịch vụ công.

Tổ chức bộ máy chính quyền theo hướng hiệu quả, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoạt động thông suốt, cán bộ phải gần dân, sát cơ sở, hỗ trợ tận tình. Coi trọng tính hiệu quả, tính kinh tế trong phát triển kinh tế-xã hội. Bảo đảm quốc phòng-an ninh, đối ngoại và quản lý biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển; tuyệt đối không được để bị động, bất ngờ. Đối ngoại và kinh tế cửa khẩu phải được tổ chức như một không gian phát triển có kiểm soát, mở cửa để phát triển nhưng không buông lỏng quản lý; thúc đẩy giao thương nhưng đi đôi với nâng cao chuẩn mực an ninh, an toàn và kỷ cương, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại; tăng cường hợp tác nhưng kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Tổng Bí thư yêu cầu, phải coi công tác xây dựng Đảng là điều kiện bảo đảm cho mọi đột phá, giữ vững sự đoàn kết, thống nhất, nâng chất sinh hoạt chi bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tinh thần này phải được cụ thể hóa bằng cơ chế đánh giá cán bộ theo sản phẩm, theo kết quả, theo mức độ hài lòng và niềm tin của nhân dân.

Ủng hộ tư duy tỉnh không hoàn toàn xin ngân sách mà xin thử nghiệm mô hình thể chế mới, có mục tiêu, tiêu chí rõ, đo lường được kết quả, Tổng Bí thư khẳng định, tin tưởng với truyền thống cách mạng, với bản lĩnh của vùng đất “phên giậu” nơi biên cương và khát vọng phát triển đã được xác lập trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, Cao Bằng sẽ biến lợi thế đặc thù thành động lực phát triển thực chất, vừa làm tốt nhiệm vụ chiến lược về quốc phòng-an ninh và đối ngoại, vừa nâng cao đời sống nhân dân một cách căn cơ, lâu dài.