Bóng bàn Việt Nam và bài toán giữ “vàng” SEA Games 33

Thành tích ổn định nhưng không dễ tái lập

Trong bốn kỳ Đại hội gần nhất, bóng bàn Việt Nam đều giành được HCV: đồng đội nam tại SEA Games 29, đôi nam tại SEA Games 30, đơn nam tại SEA Games 31 và đôi nam nữ tại SEA Games 32. Thành tích ấy khẳng định sự ổn định đáng ghi nhận ở sân chơi SEA Games. Nhưng việc giành 4 HCV ở 4 nội dung khác nhau trong 4 kỳ SEA Games gần đây cũng cho thấy các tay vợt Việt Nam chưa tạo được “mũi nhọn” thực sự bền vững để giành HCV qua nhiều kỳ SEA Games. Đó cũng là điều khiến các nhà chuyên môn khó dự báo chắc chắn bóng bàn Việt Nam sẽ có thể giành HCV ở nội dung nào ở SEA Games 33 tới.

Sau SEA Games 32-2023 tại Campuchia, thành tích quốc tế gần nhất của đội tuyển bóng bàn Việt Nam là 1 HCV, 3 HCB và 2 HCĐ tại Giải vô địch Đông Nam Á 2024. Khi đó, Nguyễn Khoa Diệu Khánh – tay vợt của TP Hồ Chí Minh – vượt qua đối thủ Tee Ai Xin (Malaysia) 4-0 để giành ngôi vô địch đơn nữ. Tuy nhiên, giải đấu này chủ yếu mang tính cọ xát, bởi phần lớn các đội mạnh trong khu vực chỉ cử lực lượng trẻ.

Ngay lúc đó, giới chuyên môn cũng nhận định, thành tích ấy chưa phản ánh đúng tương quan giữa Việt Nam và các đối thủ chính ở Đông Nam Á. Đặc biệt, Thái Lan - chủ nhà SEA Games 33 đang có bước chuyển mạnh với việc có những tay vợt trong nhóm đầu châu lục. Bên cạnh đó, Singapore, Malaysia, Indonesia đều có các tay vợt thường xuyên thi đấu quốc tế, duy trì cường độ cao và tích lũy kinh nghiệm đáng kể.

Trong chia sẻ gần đây, khi nhắc đến mục tiêu giành HCV của đội tuyển bóng bàn Việt Nam ở SEA Games 33, Tổng thư ký Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam Nguyễn Nam Hải cũng khá dè dặt. Dù vậy, ông Nguyễn Nam Hải cũng cho rằng, mục tiêu 1 HCV được kỳ vọng hoàn thành ở nội dung đôi – nơi Việt Nam từng tạo dấu ấn tại các kỳ Đại hội trước. Ngay trong 4 kỳ SEA Games gần đây, có tới 2/4 HCV của đội tuyển là đến từ nội dung đôi. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần có quá trình chuẩn bị dài hơi, đồng bộ và chuyên sâu hơn hiện nay.

Chuẩn bị lực lượng cho SEA Games 33, Cục Thể dục thể thao Việt Nam cùng Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam đã thống nhất lấy kết quả Giải vô địch quốc gia 2025 làm căn cứ chuyên môn chính để tuyển chọn lực lượng đội tuyển quốc gia.

Theo đó, nhóm tay vợt đạt phong độ cao tại giải gần như chắc suất, gồm Đinh Anh Hoàng (vô địch đơn nam quốc gia), Nguyễn Anh Tú, Đoàn Bá Tuấn Anh, Nguyễn Đức Tuân ở nội dung nam; còn nội dung nữ có Nguyễn Thị Nga (vô địch đơn nữ quốc gia), Bùi Ngọc Lan, Trần Mai Ngọc và Nguyễn Khoa Diệu Khánh.

Việc lựa chọn nhân sự như trên được xem là hợp lý nếu căn cứ vào kết quả Giải bóng bàn các đội mạnh quốc gia 2025, vừa kết thúc tại Vĩnh Yên (Phú Thọ). Đây là giải đấu giúp ban huấn luyện đánh giá thêm năng lực chuyên môn của các VĐV, trong đó hầu như những tay vợt chủ chốt của đội tuyển đều giữ phong độ. Tuy nhiên, việc tay vợt kỳ cựu 38 tuổi Mai Hoàng Mỹ Trang lên ngôi vô địch đơn nữ cũng đặt ra vấn đề cho các nhà quản lý, ban huấn luyện đội tuyển, đó là sự thiếu ổn định của các tay vợt, đặc biệt ở khả năng xử lý những thời điểm then chốt.

Tại SEA Games 33, điều đó có thể tạo ra khác biệt. Và đó là việc cần giải quyết ngay cho các tay vợt Việt Nam nếu không muốn bị hụt hơi.

Cần thêm cơ hội thi đấu quốc tế

Theo kế hoạch, đội tuyển bóng bàn Việt Nam sẽ có chuyến tập huấn tại Trung Quốc kéo dài khoảng 3 tuần trước khi lên đường sang Thái Lan dự SEA Games 33. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng, bởi VĐV cần được rèn luyện trong môi trường có cường độ và tốc độ cao.

Trong vài tháng qua, một số VĐV như Anh Tú và Diệu Khánh cũng tham dự các giải trong hệ thống thi đấu chuyên nghiệp của bóng bàn thế giới (WTT) như WTT Feeder Vientiane (Lào, tháng 8) hay WTT Kazakhstan (tháng 9). Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, chừng đó chưa đủ để nâng tầm bản lĩnh, chuyên môn. Nhiều tay vợt trong khu vực như Singapore hay Thái Lan thường xuyên được dự giải quốc tế ở đẳng cấp cao nhất nên có thứ hạng thế giới cao hơn hẳn các tay vợt Việt Nam. Không kể, phản xạ, chiến thuật và khả năng kiểm soát, điều chỉnh trận đấu của họ tốt hơn hẳn.

Thực tế, việc các tay vợt Việt Nam được dự một số giải quốc tế trong thời gian qua đã là nỗ lực lớn trong công tác xã hội hóa của Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam cũng như nhờ sự đồng hành tự nguyện, không đòi hỏi quyền lợi của một số doanh nghiệp. Và để giải quyết khâu cọ xát quốc tế của các tay vợt Việt Nam, vẫn cần sự đồng hành của các doanh nghiệp, sự năng động của Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam và sự phối hợp từ đơn vị chủ quản của VĐV.

Như tại Hà Nội, cách đây gần chục năm, việc đưa VĐV đi tập huấn dài hạn ở nước ngoài khá thuận lợi, giúp nâng cao rõ rệt năng lực chuyên môn của VĐV và HLV. Đội tuyển quốc gia cũng được nhờ khi VĐV lên đội tuyển. Nhưng hiện tại, việc triển khai các chuyến tập huấn quốc tế lại là điểm nghẽn của thể thao Hà Nội. Những chuyến tập huấn ngắn ngày thường không mang lại nhiều lợi ích chuyên môn cho VĐV. Ngoài ra, việc đề xuất tăng các chuyến tập huấn quốc tế ngắn ngày cũng không dễ. Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến việc duy trì sự ổn định, chứ chưa nói đến nâng tầm các tay vợt, đặc biệt là Nguyễn Anh Tú và Nguyễn Thị Nga – những người cần duy trì nhịp độ thi đấu cao để giữ phong độ.

Tổng thư ký Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam Nguyễn Nam Hải thẳng thắn chia sẻ: “Thực tế cho thấy các VĐV Việt Nam vẫn còn hạn chế về bản lĩnh thi đấu trong những trận quyết định. Chúng ta cần điều chỉnh công tác huấn luyện theo hướng tăng cường cọ xát quốc tế, để VĐV được va chạm thường xuyên hơn. Khi thường xuyên ở môi trường này, họ mới giữ được sự ổn định và tỉnh táo ở thời khắc quan trọng”.

SEA Games 33 sẽ là thước đo quan trọng cho hiệu quả đầu tư của bóng bàn Việt Nam. Nếu hoàn thành chỉ tiêu 1 HCV, đội tuyển sẽ nối dài chuỗi thành tích 5 kỳ Đại hội liên tiếp. Nhưng kể cả khi đạt hoặc không đạt mục tiêu thì chiến lược phát triển, nhất là chính sách tập huấn và cọ xát quốc tế cho VĐV vẫn cần được xem xét theo hướng đẩy mạnh hơn.