Vụ việc đã cho thấy sự yếu kém của hệ thống tư pháp Mexico, trong đó bao gồm những "ministerio publico" - tức sự phối hợp giữa thám tử và công tố viên. Số quan chức này có đồng lương thấp, thường xuyên thiếu huấn luyện chuyên môn và được cho là đã bỏ qua những vụ án để nhận tiền hối lộ hay tránh sự trả thù cá nhân.
John Mill Ackerman, Giáo sư khoa Luật Đại học Quốc gia Mexcico và Tổng Biên tập tờ Mexican Law Review, nói: "Đây là mắt xích yếu của hệ thống tư pháp hình sự Mexico. Nếu như "ministerio publico" không làm đúng chức trách của họ thì anh cũng không thể đưa ra lời kết tội, cho dù anh là thẩm phán có lương tâm". Không giống như ở Mỹ, những hồ sơ tòa án trong những vụ án hình sự ở Mexico không được công khai. Do đó báo chí chỉ có được thông tin từ những người tham gia phiên tòa và nhờ đó mới thấy được hoạt động của bộ máy tư pháp nước này.
Theo hồ sơ tòa án, một số nghi can bị buộc tội nhận khoản tiền hàng chục ngàn USD từ tập đoàn ma túy hùng mạnh La Familia ở Michoacan. Nhưng không có dấu hiệu cho thấy cơ quan điều tra tìm kiếm bằng chứng về hoạt động tài chính hay những sự liên lạc điện thoại của số quan chức bị buộc tội này. Trong khi đó Cảnh sát liên bang điều tra thấy có những tên buôn ma túy trao vali và phong bì cho những người mà họ tin là những quan chức tham nhũng. Về phía mình, các quan chức bị buộc tội đã phủ nhận việc họ có những cuộc gặp gỡ với bọn tội phạm ma túy.
La Familia - một trong những tập đoàn ma túy mới nhất của Mexico - có quyền lực và ảnh hưởng rất lớn ở bang Michoacan. Tổ chức tội phạm này đã thâm nhập sâu vào cả tòa thị chính và cơ quan cảnh sát của bang, đồng thời kiểm soát chặt chẽ những phòng bào chế methamphetamine cũng như những cánh đồng marijuana rộng lớn. Từ lâu cảnh sát biết rằng, nhiều quan chức ở Michoacan đã nhận tiền để quay mặt làm ngơ hay tạo điều kiện cho mọi hoạt động của La Familia.
Ignacio Mendoza, công tố viên bang Michoacan, bị buộc tội đã nhận 20.000USD/tháng để bảo vệ tập đoàn ma túy này và bí mật thông tin cho chúng về những chiến dịch quân sự truy quét tội phạm ma túy. Nhưng Mendoza nói ông ta không hề có được những thông tin loại này. Nhân chứng gồm 4 cảnh sát liên bang nói, họ đã theo dõi và nhìn thấy Mendoza cùng với một chỉ huy cảnh sát gặp một người của La Familia có tên gọi là "El Tito" trong một nhà hàng ở Morelia, thủ phủ bang Michoacan. Tại cuộc gặp chỉ kéo dài 15 phút này, "El Tito" đã trao cho Mendoza một chiếc vali màu đen. Còn Mendoza khẳng định không hề có cuộc gặp mặt này.
Sau khi Mendoza bị giam giữ 8 tháng, một thẩm phán bác bỏ vụ án và tuyên bố bằng chứng mà các nhân chứng đưa ra còn mơ hồ và đầy mâu thuẫn. Một nhân chứng tuyên bố Mendoza có gặp gỡ thủ lĩnh của cartel là Jose de Jesus "El Chango" Mendez, nhưng lại không nhận diện được Mendoza trong bức ảnh do cảnh sát cung cấp. Cuối cùng 3 nghi can được trả tự do ngay tại tòa và 9 người khác cũng được tuyên bố trắng án!
Trong 22 vụ án khác, các thẩm phán đã gạt bỏ các lời buộc tội và cho dừng những vụ xét xử lại. Mendoza nói: "Một khi tôi được ra khỏi nhà tù, tôi biết những người khác cũng sẽ được thả ra". Ignacio Mendoza nói ông trở thành mục tiêu tấn công của hệ thống tư pháp do các quan điểm chính trị của ông. Gia đình của Mendoza có mối liên quan chặt chẽ với đảng đối lập Dân chủ cách mạng (PRD) của Mexico.
Sau khi ra tù, Mendoza không được quay lại cơ quan công tố bang nữa mà hiện đang làm cố vấn đặc biệt cho Thống đốc cánh tả bang Michoacan là Leonel Godoy của PRD. Một trong những người được trả tự do cuối cùng trong năm 2010 là Mario Bautista - Cảnh sát trưởng bang Michoacan lúc bị bắt giữ và bị buộc tội nhận lương 20.000 USD/tháng từ ông chủ khét tiếng Nazario Moreno của La Familia. Bautista là 1 trong số 9 tù nhân được một thẩm phán tuyên bố trắng án. Bautista nói: "Tôi là sĩ quan cảnh sát trong suốt 32 năm và chỉ có 10 phút đời tôi đã bị hủy hoại. Chúng tôi phải chứng minh sự vô tội của mình".
Trong số những người bị buộc tội có Genaro Guizar, 63 tuổi, Thị trưởng thành phố hẻo lánh Apatzingan và cũng là một đồn lũy của La Familia. Guizar là công dân Mỹ sống nhiều năm ở San Jose, nơi ông lập nghiệp với hệ thống nhà hàng ăn và cửa hiệu bán rượu. Guizar quay về bang Michoacan năm 2004. Các công tố viên buộc tội Guizar, là nhân vật chủ chốt trong đường dây nhập khẩu hóa chất cho La Familia sử dụng trong những phòng bào chế methamphetamine và tổ chức phân phối ma túy thành phẩm.
Trong một cuộc phỏng vấn, Guizar nói ông bị buộc tội do những động cơ chính trị. Guizar được thả vào tháng 4/2010 sau khi thẩm phán tuyên bố ông vô tội. Số tù nhân khác cũng khăng khăng phủ nhận cáo buộc họ có làm ăn với La Familia. Mendoza cũng khẳng định ông không hề biết đến Servando "La Tuta" Gomez Martinez - một trong những ông trùm ma túy nổi tiếng nhất Mexico - cho đến khi ông bị bắt vào tù.
Các thẩm phán cho rằng, cơ quan công tố đã không chứng minh được mối liên quan trực tiếp giữa La Familia và số quan chức bị buộc tội tham nhũng trên. Và nhiều vụ án dựa trên lời khai của 3 nhân chứng được đặt tên mã tại tòa án là "Ricardo", "Emilio" và "Paco".
Trong từng vụ án được đưa ra xét xử, bằng chứng bị hủy bỏ trên cơ sở nó chỉ căn cứ theo tin đồn hay xuất phát từ những nhân chứng không rõ ràng như là bọn buôn lẻ ma túy tên đường phố. Trong khi đó Văn phòng chính phủ Calderon và cơ quan công tố liên bang không có bình luận gì về scandal tham nhũng lớn nhất Mexico này