Nửa thập kỷ đồng hành cùng phát triển
Cách đây 50 năm, ngày 1/8/1973, Việt Nam và Singapore thông báo chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Năm 1978, trong chuyến thăm chính thức Singapore của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, hai nước đã ra Tuyên bố chung khẳng định những nguyên tắc chỉ đạo quan hệ. Sang đầu thập niên 1990, mối quan hệ giữa hai nước ghi nhận những bước phát triển nhanh chóng, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN vào năm 1995. Tháng 9/2013, hai nước nâng tầm quan hệ lên Đối tác Chiến lược.
Điểm đáng chú ý là nếu như vào năm 1973, Singapore là một trong những quốc gia đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam sau khi Hiệp định Paris được ký kết, thì đến năm 2013, Singapore lại trở thành một trong những nước thành viên ASEAN đầu tiên thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới hợp tác cùng có lợi, tôn trọng và tin cậy giữa hai nước.
Chặng đường 50 năm là minh chứng cho mối quan hệ gắn bó lâu dài dựa trên nền tảng tin cậy giữa hai nước, mà theo nhận định của Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan: “Chúng ta là những người bạn lâu năm và đối tác thân thiết, có sự hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, cả song phương và đa phương. Mối quan hệ song phương tiếp tục mở rộng và phát triển để giải quyết những thách thức mới trong thập kỷ qua”. Trên thực tế, trong bối cảnh COVID-19 diễn biến phức tạp, hai bên vẫn duy trì trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp, nổi bật là 5 cuộc trao đổi đoàn lãnh đạo cấp cao trong gần 2 năm qua.
Gần nhất, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và phu nhân đã có chuyến thăm chính thức Singapore (8-10/2/2023), với nhiều kết quả thực chất, trong đó có việc hai bên đã ký kết thỏa thuận về lập quan hệ Đối tác Kinh tế số - Kinh tế xanh, tạo tiền đề triển khai hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực kinh tế số, kinh tế xanh, tài chính xanh, mua bán năng lượng sạch, ứng phó biến đổi khí hậu. Các doanh nghiệp và cơ quan hai nước cũng đã ký kết 9 văn kiện hợp tác.
Bên cạnh đó, hợp tác giữa hai Quốc hội thời gian qua cũng được đẩy mạnh. Chủ tịch Quốc hội hai bên đã tổ chức hội đàm trực tuyến (ngày 14/7/2021) thảo luận thực chất về hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp. Chủ tịch Quốc hội Singapore đã đến Việt Nam dự SEA Games 31 (từ 12-18/5/2022) và thăm chính thức Việt Nam (từ 18-20/5/2022). Hai bên đã ký MOU hợp tác giữa hai Quốc hội nhân dịp này.
Biểu tượng của hợp tác kinh tế thành công
Hợp tác kinh tế Việt Nam-Singapore là một trong những điểm sáng tiêu biểu trong khu vực Đông Nam Á. Singapore duy trì vị trí đứng đầu ASEAN và đứng thứ 2 trong 143 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Riêng 6 tháng đầu năm 2023, Singapore là đối tác đầu tư lớn nhất của Việt Nam, với 163 dự án cấp mới, 72 lượt điều chỉnh và 164 lượt góp vốn mua cổ phẩn với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 3 tỷ USD. Các nhà đầu tư Singapore đã tham gia hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế của Việt Nam với 18/21 ngành.
Trong đó, các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) được coi là biểu tượng hợp tác kinh tế thành công giữa hai nước. Từ khu VSIP đầu tiên tại Bình Dương được khởi động tháng 1/1996, đến nay đã có 14 VSIP hiện diện tại 10 tỉnh, thành của Việt Nam với quy mô lên khoảng 11.000 ha. Các VSIP đã đi vào hoạt động với tỷ lệ lấp đầy cao (khoảng 83,2%), thu hút được 18,7 tỷ USD tổng vốn đầu tư cho khoảng 866 dự án, tạo việc làm cho hơn 300.000 lao động. Ở chiều ngược lại, Việt Nam hiện có 153 dự án đầu tư sang Singapore còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký hơn 690 triệu USD (đứng thứ 10/80 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư của Việt Nam), tập trung vào lĩnh vực khoa học công nghệ; bán buôn bán lẻ; thông tin truyền thông; bất động sản, công nghiệp chế biến, chế tạo.
Nhiều lĩnh vực hợp tác khác giữa hai nước cũng được duy trì và tăng cường. Trong đó, về quốc phòng - an ninh, hai bên duy trì trao đổi đoàn cấp cao và các cơ chế đối thoại và hợp tác thường niên hiện có; năm 2022 đã ký Hiệp định giữa chính phủ 2 nước về hợp tác quốc phòng song phương. Về giao thông vận tải, Singapore là một trong những thị trường hàng không có tầm quan trọng đặc biệt với Việt Nam với dung lượng hành khách đến Việt Nam đứng thứ 6 (theo số liệu năm 2019). Đặc biệt, trong cuộc chiến chống COVID-19, Singapore là một trong những nước ASEAN đầu tiên hỗ trợ trang thiết bị, vật tư y tế, vaccine cho Việt Nam. Việt Nam cũng đã kịp thời tặng khẩu trang, máy thở, hỗ trợ hoạt động phòng, chống đại dịch COVID-19 tại nước bạn.
Có thể nói, chuyến thăm đến Việt Nam của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long diễn ra vào thời điểm rất quan trọng, đánh dấu kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Singapore. Ngay trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Việt Nam tại Singapore Mai Phước Dũng khẳng định, chuyến thăm sẽ tiếp tục củng cố, thúc đẩy và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước vì hòa bình, ổn định chung trong khu vực và thế giới.
Đại sứ Singapore tại Việt Nam Jaya Ratnam thì nhấn mạnh, đây sẽ là dịp quan trọng không chỉ để hai bên cùng nhìn lại chặng đường đã qua mà còn cùng nhau tìm kiếm và thiết lập chương trình nghị sự cho tương lai, mà ở đó, hai bên sẽ cùng nỗ lực giải quyết các thách thức chung.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Australia 
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Tổng thống Kazakhstan 
