Tăng cường đảm bảo quyền con người trong kỷ nguyên mới của dân tộc

Đồng chủ trì hội thảo có các đồng chí: GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh - Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh; Thượng tướng, TS. Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an và đồng chí PGS. TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Chào mừng đại biểu dự hội thảo, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh, con người là trung tâm của sự phát triển, đảm bảo quyền con người luôn là khát vọng xuyên suốt của nhân loại, gắn bó trực tiếp với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, vì hòa bình, vì tự do dân chủ. Quyền con người là một trong những nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm xuyên suốt của mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã khẳng định nhân dân là trung tâm, chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng, quyền lợi chính đáng của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết,  vấn đề phát huy nhân tố con người, lấy con người làm trung tâm, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân tiếp tục được khẳng định với vị thế cốt lõi, là trung tâm của mọi chiến lược phát triển quốc gia.

Với tầm quan trọng như trên, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ vấn đề về như quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng; quyền được bảo vệ khỏi thao túng thông tin; quyền sáng tạo trong môi trường số... Đồng thời cần nêu ra các giải pháp để tăng cường trách nhiệm giải trình, tính minh bạch và liêm chính của bộ máy Nhà nước, đặc biệt ở cấp chính quyền cơ sở; xây dựng môi trường kinh doanh thực sự minh bạch, an toàn cho người dân và doanh nghiệp; phát huy vai trò của Nhà nước kiến tạo phát triển; bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương trong quá trình chuyển đổi kinh tế. 

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng cho rằng đại biểu cần nêu ra các giải pháp để xây dựng, hoàn thiện một xã hội số, nơi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chia sẻ trách nhiệm trong bảo vệ quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân, an ninh mạng. Ngoài ra cần dành sự quan tâm đặc biệt đến phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số; tiếp tục phát huy vai trò giám sát, phản biện và lan tỏa các giá trị nhân quyền của báo chí cách mạng, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng dân cư và mỗi người dân… 

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và diễn giả đã tập trung thảo luận tại 2 phiên tọa đàm chuyên đề về Định hướng nghiên cứu, giáo dục về quyền con người trong kỷ nguyên mới của dân tộc; Định hướng đảm bảo, bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên mới của dân tộc. Tại các phiên tọa đàm, nhiều diễn giả đã cho rằng trong hồ sơ các dự luật cần phải đánh giá đến tác động của người dân; phải lấp khoảng trống pháp lý thông qua việc ban hành luật liên quan đến quyền dữ liệu cá nhân trên không gian mạng…

Phát biểu tổng kết và bế mạc hội thảo, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cho biết, hội thảo đã nhận được 70 bài viết của chuyên gia, nhà khoa học đang công tác tại các cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan tham mưu chiến lược, các cơ quan nghiên cứu, đào tạo trên cả nước. Điều này cho thấy chủ đề hội thảo rất có ý nghĩa và thiết thực, nhận được sử quan tâm sâu sắc của các cấp, các ngành và xã hội. Các bài viết đã đề cập đến những vấn đề khác nhau về con người, quyền con người, phân tích sâu về chủ trương của Đảng, Nhà nước về nghiên cứu, giáo dục và đảm bảo, bảo vệ quyền con người. Từ đó mang đến nhiều góc nhìn lý luận và thực tiễn phong phú về vấn đề quan trọng này.

Đồng chí Thứ trưởng đánh giá, nhiều báo cáo khoa học đã tập trung khẳng định những kết quả đã đạt được của Việt Nam trong nghiên cứu về quyền con người, đặc biệt là về giáo dục quyền con người kể từ khi thực hiện Quyết định số 1309 ngày 5/9/2017 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án đưa nội dung quyền con người vào chương trình giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân. Điều này góp phần hình thành nên lệ thống lý luận về đường lối đổi mới của Đảng. Bên cạnh đó, các tham luận tại hội thảo cũng đã chỉ ra những điểm còn hạn chế, bất cập cũng như những khó khăn, thách thức đang đặt ra đối với đất nước ta trong nghiên cứu và giáo dục quyền con người.

Theo đồng chí Thứ trưởng, hội thảo cũng đã kiến nghị và đề xuất nhiều định hướng có giá trị cho việc đẩy mạnh nghiên cứu, giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Các tham luận cũng đã đề xuất gắn liền vấn đề quyền con người với những vấn đề lớn của thế giới và Việt Nam trong thời kỳ đương đại như bảo vệ quyền con người gắn với phát triển bền vững, chuyển đổi số; tác động tiêu cực của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và mối quan hệ giữa quyền con người với an ninh con người trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng… nhiều ý kiến cũng đã đề xuất giải pháp cụ thể nhằm tiếp tục nghiên cứu sâu về quyền con người gắn với Nhà nước pháp quyền và nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, gắn giá trị quyền con người XHCN với hệ giá trị quốc gia, giá trị dân tộc, giá trị gia đình Việt Nam.

Đặc biệt, nhiều ý kiến nhấn mạnh cần làm rõ, sâu sắc hơn nội hàm quyền con người XHCN, bám sát tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về con người và đặt con người vào vị trí vừa là trung tâm vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể và động lực cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Nhiều ý kiến đề xuất định hướng quyền con người cụ thể, gắn với từng cấp học, từng ngành, từng nhóm đối tượng cụ thể để đến hết năm 2025 có 100% cơ sở giáo dục trong nước tổ chức giáo dục về quyền con người.

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng nhận định, các đề xuất bao trùm từ cấp độ vĩ mô như tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế pháp luật với quan điểm dứt khoát là xóa bỏ triệt để tư duy “không quản được thì cấm”, “không biết mà vẫn quản” - đây là thông điệp nhất quán, xuyên suốt của Đảng, Nhà nước trong quản trị xã hội. Nhiều giải pháp chuyên sâu gắn với từng nhóm thiết chế hay từng lĩnh vực trong các hoạt động cụ thể của xã hội đã được đưa ra. Điều này cho thấy mối quan tâm sâu sắc, ý tưởng sáng tạo, có tính đột phá cũng như những gợi mở về tầm nhìn và hành động quyết liệt để đảm bảo, bảo vệ quyền con người trong kỷ nguyên mới của dân tộc được tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa. 

Đồng chí Thứ trưởng cho biết báo cáo tổng hợp của hội thảo và các kiến nghị liên quan đến chính sách sẽ sớm được xây dựng để trình các cấp, các cơ quan có thẩm quyền xem xét. Kết quả của hội thảo cũng là kênh tham khảo quan trọng, góp phần hoàn thiện vào Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.