8.800 tỷ miễn thuế cho các hộ, cá nhân kinh doanh Quý III, IV
Theo tờ trình do Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày, để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân ứng phó với ảnh hưởng tiêu cực của dịch COVID-19, năm 2020 Chính phủ đã trình Quốc hội gia hạn, miễn, giảm tổng tiền thuế và thu ngân sách nhà nước (NSNN) khoảng 129.000 tỷ đồng.
Bước sang năm 2021, Chính phủ tiếp tục trình UBTVQH ban hành và ban hành theo thẩm quyền thực hiện một số giải pháp hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội ứng phó với đại dịch từ ngày 1/1/2021 đến hết ngày 31/12/2021.
Dự kiến thực hiện các giải pháp này sẽ hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân với giá trị tiền thuế, tiền thuê đất, phí, lệ phí là khoảng 118.000 tỷ đồng, trong đó: số tiền thuế, tiền thuê đất được gia hạn dự kiến khoảng 115.000 tỷ đồng; số tiền thuế, phí, lệ phí được miễn, giảm khoảng 3.000 tỷ đồng.
Bên cạnh các giải pháp hỗ trợ về thu NSNN thì các giải pháp hỗ trợ chi trực tiếp từ NSNN cũng đã được triển khai thực hiện để hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do dịch COVID-19, với tổng kinh phí ước tính trên 26.000 tỷ đồng.
Chính phủ dự kiến thực hiện giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2021 đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 200 tỷ đồng và giảm so với năm 2020; dự kiến, thu NSNN sẽ giảm khoảng 2.200 tỷ đồng. Miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và các loại thuế khác phải nộp phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh của các tháng trong quý III và quý IV của năm 2021 đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong mọi ngành nghề, địa bàn. Theo phương án này, thu NSNN sẽ giảm khoảng 8.800 tỷ đồng.
Đồng thời, Chính phủ cũng đề xuất miễn tiền chậm nộp thuế, tiền chậm nộp tiền sử dụng đất, tiền chậm nộp tiền thuê đất phát sinh trong năm 2020 và năm 2021 đối với doanh nghiệp, tổ chức (bao gồm cả đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh) phát sinh lỗ trong năm 2020. Dự kiến số giảm thu NSNN theo phương án này là khoảng 5.300 tỷ đồng.
Giảm 30% thuế giá trị gia tăng đối với hoạt động xuất bản, truyền hình
Về việc giảm mức thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh trong các ngành kinh tế, bao gồm: Vận tải (vận tải đường sắt, vận tải đường thủy, vận tải hàng không, vận tải đường bộ khác); dịch vụ lưu trú; dịch vụ ăn uống; hoạt động xuất bản; hoạt động điện ảnh, sản xuất chương trình truyền hình, ghi âm và xuất bản âm nhạc; hoạt động của các đại lý du lịch, kinh doanh tour du lịch và các dịch vụ hỗ trợ, liên quan đến quảng bá và tổ chức tour du lịch; hoạt động sáng tác, nghệ thuật và giải trí; hoạt động của thư viện, lưu trữ, bảo tàng và các hoạt động văn hóa khác; hoạt động thể thao, vui chơi và giải trí, Chính phủ đề xuất giảm 30% mức thuế suất thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc hoạt động sản xuất kinh doanh trong các ngành nêu trên (trừ hoạt động xuất bản theo hình thức trực tuyến). Thời gian áp dụng từ 1/10/2021. Dự kiến số giảm thu NSNN theo phương án này là khoảng 5.000 tỷ đồng.
Như vậy, tính chung việc thực hiện 4 giải pháp như nêu trên có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 21,3 nghìn tỷ đồng.
Thẩm tra tờ trình, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách (UBTCNS) nhất trí với hướng điều chỉnh giảm thuế GTGT của Chính phủ và đề nghị loại trừ cả lĩnh vực "xuất bản phần mềm" và các hoạt động kinh doanh cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên nền tảng trực tuyến cũng có lợi thế tăng trưởng trong điều kiện dịch bệnh ở các lĩnh vực như: hoạt động điện ảnh, sản xuất chương trình truyền hình, ghi âm và xuất bản âm nhạc; hoạt động sáng tác, nghệ thuật và giải trí; hoạt động thư viện, lưu trữ, bảo tàng và các hoạt động văn hóa khác; hoạt động thể thao, vui chơi giải trí (như Netflix, esport, game online…).
Để đề phòng không đạt mục tiêu người thụ hưởng thật sự không phải là người tiêu dùng mà là các doanh nghiệp, tổ chức trung gian kinh doanh hàng hóa/dịch vụ do chính sách hỗ trợ thông qua giảm thuế GTGT (là sắc thuế gián thu), Thường trực UBTCNS đề nghị bổ sung quy định Chính phủ chịu trách nhiệm trong công tác quản lý thuế để bảo đảm người tiêu dùng (người mua hàng hóa/dịch vụ) được thụ hưởng lợi ích từ việc giảm thuế GTGT quy định tại khoản này.
Doanh nghiệp sản xuất khẩu trang, thiết bị y tế không được giảm thuế
Đối với việc giảm thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, UBTCNS thống nhất vì đây là các đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề khi dịch COVID-19 xảy ra, đa phần các hộ đã phải tạm dừng kinh doanh hoặc có doanh số bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi cơ chế thu thuế đối với các hộ này là dựa trên doanh số khoán được xác định từ đầu năm.
Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết sẽ bỏ những doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất khẩu trang, thiết bị y tế kinh doanh trên nền tảng số... ra khỏi danh sách giảm thuế GTGT; số còn lại sẽ thực hiện theo chính sách kê khai và kiểm soát. Đối với chính sách giảm thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính sẽ tiếp thu các ý kiến, xác định mức độ hợp lý thực tế để dù áp dụng bình quân cho các địa phương thì vẫn dành phần hỗ trợ cho những địa phương bị thiệt hại nặng hơn.
Ông cũng cho biết, khi thiết kế chính sách đã tham khảo ý kiến của các cơ quan, đặc biệt là UBTCNS, Ủy ban Pháp luật. "Số thu này trong điều kiện bình thường chỉ bằng TP Hồ Chí Minh thu trong 20 ngày, tuy nhiên trong điều kiện khó khăn hiện tại thì được sự ủng hộ của UBTVQH, sự hỗ trợ cho các doanh nghiệp cũng giống như "một miếng khi đói bằng một gói khi no", Bộ trưởng Bộ Tài chính ví von, và một lần nữa khẳng định hiện ngân sách đang hết sức khó khăn, trong khi hàng chục ngàn chiến sỹ Công an, Quân đội tham gia chống dịch phía Nam còn chưa đảm bảo được về chế độ, chính sách...
UBTVQH đã biểu quyết thông qua việc ban hành Nghị quyết về một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch COVID-19. Kết lại nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị Cơ quan soạn thảo và Cơ quan thẩm tra tiếp tục phối hợp, hoàn thiện nghị quyết, trình Chủ tịch Quốc hội ban hành trước ngày 1/10/2021.
