Giảm thu 35.000 tỷ đồng nhưng giảm giá hàng hoá, thúc đẩy sản xuất kinh doanh
Thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, thời gian qua và đặc biệt là năm 2022, với nhiều giải pháp hỗ trợ về thuế, phí và lệ phí nhằm giảm nghĩa vụ đóng góp của doanh nghiệp, người dân được triển khai thực hiện với giá trị hỗ trợ lớn, phạm vi hỗ trợ rộng, đã góp phần vào kết quả tích cực phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội cũng như hoạt động của doanh nghiệp, người dân, qua đó đóng góp trở lại cho ngân sách Nhà nước (NSNN).
Năm 2023, Chính phủ đề xuất giảm 2% mức thuế suất thuế GTGT đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 10% (còn 8%); giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT đối với cơ sở kinh doanh (bao gồm cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) khi thực hiện xuất hóa đơn đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT 10%.
"Thực hiện theo phương án này nhằm đảm bảo đúng mục tiêu kích cầu tiêu dùng, phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay, qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh sớm phục hồi và phát triển để đóng góp trở lại cho NSNN cũng như nền kinh tế" - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nêu.
Chính phủ dự kiến số giảm thu NSNN khoảng 5,8 nghìn tỷ/tháng, nếu áp dụng trong 6 tháng cuối năm thì tương đương khoảng 35 nghìn tỷ đồng. Nhưng chính sách này sẽ góp phần giảm giá thành hàng hóa, dịch vụ, từ đó thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phục hồi kinh tế trong năm 2023...
Thu ngân sách khó khăn, mở rộng chưa hẳn đã kích cầu
Qua thẩm tra sơ bộ, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính - Ngân sách (UBTCNS) Nguyễn Vân Chi cho biết, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết về giảm thuế GTGT để hỗ trợ cho khu vực sản xuất, kinh doanh và người dân đã gặp rất nhiều khó khăn sau dịch COVID-19 trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng đã bắt đầu thể hiện chiều hướng suy giảm từ Quý IV/2022 và nhất là trong các tháng đầu năm 2023.
So với Nghị quyết số 43 của Quốc hội, dự thảo nghị quyết của Chính phủ đã mở rộng phạm vi giảm thuế GTGT 2% để áp dụng cả đối với các sản phẩm hàng hoá, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và các lĩnh vực khác như: ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, khai khoáng, viễn thông, công nghệ thông tin... Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, hồ sơ trình của Chính phủ không giải trình rõ lý do đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng đối với một số ngành, lĩnh vực lớn.
Theo Thường trực UBTCNS, trong hoàn cảnh khó khăn vì dịch bệnh COVID-19 vào đầu năm 2022, khi ban hành Nghị quyết số 43, Quốc hội đã cân nhắc và loại trừ một số lĩnh vực không thật sự cần thiết ra khỏi diện áp dụng giảm thuế GTGT. "Vào thời điểm hiện nay, dự kiến thu NSNN năm 2023 sẽ còn gặp nhiều khó khăn, vì vậy, đa số ý kiến Thường trực UBTCNS không đồng tình với việc mở rộng phạm vi áp dụng và đề nghị chỉ nên tiếp tục giảm thuế GTGT với phạm vi như đã thực hiện trong năm 2022 theo Nghị quyết số 43", Phó Chủ nhiệm UBTCNS lý giải.
Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đồng tình với chủ trương giảm thuế GTGT nhưng phạm vi chỉ nên theo Nghị quyết số 43 như đề nghị của Cơ quan thẩm tra vì đã được tính toán kỹ. "Tư duy giảm để kích cầu, tăng thu là đúng đắn, tuy nhiên hiện nay khác với thời điểm sau đại dịch. Tình hình thu của năm 2023 là rất khó khăn, doanh nghiệp khó khăn, người dân khó khăn nên liệu khi ban hành chính sách có thực sự kích cầu hay không?" - Chủ tịch Quốc hội cho rằng, việc giảm thuế nhằm kích cầu, lợi cho cả người dân, doanh nghiệp song không được làm giảm thu ngân sách, không tăng bội chi như yêu cầu của Quốc hội. Nên chăng, đưa nội dung này vào nghị quyết chung của kỳ họp.
Kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết, UBTVQH thống nhất bổ sung nội dung này vào Chương trình xây dựng, pháp lệnh năm 2023, trình Quốc hội quyết định song phạm vi như đề xuất của Cơ quan thẩm tra, tức theo Nghị quyết số 43 của Quốc hội, thời gian áp dụng từ 1/7/2023 - 31/12/2023.
Xem xét giảm 2% thuế VAT cho tất cả hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế 10% 
Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp gỡ vướng về giảm thuế VAT 
Tổng cục Thuế gỡ vướng khi thực hiện chính sách giảm 2% thuế VAT 
