Hội thảo nhằm khẳng định và làm sáng tỏ đường lối, chủ trương đúng đắn, sáng tạo của Đảng về xây dựng QĐND Việt Nam, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân. Đồng thời, làm sâu sắc hơn quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành; truyền thống anh hùng, phẩm chất tốt đẹp và những nhân tố quan trọng, quyết định, tạo nên sức mạnh của QĐND Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đồng chí Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân tham dự và phát biểu chỉ đạo tại hội thảo.
Đoàn chủ tịch hội thảo có các đồng chí: Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Thượng tướng Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam; Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng uỷ Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an; Thượng tướng Lê Huy Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng Ban chỉ đạo hội thảo; Hoàng Xuân Ánh, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng; Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Nhiên, Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự, Bộ Tổng Tham mưu QĐND Việt Nam.
Tham dự hội thảo có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, đại biểu lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Bộ Quốc phòng; thủ trưởng, nguyên thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam; đại biểu lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương; đại biểu lão thành cách mạng, các tướng lĩnh, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; đại diện gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp, các nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học trong và ngoài Quân đội...
Phát biểu khai mạc hội thảo, Bộ trưởng Phan Văn Giang nhấn mạnh: 80 năm trước đây, ngày 22/ 12/1944, tại khu rừng giữa hai tổng Hoàng Hoa Thám và Trần Hưng Đạo thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng), Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân - đội quân chủ lực đầu tiên của QĐND Việt Nam, được thành lập theo Chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh.
Đồng chí Võ Nguyên Giáp được Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh ủy nhiệm tổ chức, lãnh đạo, chỉ huy, tuyên bố thành lập Đội. Trong buổi lễ thành lập, Đội có 34 CBCS, biên chế thành 3 tiểu đội, do đồng chí Hoàng Sâm làm Đội trưởng, đồng chí Xích Thắng làm Chính trị viên, có chi bộ Đảng lãnh đạo. Chỉ mấy ngày sau khi được thành lập, Đội đã giành thắng lợi trong hai trận Phai Khắt (25/12/1944) và Nà Ngần (26/12/1944), tạo nên truyền thống đánh thắng trận đầu, đã ra quân là đánh thắng của QĐND Việt Nam.
Thực hiện Nghị quyết Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ (4/1945), ngày 15/5/1945, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân hợp nhất với Cứu quốc quân và các tổ chức vũ trang cách mạng khác của Đảng thành Việt Nam Giải phóng quân. Đến tháng 11/1945, Việt Nam Giải phóng quân được đổi tên là Vệ quốc đoàn, rồi Quân đội quốc gia Việt Nam (5/1946), từ năm 1950 đến nay là QĐND Việt Nam. Ngày 22/12/1944 được lấy làm Ngày thành lập QĐND Việt Nam.
Bộ trưởng Phan Văn Giang nêu rõ: Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, giáo dục, rèn luyện của Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự đùm bọc, giúp đỡ của nhân dân, 80 năm qua, Quân đội ta không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, giữ vững và phát huy bản chất, truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, thực hiện tốt chức năng là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Với ý chí kiên cường, dũng cảm, mưu lược, sáng tạo, Quân đội ta đã lập nên những chiến công oanh liệt, cùng toàn Đảng, toàn dân đánh bại mọi kẻ thù xâm lược, bọn phản động, tay sai và các thế lực thù địch, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quốc tế cao cả, đưa “nhân dân ta thoát vòng nô lệ, giành lại độc lập”, hoàn thành sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng.
Bộ trưởng Phan Văn Giang nhấn mạnh, hội thảo khoa học hôm nay có ý nghĩa vô cùng to lớn nhằm tiếp tục nghiên cứu toàn diện, sâu sắc, đầy đủ hơn về tầm nhìn chiến lược, đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với QĐND Việt Nam và sự nghiệp quân sự, quốc phòng; về quá trình xây dựng, trưởng thành, chiến đấu và chiến thắng, truyền thống hào hùng, sự nghiệp vẻ vang của Quân đội và nhân dân ta.
Trên cơ sở đó, rút ra những kinh nghiệm và bài học lịch sử để vận dụng, phát huy trong xây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, “tinh - gọn - mạnh”, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
Phát biểu chỉ đạo hội thảo, Chủ tịch nước Lương Cường đã điểm lại lịch sử, cũng như những thành tựu quan trọng của QĐND Việt Nam sau 80 năm hình thành, chiến đấu, trưởng thành và chiến thắng, đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; chỉ rõ lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã khẳng định, khối đại đoàn kết toàn dân là sức mạnh to lớn, là yếu tố đặc biệt quan trọng để giành thắng lợi trước mọi kẻ thù xâm lược.
Khẳng định hội thảo khoa học lần này là một trong những hoạt động lớn, trọng tâm trong chuỗi các hoạt động cấp quốc gia kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập QĐND Việt Nam và 35 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân, Chủ tịch nước Lương Cường đề nghị hội thảo tập trung thảo luận, làm sâu sắc hơn ý nghĩa khoa học và thực tiễn về sự kiện trọng đại này. Trong đó, tiếp tục khẳng định sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với lực lượng vũ trang nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, an ninh.
Cùng với đó, cần phân tích, luận giải, làm sâu sắc và nổi bật những đóng góp to lớn trong quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và chiến thắng của QĐND Việt Nam, phẩm chất và giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”. Qua đó, đúc rút những bài học lịch sử, những nét đặc sắc của nghệ thuật quân sự, của văn hóa quân sự Việt Nam có thể vận dụng, phát huy nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, huấn luyện, diễn tập, sẵn sàng chiến đấu trong thời bình của Quân đội. Tiếp tục điều chỉnh tổ chức lực lượng hoàn thành mục tiêu xây dựng quân đội “tinh, gọn, mạnh”, tạo tiền đề vững chắc, phấn đấu đến năm 2030 xây dựng QĐND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Đồng thời, đề nghị hội thảo luận giải và khẳng định tầm quan trọng xây dựng Quân đội vững mạnh toàn diện, lấy xây dựng vững mạnh về chính trị là cơ sở; xây dựng Đảng bộ Quân đội thật sự trong sạch vững mạnh, gương mẫu, tiêu biểu về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, tạo cơ sở vững chắc để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, luôn đề cao cảnh giác cách mạng, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Thực hiện tốt chức năng là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất, vai trò nòng cốt của QĐND Việt Nam trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Thường xuyên củng cố mối quan hệ đoàn kết, gắn bó máu thịt giữa quân với dân. Đồng thời, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng, nâng cao hình ảnh, uy tín của QĐND Việt Nam trên trường quốc tế, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa...
Hội thảo cần tiếp tục quán triệt, phân tích, luận giải sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Phát huy vai trò nòng cốt của QĐND trong sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân bảo vệ Tổ quốc. Tổng kết thành tựu và rút ra những bài học qua 35 năm thực hiện Ngày hội Quốc phòng toàn dân; nêu cao tính chủ động, sáng tạo, tự lực tự cường, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; đồng thời kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng nhằm nâng cao sức mạnh tổng hợp trong sự nghiệp củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thân yêu.
Phát biểu tại hội thảo, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa nêu rõ: Tại hội thảo khoa học, mỗi tham luận là một công trình nghiên cứu độc lập, luận giải từng nội dung cụ thể, góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về sự nghiệp xây dựng QĐND và nền quốc phòng toàn dân, tựu trung được thể hiện trên nhiều nội dung: Khẳng định đường lối, chủ trương, sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và chiến thắng oanh liệt của QĐND Việt Nam anh hùng. Khẳng định bản chất cách mạng cao đẹp, truyền thống hào hùng, sự nghiệp vẻ vang của QĐND Việt Nam; giữ vững và phát huy văn hóa, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới; ý nghĩa, thành tựu của Ngày hội Quốc phòng toàn dân, của “thế trận lòng dân” và vai trò nòng cốt của QĐND trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh; cùng với đó, đúc rút và phân tích làm rõ những bài học lịch sử trong xây dựng QĐND và nền quốc phòng toàn dân có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, có thể vận dụng và phát huy trong giai đoạn cách mạng hiện nay. Qua phân tích nêu bật truyền thống hào hùng, sự nghiệp vẻ vang của QĐND Việt Nam trong 80 năm qua; những thành tựu qua 35 năm thực hiện Ngày hội Quốc phòng toàn dân, các tham luận đã tập trung luận giải và đúc rút những bài học quý báu mang tính nguyên tắc, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
Phát biểu bế mạc hội thảo, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Kết quả của cuộc hội thảo hôm nay đã bổ sung, làm rõ thêm một cách khá toàn diện, sâu sắc về tầm vóc, ý nghĩa của Ngày thành lập và chặng đường vẻ vang 80 năm tiến bước dưới cờ Đảng của QĐND Việt Nam; của Ngày hội Quốc phòng toàn dân, xây dựng nền Quốc phòng toàn dân gắn với nền An ninh nhân dân vững mạnh”.
Nhân dịp này, các đại biểu tham dự hội thảo đã bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với các Mẹ Việt Nam anh hùng, các anh hùng, liệt sĩ, các đồng chí thương binh, bệnh binh, các đồng chí cựu chiến binh đã cống hiến trọn đời cho Tổ quốc, cho nhân dân và Quân đội, Công an. Đồng thời cảm ơn sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước anh em cho sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược trước đây, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN ngày nay.
Bộ trưởng Phan Văn Giang hội đàm với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Campuchia 
