Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc Ủy ban châu Âu (EC) đã quyết định đưa ra cảnh báo “thẻ vàng” đối với ngành thủy sản Việt Nam (tháng 10/2017), tác động tiêu cực tới việc xuất khẩu thủy sản của Việt Nam...
Qua 2 năm Luật Cảnh sát biển Việt Nam có hiệu lực, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, các cấp, ngành, tỉnh, thành phố ven biển triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, góp phần duy trì trật tự an toàn, phát triển bền vững kinh tế biển gắn với củng cố quốc phòng, an ninh, quyết tâm thực hiện mục tiêu gỡ “thẻ vàng” cho ngành thuỷ sản Việt Nam.
Theo Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam, trước hết, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam, lực lượng Cảnh sát biển trong thời gian qua đã tích cực, chủ động phối hợp, tham mưu cho các bộ, ngành liên quan xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý, cơ chế, chính sách pháp luật quản lý tàu cá.
Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về quản lý, đăng ký tàu cá, giấy phép khai thác hải sản theo khu vực biển; xây dựng, vận hành trung tâm giám sát tàu cá; quy định kích thước tàu, thuyền hoạt động trên các vùng biển; lắp đặt thiết bị giám sát, định vị GPS, thông tin liên lạc ICOM, quy định khai báo trước, trong và sau khi ra khơi,… tạo khuôn khổ, hành lang pháp lý để các lực lượng chức năng kiểm tra, giám sát hoạt động của tàu cá, duy trì trật tự, an toàn trên các vùng biển Việt Nam.
Bên cạnh đó, tập trung xây dựng, ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thuộc quyền triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp. Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng quản lý, nắm chắc tình hình trên biển, kiểm tra, xác minh thông tin hành trình, phạm vi hoạt động của tàu cá, nỗ lực cùng hệ thống chính trị quyết tâm ngăn chặn, giảm thiểu, tiến tới chấm dứt tình trạng khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, giữ vững trật tự, an toàn, môi trường hòa bình, ổn định trên biển.
Ngoài ra, lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân. Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc quyền biên soạn, in ấn tờ rơi tuyên truyền về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; tổ chức tuyên truyền thông qua Chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, cơ quan thông tấn, báo chí đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân.
Trong đó, tập trung tuyên truyền sâu rộng về Luật Cảnh sát biển Việt Nam, Luật Biển Việt Nam, Luật Biên giới quốc gia, Luật Thủy sản, Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982, các văn bản pháp luật liên quan, thông tin cảnh báo “thẻ vàng” và các khuyến nghị EC về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định,… để ngư dân nắm được phạm vi vùng biển Việt Nam, tự giác chấp hành các quy định của pháp luật và cam kết của Việt Nam trong lĩnh vực này.
Đến nay, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam đã ký kết Quy chế phối hợp thực hiện Chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” với 12 tỉnh, thành phố ven biển; ký Bản ghi nhớ hợp tác với Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phát tờ rơi cho hàng chục nghìn người; tặng quà (áo phao, cờ Tổ quốc, tủ thuốc,…), khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho ngư dân; tổ chức gần 50 cuộc thi “Em yêu biển đảo quê hương” tại các tỉnh, thành phố ven biển.
Ngoài ra đã chỉ đạo lực lượng nghiệp vụ và pháp luật tổ chức điều tra cơ bản các đối tượng vi phạm về khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định… Các hoạt động của lực lượng Cảnh sát biển đã góp phần làm chuyển biến nhận thức, nâng cao tinh thần trách nhiệm của ngư dân trong việc tuân thủ pháp luật về đánh bắt, khai thác hải sản.
Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó có lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, việc triển khai thực hiện các khuyến nghị của EC đã có nhiều chuyển biến tích cực, cải thiện đáng kể so với trước đây, từ việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý phù hợp với pháp luật, thông lệ quốc tế cho đến công tác tuần tra, kiểm soát, giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận khai thác hải sản.
Với việc ban hành chế tài xử lý nghiêm khắc đối với các vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp đã ngăn chặn, giảm thiểu đáng kể tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm các quy định về khai thác hải sản, hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, góp phần vào nỗ lực đề nghị gỡ bỏ “thẻ vàng” của EC đối với ngành thuỷ sản Việt Nam.
