Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao đặc biệt kỷ niệm 45 năm quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ, ngày 12/5/2022 theo giờ địa phương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng lãnh đạo các nước ASEAN đã ăn trưa làm việc với đại diện lãnh đạo Quốc hội Hoa Kỳ. Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã chào đón lãnh đạo các nước ASEAN tại Đồi Capitol, tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ được mệnh danh có kiến trúc mái vòm đẹp nhất thế giới.
Buổi ăn trưa, làm việc diễn ra trong không khí cởi mở, nội dung thiết thực, thể hiện sự coi trọng Quốc hội Hoa Kỳ đối với ASEAN cũng như ủng hộ tiếp tục tăng cường và làm sâu sắc hơn quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ trong thời gian tới. Thương mại, đầu tư, giao lưu nhân dân, khoa học công nghệ, phát triển năng lượng tái tạo, ứng phó các thách thức an ninh ở khu vực và trên toàn cầu… là những nội dung được các nước đề cập trong trao đổi.
Đánh giá cao tầm quan trọng của ASEAN đối với hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển ở khu vực, các Nghị sỹ Hoa Kỳ khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, cam kết sẽ hỗ trợ để Hoa Kỳ tiếp tục tham gia tích cực, xây dựng và trách nhiệm vào hợp tác khu vực.
Đại diện Quốc hội Hoa Kỳ đề nghị cần ưu tiên các nỗ lực hiện nay nhằm ứng phó đại dịch và thúc đẩy phục hồi, thúc đẩy nhiều hơn nữa các đề xuất, sáng kiến, chương trình hợp tác trong các lĩnh vực cùng có lợi như kinh tế, thương mại, đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng, giáo dục, đào tạo phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số, năng lượng, ứng phó biến đổi khí hậu,…, đóng góp cho sự phát triển dài hạn và bền vững tại khu vực.
Các nghị sỹ Hoa Kỳ cũng bày tỏ mong muốn hai bên tăng cường phối hợp thúc đẩy đối thoại và hợp tác, ứng phó và giải quyết hiệu quả các thách thức và vấn đề khu vực, hoan nghênh các nỗ lực xây dựng một Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) ở Biển Đông, đóng góp duy trì và bảo đảm môi trường hoà bình, an ninh và ổn định ở khu vực.
Phát biểu tại cuộc gặp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao sự đồng hành, ủng hộ của Nghị viện Hoa Kỳ, là đóng góp quan trọng cho sự phát triển năng động, mạnh mẽ trong quan hệ ASEAN-Hoa Kỳ 45 năm qua. Nhân dịp này, Thủ tướng đặc biệt cảm ơn Quốc hội và nhân dân Hoa Kỳ hỗ trợ ASEAN, trong đó có Việt Nam, kiểm soát đại dịch COVID-19 trong hơn hai năm qua.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh những biến chuyển tình hình khu vực và thế giới vừa là thử thách cũng chính là động lực để ASEAN và Hoa Kỳ đồng hành, cùng phát triển. ASEAN hoan nghênh Hoa Kỳ cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, sẵn sàng phối hợp với Hoa Kỳ vượt qua dịch bệnh, đón chào doanh nghiệp Hoa Kỳ với nhiều cơ hội kinh doanh và đầu tư hấp dẫn, phục hồi thành công, bảo đảm chuỗi cung ứng; mong muốn các nước lớn, trong đó có Hoa Kỳ, hợp tác với ASEAN đảm bảo hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông.
Thủ tướng đề nghị cần sớm xây dựng các mối liên hệ thường xuyên, thông qua tiếp xúc giữa Đại hội đồng Liên Nghị viện ASEAN (AIPA) với Quốc hội Hoa Kỳ để củng cố lòng tin, duy trì đối thoại chân thành về tất cả mọi vấn đề trong hợp tác. Đồng thời, cần thiết lập mối quan hệ hợp tác trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi giữa các cơ quan lập pháp, là tiền đề cho hợp tác lâu dài toàn diện giữa các Quốc hội/Nghị viện, cùng phối hợp chính sách một cách hiệu quả trong ứng phó với các thách thức chung.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh hai bên cần quan tâm các chương trình hợp tác vì phát triển bao trùm, đồng đều, bền vững, tạo điều kiện cho các thế hệ tương lai cùng phát triển, đồng thời bày tỏ mong muốn Hoa Kỳ phối hợp với ASEAN nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển trong khu vực ASEAN, đặc biệt là đưa những vùng sâu vùng xa như Mê Công hòa nhập vào dòng chảy phát triển chung của các nước và của cả khu vực.
Tiếp theo buổi ăn trưa làm việc với các Nghị sĩ Hoa Kỳ, chiều cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã cùng lãnh đạo các nước ASEAN tiếp và làm việc với đại diện các doanh nghiệp lớn của Hoa Kỳ.
Thủ tướng lên đường dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Hoa Kỳ 
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN họp chuẩn bị Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ 
