Phía sau vụ bê bối gián điệp Nga - Mỹ

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) thông báo bắt giữ được 11 người làm gián điệp cho Nga tại Mỹ ngày 28/6 vừa qua đang được báo chí phương Tây khai thác triệt để và tìm cách khơi gợi lại quá khứ Chiến tranh lạnh giữa lúc quan hệ Nga - Mỹ đang được cải thiện rất đáng kể. Ai đã có ác tâm đưa thông tin này ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm Mỹ rất thành công của Tổng thống Nga Dmitri Medvedev?

Trước hết cần điểm lại đôi chút những gì báo chí Mỹ và phương Tây đưa tin về vụ bê bối gián điệp Nga - Mỹ mà họ cho là lớn nhất kể từ sau Chiến tranh lạnh đến nay. Nhật báo New York Times số ra ngày 29/6 tường thuật: Hôm 28/6, Bộ Tư pháp Mỹ loan báo bắt giữ 11 người bị cáo buộc làm gián điệp cho Nga. 8 trong số đó bị bắt hôm 27/6, bị khởi tố thực hiện những công tác chui sâu dài hạn tại Mỹ để chờ ngày phục vụ cho liên bang Nga.

Có tất cả 11 người bị cáo buộc có can dự vào đường dây gián điệp này, 1 người đã bỏ trốn sau đó đã bị bắt tại Cộng hòa Síp. Vụ bắt giữ xảy ra tại 4 tiểu bang New York, New Jersey, Massachusetts Virginia . Tất cả những người bị tống giam bị truy tố về tội âm mưu hành động như một nhân viên của chính phủ nước ngoài mà không thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp Mỹ. Tất cả những nghi can này, ngoại trừ 2 người, ngoài việc bị cáo buộc tội làm gián điệp còn bị cáo buộc về tội rửa tiền.

Tờ Le Monde của Pháp ra ngày 28/6 cho rằng, vụ gián điệp này có thể sẽ là nguồn cảm hứng cho nhiều nhà viết kịch bản, vì cho rằng nó không khác những quyển tiểu thuyết gián điệp từng làm độc giả say sưa trong thời Chiến tranh lạnh. Theo tờ báo, một số điệp viên này đã xâm nhập nước Mỹ từ hơn 10 năm nay. Trước khi rời Nga, họ qua một khóa huấn luyện cấp tốc về kỹ thuật chiếm đoạt, sử dụng giấy tờ tùy thân của người đã chết và sinh hoạt như một công dân Mỹ bình thường.

Hồ sơ truy tố tại tòa án Mỹ hôm 28/6 cho hay vào mùa xuân năm 2009, 2 nghi can Richard và Cynthia Murphy, sống tại New Jersey, được yêu cầu tìm kiếm tin tức về chuyến viếng thăm Nga của ông Obama vào mùa hè năm đó, lập trường của Mỹ về việc thương thảo thỏa ước cắt giảm vũ khí nguyên tử START, vấn đề Afghanistan cùng thái độ của Washington về chương trình nguyên tử của Iran. Họ cũng được yêu cầu tìm thêm chi tiết về những giới chức Mỹ cùng đi với ông Obama hay có liên hệ đến việc soạn thảo chính sách.

Cơ quan an ninh Mỹ cũng chặn lấy được chỉ thị từ Moskva, theo đó ra lệnh cho Cynthia Murphy bắt liên lạc, tạo mối quan hệ với một nhà tài chính nổi tiếng ở New York, sinh hoạt tích cực trong lĩnh vực chính trị để người này cung cấp các tin tức nội bộ của Nhà Trắng hay đưa đến tham dự các sinh hoạt tại văn phòng đảng này ở New York.

Một nghi can khác ở Massachusetts liên lạc với một người làm trong trung tâm nghiên cứu về vũ khí nguyên tử của Chính phủ Mỹ và tìm hiểu về các chương trình nghiên cứu liên quan đến các đầu đạn nguyên tử loại nhỏ dùng vào việc phá hầm ngầm sâu dưới đất. FBI cho hay các nghi can liên lạc với nhân viên điệp báo khác của Nga bằng cách dùng hệ thống vô tuyến trên máy điện toán xách tay, vốn chưa từng thấy sử dụng trong các vụ gián điệp khác bị phá vỡ trước đó.

Hôm 27/6, một nhân viên chìm của FBI ở New York và một nhân viên khác ở Washington, cả hai đóng giả là nhân viên tình báo Nga, gặp 2 nghi can, Anna Chapman ở một tiệm ăn tại New York và Mikhail Semenko, ở một góc đường cách Nhà Trắng vài khu phố, giao cho họ tài liệu tình báo để chuyển đi. Chỉ có Semenko thực hiện việc chuyển giao theo lệnh nhưng Chapman không làm việc này.

Phụ tá biện lý Mỹ Michael Farbiarz khi phát biểu trước Tòa liên bang ở Manhattan hôm 28/6, gọi việc truy tố 11 người vừa bị bắt chỉ là "phần nổi của tảng băng" về âm mưu của Cơ quan Tình báo Nga SVR, hậu thân của KGB, nhằm thu thập tin tức chiến lược về Mỹ.

Sau hơn một ngày im lặng, ngày 29/6, phía Nga lên án việc bắt giữ những người này như một hành động đi ngược về thời Chiến tranh lạnh và một số nhà lập pháp cao cấp ở Nga nói rằng có thể ai đó trong chính quyền Mỹ muốn phá hoại mối quan hệ thân thiện giữa Tổng thống Obama và Moskva. "Những hành động này không có chứng cứ và theo đuổi mục đích mơ hồ. Chúng tôi không hiểu lý do vì sao Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra thông cáo chính thức trong tinh thần của các câu chuyện gián điệp thời Chiến tranh lạnh" - thông báo của Bộ Ngoại giao Nga cho hay.

Thời điểm có cuộc bố ráp này cũng đáng chú ý vì các nỗ lực của Tổng thống Obama và Tổng thống Medvedev để xây dựng lại mối quan hệ Mỹ - Nga. Hai nhà lãnh đạo gặp nhau ở Nhà Trắng tuần trước sau khi ông Medvedev viếng thăm khu thung lũng Silicon ở Bắc California . Cả hai cùng tham dự phiên họp G8 và G20 ở Canada hồi cuối tuần qua.

6 trong số 11 người Nga bị FBI bắt và cáo buộc hoạt động gián điệp cho Nga.

6 trong số 11 người Nga bị FBI bắt và cáo buộc hoạt động gián điệp cho Nga.

Sau những tin tức được phát đi liên hồi về vụ bê bối tình báo trên, đại diện của cả Mỹ và Nga đều khẳng định việc phá vỡ "mạng lưới gián điệp" này sẽ không ảnh hưởng gì đến quan hệ Mỹ -  Nga, được sưởi ấm trở lại trong thời gian gần đây. Thủ tướng Nga, Vladimir Putin, hôm 29/6 tuyên bố ông hy vọng vụ 11 người Nga bị bắt tại Mỹ về tội "gián điệp" sẽ không ảnh hưởng đến mối quan hệ song phương giữa hai nước. Ông đã gặp gỡ cựu Tổng thống Bill Clinton hiện đang thăm Moskva, khi nói cảnh sát ở Mỹ đã không kiểm soát được hành động của mình và bắt giữ một số người để ném vào tù, nhưng đó là công việc của họ. Ông Clinton khi nghe thông dịch câu này đã cười và đáp: hy vọng những thành quả mà hai nước đã đạt được sẽ không bị ảnh hưởng bởi những sự kiện này.

Ông Phillip Gordon, phụ tá Ngoại trưởng Mỹ đặc trách về châu Âu, hôm 30/6 cho biết việc bắt giữ 11 người Nga không làm chững lại mối quan hệ đang được cải thiện giữa Nga và Mỹ. Ông Gordon tuyên bố Tổng thống Obama biết về đường dây gián điệp này trước khi tiếp Tổng thống Nga Medvedev tuần trước. Tuy nhiên, ông nói Tổng thống Obama không nêu vấn đề này trong cuộc thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo. Nói chung, cả hai bên đều cố gắng làm dịu tình hình.

Theo giới tình báo chuyên nghiệp thì vụ bắt 11 người Nga này có nhiều điều phi thực tế. Theo họ, những "gián điệp" nói trên làm việc với những phương pháp đã lỗi thời, giống như vào thập niên 70 thế kỷ trước. Hơn thế nữa, mạng lưới "gián điệp" này được tổ chức rất chặt chẽ, lên kế hoạch rất sát sao, nhưng dường như chẳng mang lại hiệu quả. Điều làm các chuyên gia ngạc nhiên hơn hết, đó là các "gián điệp" này hoạt động ở những nơi nằm xa thủ đô Washington, như Massachussetts, New Jersey.

Nikolai Kovalev, cựu Giám đốc FSB (tiền thân của KGB) cho biết: "Bất kể một điệp viên chuyên nghiệp nào cũng sẽ cười phá lên khi biết rằng 11 người mà phía Mỹ cho là gián điệp lại làm việc cùng nhau. Một điệp viên chỉ kết nối với một người khác, đó là nguyên tắc vàng đối với tất cả các điệp vụ trong tất cả các cơ quan tình báo của bất cứ quốc gia nào".

Theo ông Kovalev, vụ việc này có bàn tay lông lá của một số thành phần ở Mỹ mong muốn tiêm nhiễm con virút phá hoại chương trình ngoại giao hòa giải của Tổng thống Obama. Vị cựu Giám đốc FSB khẳng định những thành phần bảo thủ, diều hâu có quan hệ với FBI trong chính quyền Mỹ, đang là những đối tượng tình nghi hàng đầu cho hành động phá hoại này. Ông khuyến cáo bất cứ một cuộc tấn công nào từ phía bảo thủ ở Mỹ, dù âm thầm hay công khai, thì đều nhằm mục đích làm sống lại những quá khứ đáng quên của thời Chiến tranh lạnh giữa hai nước

Nguyễn Bảo (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.