Pakistan: Chảy máu cổ vật Phật giáo

Pakistan là quốc gia sở hữu một di sản văn hóa giàu có nhưng lại không có đủ nguồn lực để bảo vệ nó. Hoạt động khai quật phi pháp của bọn tội phạm đã khiến Pakistan mất đi nguồn tiềm năng quan trọng - biểu tượng giá trị tinh thần của đất nước - về doanh thu du lịch; đồng thời làm tiêu tan mọi cơ hội nghiên cứu lịch sử cho các nhà khảo cổ.

Theo Fazal Dad Kakar, lãnh đạo Bộ Khảo cổ và bảo tàng của Pakistan,  quốc gia này đang phải đối mặt với vấn đề nghiêm trọng vì không có đủ nguồn nhân lực cũng như tài chính để bảo vệ hàng trăm địa điểm khảo cổ Phật giáo cũng như các tu viện trong nước mà phần lớn nằm ở các thung lũng biệt lập. Trong số các địa điểm này là thung lũng Swat - tây bắc Pakistan - từng là một phần của Gandhara, vương quốc Phật giáo quan trọng tồn tại cách đây hơn 1.000 năm, trải dài trên lãnh thổ hai nước Pakistan và Afghanistan ngày nay.

Tháng 7/2012, cảnh sát đã bắt giữ được một container chứa gần 400 cổ vật ở thành phố cảng Karachi miền Nam Pakistan được cho là đang trên đường vận chuyển đến miền Bắc đất nước để buôn lậu ra nước ngoài. Khoảng 40% hiện vật được phát hiện là cổ vật có giá trị cao, bao gồm gần 100 tượng Phật có niên đại 1.800 năm tuổi trị giá hàng triệu USD - theo báo cáo của Qasim Ali Qasim, Giám đốc khảo cổ và bảo tàng tỉnh Sindh, miền Nam Pakistan.

Malik Naveed, cựu Cảnh sát trưởng tỉnh Khyber Pakhtunkhwa (khu vực có thung lũng Swat), cho biết chính quyền khó nắm được con số chính xác những cổ vật Phật giáo bị đưa ra khỏi khu vực tây bắc Pakistan trong những thập niên đầu tiên sau khi nước này giành được độc lập từ tay người Anh vào năm 1947. Tuy nhiên, sự việc đã thay đổi vào năm 1975, khi chính quyền Pakistan thông qua bộ luật quy định hoạt động khai thác và đưa cổ vật ra khỏi đất nước là tội phạm hình sự. Nhưng theo nhận xét của Kakar, bộ luật khó được thực thi hiệu quả do thiếu nguồn tài chính nên từ đó những kẻ bị bắt giữ hiếm khi bị trừng phạt đích đáng.

Nhiều kẻ buôn lậu bị bắt giữ tại Karachi vào tháng 7/2012 hiện vẫn chưa bị buộc tội chính thức. Còn 2 người đàn ông bị bắt vào tháng 10/2011 vì hành vi khai quật một tượng Phật tại thung lũng Swat chỉ bị phạt khoảng 50USD mỗi tên. Trong khi đó, Syed Naeen, công tố viên khu vực Swat, cho biết mức phạt lẽ ra phải là tối đa 1 năm tù và hơn 800 USD.

Subhash Kapoor, nhà buôn tác phẩm nghệ thuật ở Manhattan, bị bắt giữ tại Ấn Độ vì tội buôn lậu số cổ vật trị giá hàng triệu USD ra khỏi biên giới Ấn Độ, Pakistan và Afghanistan. Theo điều tra của cảnh sát về vụ việc, Subhash Kapoor rao bán cổ vật khai thác trái phép trên Internet hay bán trực tiếp cho các nhà bảo tàng cũng như giới sưu tập nghệ thuật tư nhân thông qua gallery của ông ta ở New York (Mỹ).

Pakistan: Chảy máu cổ vật Phật giáo ảnh 1
Salahud Deen, "chuyên gia" sao chép cổ vật, và tác phẩm giả của mình.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động khai quật cổ vật trái phép, một số người Pakistan còn cố gắng sao chép chúng - hành vi được coi là vi phạm pháp luật ở Pakistan - để bán như đồ tạo tác thật. Theo điều tra của cảnh sát, hoạt động sao chép cổ vật diễn ra bí mật xung quanh địa điểm khảo cổ Phật giáo Taxila nằm cách thủ đô Islamabad của Pakistan chỉ một đoạn đường ngắn. Salahud Deen, được coi là "chuyên gia" sao chép cổ vật.

Ông cho biết, ông học nghề sao chép từ hồi còn nhỏ và có thể làm giả bất cứ cổ vật nào từ những hòn đá nhỏ với màu sắc và hóa chất đặc biệt. Phóng viên Hãng thông tấn AP đã tiếp xúc với Salahud Deen để chứng kiến kho hàng sao chép của anh ta, trong đó có một đầu tượng Phật nhỏ giá trị cao.

Người dân địa phương đào được cổ vật ở vùng tây bắc Pakistan kiếm được nhiều tiền song vẫn không sánh nổi số tiền thu vào của bên trung gian mua bán. Cụ thể là họ chỉ được hưởng 1% giá trị của một cổ vật trong khi bọn trung gian và giới kinh doanh nghệ thuật bỏ túi đến 99% - theo Sandro Calvani, cựu lãnh đạo Viện Nghiên cứu tội phạm và Tư pháp liên khu của Liên Hiệp Quốc.

Các di tích Phật giáo cổ được làm giả của Salahud Deen.
Các di tích Phật giáo cổ được làm giả của Salahud Deen.

Năm 2011, Fazal Dad Kakar đã nỗ lực ngăn chặn nhà đấu giá Christie's ở New York tổ chức bán đấu giá một tượng "Phật khổ hạnh" có niên đại vào thế kỷ 3 hay 4 cũng như hàng chục di tích Phật giáo khác mà ông tuyên bố là bị buôn lậu bất hợp pháp ra khỏi biên giới Pakistan. Nhưng Christie's đã bất chấp sự ngăn cản của Kakar và bán bức tượng "Phật khổ hạnh" này được gần 4,5 triệu USD.

Sau đó Kakar thành công hơn trong vụ hải quan Mỹ bắt giữ hai lô hàng cổ vật Phật giáo buôn lậu từ Tokyo và Dubai vào năm 2005. Sau khi phân tích độ tuổi và thành phần đá tạc tượng, Kakar chứng minh được nguồn gốc của các tượng Phật xuất phát từ Pakistan nên được chính quyền Mỹ giao trả chúng. Neil Brodie, chuyên gia về buôn lậu cổ vật ở Đại học Glasgow, nhận định vấn đề then chốt là chính quyền các nước phải gây sức ép đến giới sư tập tư nhân và các nhà bảo tàng có nhu cầu thu mua các di tích cổ bởi vì họ là nhân tố  thúc đẩy sự phát triển của thị trường đen cổ vật

T.M. (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.