Những chiến công chưa kể của người thương binh anh hùng (kỳ cuối)

"Cấp ủy cũng chưa biết phải giải quyết sao cho vẹn tròn. Chả lẽ cứ là giao thông viên, tình báo viên là không được cưới hỏi? Nhưng khó, cả hai chúng tôi đều cùng ngành tình báo, lại ở hai hệ thống khác nhau. Nếu sau này một người bị bắt, sẽ dễ đổ vỡ cả hai đường dây thì quá nguy hiểm" - Nguyễn Văn Thương nhớ lại phút cam go.

Suýt chết dưới hai làn đạn và đám cưới bí mật

Đường dây giao thông của A36 lúc này có khi phải qua vùng của ta, vùng của địch, vùng xôi đậu, vùng bán hợp pháp, hợp pháp… nên Thương phải thay đổi hình dạng rất nhiều lần từ một anh lính cho đến tay lái buôn, khi thì đi xe đò, lúc lại cuốc bộ. Một lần, tại chợ Đồng Xoài, Thương bị một tốp du kích cải trang bí mật kè súng giải đi. Đến quãng vắng, tốp du kích quật ngã Thương và lục soát. Một người la lên: "Nghi đâu trúng phóc đó. Nó là thám báo của CIA nè, đại úy Ngọc nè, hết chối nha con". Thương bị giải sâu vào vùng giải phóng. "Tên thám báo" bị trói vào gốc cây mít, "tang chứng vật chứng" gồm thẻ căn cước, thẻ đặc phái viên CIA, hình tổng thống, tiền USD và cả một lá cờ ba sọc nho nhỏ bày ra trước mặt.

Một anh du kích phán: "Hôm nay, chúng ta tử hình tên CIA nguy hiểm này!". Óc Thương căng như dây đàn. Trong giây phút hiểm nghèo đó, Thương chợt nhớ đến vị chỉ huy trinh sát chuyên đánh thám báo trong vùng, cổ họng Thương bật lên: "Tư Minh, cho tôi gặp ổng, tôi sẽ khai hết". Tiếng người du kích: "Đúng là CIA, nó biết tất cả tên chỉ huy của mình. May mà bắt được mày, không thì tụi tao ăn bom tọa độ do mày chỉ điểm rồi".

Nhưng rồi ý thức trách nhiệm của tốp du kích vẫn thắng. Họ giải Thương đến một tiệm may trong ngõ vắng, gõ cửa. Người đàn ông có tên Tư Minh soi ngọn đèn dầu nhìn kỹ mặt "đại úy Ngọc", xong nói: "Ờ, tôi biết mặt thằng này ở Bình Dương, thôi cởi trói…". Quay sang Thương, Tư Minh nói nhỏ: "May mà mày khôn khéo để tụi nó dong về, không thì tai hại biết cỡ nào!". Hú hồn!

Đại tướng Lê Văn Dũng (người thứ hai từ trái qua) và lãnh đạo Bộ Quốc phòng thăm gia đình đồng chí Nguyễn Văn Thương.
Đại tướng Lê Văn Dũng (người thứ hai từ trái qua) và lãnh đạo Bộ Quốc phòng thăm gia đình đồng chí Nguyễn Văn Thương.

Nhiều lần đi công tác ghé ngang Phú Hòa Đông (Củ Chi), Thương hay ghé xin nước uống, cơm ăn tại nhà má Hai Kiều (vợ liệt sĩ) và để ý thương Hai Em, con gái má Hai Kiều. Má Hai Kiều cũng chỉ biết Thương làm cách mạng, chứ không rõ Thương làm nhiệm vụ gì. Còn Thương do nhiệm vụ bí mật và do… muốn cưới Hai Em, nên có lần đã theo dõi và biết Hai Em đang làm giao thông tình báo hệ địch vận.

Sau khi trình bày xong lý lịch của Hai Em cho "đàng trai", thì gặp trở ngại phía "đàng gái", lý do: "Chúng tôi tốn biết bao công sức mới gây dựng được một giao thông viên, nay gả cho phía các đồng chí rồi sẽ mất người". Phía "đàng trai" cam đoan: "Cưới xong sẽ không rút người của địch vận". Tuy nhiên "đàng gái" sau một thời gian xem xét lại nêu lý do mới rất chí lý: "Hai Em là gái chưa chồng. Nếu tổ chức cưới xin, bọn tề ấp điều tra gốc tích làm ảnh hưởng đến công việc phía "đàng trai" thì sao?"…

Nguyễn Văn Thương nhớ lại phút cam go: "Cấp ủy cũng chưa biết phải giải quyết sao cho vẹn tròn. Chả lẽ cứ là giao thông viên, tình báo viên là không được cưới hỏi? Nhưng khó, cả hai chúng tôi đều cùng ngành tình báo, lại ở hai hệ thống khác nhau. Nếu sau này một người bị bắt, sẽ dễ đổ vỡ cả hai đường dây thì  quá nguy hiểm". Buồn quá không biết  giải quyết thế nào, anh gặp người yêu thổ lộ một cách rất vụng về: "Cô Hai, cô có thương tôi thì cô ừ một tiếng". Không ngờ Hai Em nói như khóc: "Em… ưng". Hạnh phúc quá, quyết xin cấp trên cho cưới bí mật.

Ngày cưới được chọn trùng với một ngày giỗ trong nhà để che mắt địch. Đơn vị của Thương gom góp tiền mua tặng cô dâu đôi bông tai. Hai Em bán con heo đánh được cặp nhẫn cưới. Phần Thương… chẳng có gì. Một năm sau, Hai Em cấn thai. Má Hai Kiều nói: "Hai Em, mày mời một lính ngụy đến nhà chơi, uống nước để cho chòm xóm thấy. Rồi má lu loa lên, đe nẹt mày để mày thú nhận dại dột mà có thai với thằng đó". Hai Em khóc: "Hổng được má ơi, bạn bè sẽ khinh con hư đốn quan hệ với ác ôn". Má Hai Kiều mạnh miệng: "Cái vụ này cả nhà làm chứng cho mày, thằng Tư Thương biết là đủ rồi, tổ chức biết là đủ rồi"… Liêm, con  trai đầu lòng của Nguyễn Văn Thương, vì thế đã phải mang họ mẹ!

Bắt tình báo CIA trên đôi chân giả

Ngày 10/2/1969, Nguyễn Văn Thương bị bắt khi trên đường đi công tác. Nhưng ông vẫn kịp thời hủy tài liệu  và chiến đấu đến hết đạn, hạ trên 20 lính Mỹ. Rủi thay, một tên chiêu hồi đã biết mặt Thương nên CIA quyết tâm khai thác lời khai của ông bằng mọi cách, kể cả dùng tiền, gái đẹp, chức vụ… Không khuất phục được Thương, bọn chúng ra lệnh cưa chân ông trong 6 lần làm cả hai chân của người tình báo cụt gần đến háng. Đến ngày 14/2/1973, giặc mới trao trả tù binh và sau đó Nguyễn Văn Thương được đưa đi an dưỡng. Sau khi bình phục và ngay khi miền Nam được giải phóng, Nguyễn Văn Thương lại vào trận trên đôi chân giả!

Sau những ngày tháng 4/1975, Nguyễn Văn Thương lại có mặt trong đoàn cán bộ quân quản, trực tiếp gặp  hỏi cung đám tay sai của CIA còn sót lại không kịp di tản. Anh gặp lại thiếu tá Xuân, đối thủ cũ. Cách đấy 4 năm, cũng tại căn phòng này, Xuân đã từng hầm hè a dua quan thầy cưa chân người tình báo mà hắn biết chắc là Nguyễn Văn Thương…

Với ý đồ tâng công chuộc tội, Xuân khai rành mạch: "Cách đây 3 tháng, nhận thấy Sài Gòn sắp thất thủ, CIA đã cài đại tá Bách (bí danh Nhạn Bạch) ra đảo đợi thời cơ để tung biệt kích vào đất liền. Tôi có dịp tháp tùng trung tướng  Nguyễn Khắc Bình ra đảo nên nhớ rõ vị trí, ám hiệu liên lạc…". Nắm được mọi diễn biến, nhất là rất rõ tên Bách vốn là kẻ từng tham gia hỏi cung mình, Nguyễn Văn Thương quyết tâm xông trận. Sau khi báo cáo tình hình và được đồng ý, Thương chỉ huy 2 tiểu đội công an vũ trang đi trên 2 tàu (ngụy trang tàu thành tàu cá) xuất phát từ sông Sài Gòn vào ban đêm để giữ bí mật…

… 9h sáng thì hai chiếc tàu đã đến Mũi Cà Mau. Từ đây, họ đi thêm gần 100km nữa thì tấp vào một hòn đảo nằm giữa biển Hà Tiên và Rạch Giá. Neo một thời gian thì qua ống nhòm, Thương và tên Xuân đã nhận ra ám hiệu an toàn trên một chiếc ghe mục. 2h chiều, mọi người chuẩn bị lên đảo. Một bóng áo cà sa vàng xuất hiện ở lưng chừng núi, Xuân giải thích: "Trước đây, CIA đã bí mật thủ tiêu các vị sư sãi đang tu trong ngôi chùa nhỏ trên núi, chiếm dụng chùa và cho người cải trang. Hiện nay Nhạn Bạch đang đợi tướng Nguyễn Khắc Bình và tôi để nắm tình hình tiếp tục tổ chức đánh phá cách mạng…".

Thương nhận rõ tên CIA đầu cạo trọc, áo cà sa quàng để hở một bên vai trần đúng phong cách Phật giáo Tiểu thừa Khmer. Hắn đang ngờ ngợ nhìn thiếu tá Xuân thì Xuân và Sơn (trung úy  công an của ta) bước đến, chào theo đúng kiểu nhà binh rồi nghiêm giọng: "Thiếu tá Xuân đây, chú mày lên bẩm đại tá có tao đến".

Khi tên đội lốt nhà sư vừa khuất vào trong chùa, Sơn ra dấu để Thương chỉ đạo anh em công an tỏa lên bờ chiếm các vị trí xung yếu.  Một lúc sau, tên canh chừng đưa tay vẫy, thiếu tá Xuân và Sơn đi lên theo bậc tam cấp. Phía trên bậc thềm trước chánh điện, đã thấy tên Nhạn Bạch mặc jean cởi trần, hai bên hông đeo 2 khẩu súng xề xệ y như cao bồi. Nhận ra Xuân, tên Nhạn Bạch cười ha hả: "Dù bằng đường biển à, ông tướng sao rồi?” (ý hỏi tướng Nguyễn Khắc Bình). Xuân bình tĩnh đáp theo đúng kịch bản của Thương dựng sẵn: "Ổng bị say sóng, mệt quá nằm dưới tàu. Ổng dặn đại tá xuống tàu để bàn bạc cho nhanh rồi ổng còn ra hải phận quốc tế cho kịp cuộc hẹn với Thái Lan".

Tên Nhạn Bạch không mảy may nghi ngờ theo chân Xuân và Sơn  xuống tàu.  Trong lúc Xuân lùi lại mấy bước thì Sơn cùng hai chiến sĩ công an khác ập vào tước ngay 2 khẩu súng của Nhạn Bạch, còng tay hắn ra sau chỉ trong tích tắc. Hắn há hốc mồm chưa kịp định thần thì Nguyễn Văn Thương bước ra trên đôi chân giả và cặp nạng gỗ!

Năm 1978, Chuẩn úy Nguyễn Văn Thương vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Ai cũng nghĩ rằng đấy là phần thưởng do tinh thần thà hy sinh chứ không khai báo mạng lưới tình báo để rồi bị cưa chân của Nguyễn Văn Thương. Ít ai rõ những chiến công thầm lặng khác của người tình báo anh hùng này, bởi nhiều lý do khác nhau. Song dù sao trong mắt thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương Nguyễn Văn Thương vẫn rất cần được sẻ chia, thấu hiểu và tôn vinh đúng với những chiến công  mà ông đã phấn đấu và giành được!

Dương Minh Anh

Các tin khác

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Những bí mật quanh điện Kính Thiên - biểu tượng quyền lực tối cao của nhiều triều đại Việt Nam bất ngờ tiếp tục được khai mở vào những ngày cuối cùng của năm 2025, khi Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả khai quật khảo cổ mới nhất tại Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

“Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại” không còn nằm ở biên giới địa lý hay không gian mạng, mà đang dịch chuyển thẳng vào vùng lãnh thổ bí ẩn nhất của con người: bộ não. Khi các cường quốc đồng loạt đầu tư vào công nghệ thần kinh mang tính lưỡng dụng, từ giao diện não - máy tính đến kỹ thuật điều biến nhận thức, ranh giới giữa điều trị và kiểm soát, giữa tiến bộ và vũ khí hóa trở nên mong manh chưa từng có. Bản chất con người đang đứng trước một phép thử mới, nơi chiến tranh không chỉ nhắm vào cơ thể, mà nhắm vào chính ý chí và bản sắc của mỗi cá nhân.

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

Có những khoảnh khắc lịch sử, một dòng sông phản chiếu hình ảnh nước Việt Nam can trường trong những năm tháng khói lửa 1972 - sông Thạch Hãn. Giữa mưa bom bão đạn, những mái chèo kiên cường vẫn rẽ sóng, đưa bộ đội sang Thành cổ, chở theo cả niềm tin và ý chí quật cường của đất nước.

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Tôi tình cờ gặp Họa sĩ Ngô Thành Nhân trong một chiều mưa Đà Lạt. Lại tình cờ mà thật thú vị khi biết anh là con trai út của Kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Huy Quỳnh. Cũng thật thú vị khi tôi với họa sĩ Ngô Thành Nhân là người cùng quê phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một “Cánh chim của bầu trời tự do” …

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Trong “kho” hiện vật đồ sộ của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, nhất là những hiện vật lớp thế hệ nhà báo đi trước, có một hiện vật rất đặc biệt. Đó là tấm giấy báo tử “nhầm” của nhà báo Kim Toàn. Được trưng bày trang trọng trong tủ trưng bày của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, đằng sau tấm giấy báo tử vương màu thời gian này là câu chuyện xúc động không chỉ riêng của nhân vật có tên trên tấm giấy mà còn là về những nhà báo chiến trường, về một thế hệ nhà báo - chiến sĩ trong một thời lửa đạn.

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Từ nhỏ, Vladimir Kulemekov mơ ước trở thành quân nhân. Tốt nghiệp Trường Sư phạm Suvorov với huy chương vàng, ông vào học Học viện Truyền thông Quân sự ở Leningrad. Năm 1969, ông tốt nghiệp và trở thành chuyên gia tình báo điện tử. Sau 5 năm làm việc tại vùng Khabarovsk, ông nộp đơn vào Trường Ngoại giao quân sự.

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Giáo sư Nguyễn Tấn Gi Trọng (đại biểu Quốc hội từ khóa I tới khóa VII) nhận xét bác sĩ Nguyễn Văn Luyện (Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội khóa I) là “một bác sĩ giỏi, một con người cởi mở, nhân hậu, vị tha, sống vì mọi người; một nhà báo, một nhà hoạt động xã hội lớn, có tầm nhìn xa trông rộng”.

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Mặc dù vừa trải qua cơn đột quỵ, trí nhớ khi tỏ khi mờ, nhưng những ký ức về những năm tháng tuổi trẻ hào hùng, với hành trình đi dọc Trường Sơn, vượt qua mưa bom bão đạn để tham gia chi viện cho chiến trường miền Nam vẫn khắc sâu, nguyên vẹn trong tâm trí của ông Võ Xuân Thành - người lính An ninh Công an Nghệ An.

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

“Hội nghị Đà Lạt” còn gọi là “Hội nghị trù bị Đà Lạt” họp từ ngày 19/4 đến ngày 11/5/1946 tại Dalat Palace, Tp Đà Lạt, là một hội nghị dự bị, gặp gỡ giữa 2 phái đoàn Việt và Pháp chuẩn bị cho “Hội nghị Fontainebleau” diễn ra vào tháng 7 năm đó.

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Trong không khí cả nước náo nức chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, những ngày tháng Tư lịch sử năm nay, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đón những vị khách đặc biệt và “kho” tư liệu ảnh vô giá. Đó là 2 nhà báo chiến trường - Trần Mai Hưởng và Đinh Quang Thành - những người đã theo đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn, ghi lại nhiều khoảnh khắc đặc biệt và nhiều trận đánh lớn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, trong đó có thời khắc những chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập nửa thế kỷ trước.

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, ác liệt, cùng với quân và dân cả nước, lực lượng Công an tỉnh Nghệ An thực hiện nhiều nhiệm vụ mang tính chiến lược: Củng cố, xây dựng lực lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng; đảm bảo an ninh, trật tự; bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH ở hậu phương miền Bắc; đập tan mọi âm mưu và hoạt động của bọn gián điệp biệt kích và nỗ lực tham gia chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Côn Đảo ngày nay đã khác xưa rất nhiều, nhưng dấu tích của quá khứ vẫn còn đó, nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng oanh liệt. Với những người từng trải qua năm tháng lao tù khắc nghiệt tại Côn Đảo, hòn đảo này đã trở thành một phần máu thịt, gắn liền với ký ức không thể nào quên.

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Ở tuổi 81, trải qua nhiều trận đánh sinh tử, đi qua nhiều cột mốc quan trọng của cuộc đời, nhưng với Thiếu tướng Trần Vinh Quang (nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 9, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) thì kỷ niệm đặc biệt nhất với ông là trong những ngày tháng 4/1975 lịch sử, những ngày mà “niềm vui như một giấc mơ” trong cuộc đời mỗi người lính.

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

H63 là một mô hình điệp báo chưa từng có tiền lệ trong lịch sử tình báo quốc phòng Việt Nam và thậm chí là cả thế giới. Ở đó, quy tụ được những điệp viên hoàn hảo như Phạm Xuân Ẩn (X6), Nguyễn Thị Mỹ Nhung (Tám Thảo), Nguyễn Thị Ba... Phía sau mạng lưới tình báo hoạt động nhanh gọn, hiệu quả, bí mật suốt nhiều năm ấy, người ta không quên hình ảnh vị chỉ huy chiến lược Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang). Cuộc đời ông như một bông hoa bất tử nở giữa lòng địch.