Thực trạng đau lòng
Bạo lực học đường giờ đây đã không còn là điều mới mẻ, xảy ra thường xuyên bởi các học sinh đang còn độ tuổi cắp sách đến trường. Hằng ngày, trong một số cô cậu học sinh tung tăng trên phố, với bộ đồng phục màu áo trắng tinh khôi nhưng ẩn chứa đằng sau đó là những điều bất trắc. Vụ án mạng vừa mới xảy ra vào ngày 18/11, sau giờ tan học, gần cổng Trường THPT Lê Thị Hồng Gấm (quận 3, TP HCM) là một ví dụ điển hình. Chỉ từ một mâu thuẫn nhỏ, vì sự ghen tức mù quáng, hai anh em có mối quan hệ họ hàng đã ra tay sát hại người bạn đồng trang lứa một cách lạnh lùng.
Nguyễn Văn Dư (SN 1995, học sinh lớp kỹ thuật máy tính 2A Trường Nam Sài Gòn) có bạn gái học chung lớp với nạn nhân Đặng Hoàng Tiến (SN 1995, học sinh lớp 10A14 Trường THPT Lê Thị Hồng Gấm). Ở lớp, Tiến học chăm chỉ, ngoan hiền, được thầy yêu, bạn mến. Khi xảy ra án mạng, bạn bè trong lớp em ai cũng bất ngờ. Cũng bởi, Tiến có tính cách hiền lành, không xích mích với bạn bè trong lớp, vậy mà khoảng 17h chiều hôm đó, 4 đối tượng lạ mặt, chặn đường, đuổi đánh và dùng dao đâm Tiến làm các bạn trong lớp bàng hoàng.
Người bạn gái của hung thủ lại học cùng lớp với nạn nhân. Chỉ vì một nguyên nhân nhỏ trong mối quan hệ bạn bè đã xảy ra mâu thuẫn. Vào cái buổi chiều định mệnh đó, hung thủ Nguyễn Văn Dư và Lê Nguyễn Trọng Quý chở nhau trên chiếc xe gắn máy mang BKS 53Z1-9820. Bên trong cặp, lúc nào Dư cũng thủ sẵn con dao lê dài 35cm để "phòng thân?!". Giờ tan học, Dư và Quý cùng đến Trường THPT Lê Thị Hồng Gấm để đón cô bạn gái về. Lúc này, Tiến đi xe đạp cùng nhóm bạn khoảng 6 người, tản bộ trên đường Tú Xương theo hướng từ Pasteur về Cách Mạng Tháng 8. Đến trước số nhà 6E, đường Tú Xương, Dư và Tiến giáp mặt nhau.
Do đã sẵn có hiềm khích với nhau từ trước, thoáng thấy bóng Tiến từ xa, Dư la toáng lên: "Nó đây rồi" và nhảy phóc xuống xe. Rút con dao giấu trong balô, Dư lạnh lùng đâm nhiều nhát vào người Tiến. Sự việc diễn ra quá nhanh, quá bất ngờ, nhóm bạn đi cùng Tiến ai nấy đều bàng hoàng. Người dân xung quanh khi biết vụ việc định nhảy vào can ngăn thì cũng đã quá muộn. Đặng Hoàng Tiến đã gục ngã.
Gây án xong, hung thủ leo lên xe rồ ga và toan chạy thoát. Nhưng do bị người dân chặn bắt gắt gao, cả 2 cùng vứt dao lê, balô và quăng xe gắn máy lại hiện trường. Dư và Quý cùng cắm đầu chạy. Một trong 4 đối tượng bị người dân tóm được và dẫn giải lên công an phường. Nhanh chân hơn, tên Dư chạy thoát được về đến nhà. Trong lời nói và vẻ mặt của Quý, gia đình Dư biết chuyện.
Đến 21h cùng ngày, Dư được gia đình đưa lên công an phường để đầu thú. Riêng Đặng Hoàng Tiến, mặc dù được người dân tức tốc chở đi cấp cứu nhưng Tiến đã trút hơi thở trên đường tới bệnh viện.
Tại Cơ quan điều tra, trong nỗi ân hận muộn mằn, giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt của cả hai tên sát thủ tuổi teen.
Nhưng vụ án mạng trên không phải là lần đầu xảy ra tại TP HCM. Vào ngày cuối tháng 8, chúng tôi có dịp dự phiên tòa xét xử vụ án nhóm học sinh tham gia dùng dao để dàn xếp mâu thuẫn. Câu chuyện đau lòng về bị cáo Ngô Văn Duẩn (SN 1992, ngụ tại Đắc Lắk) bị kết án 6 năm tù về tội giết người. Nạn nhân không ai khác là chính bạn học cùng trường với Duẩn. Vừa học xong THCS ở một ngôi trường tỉnh lẻ, vì mong muốn Ngô Văn Duẩn có môi trường học tập tốt hơn, gia đình Duẩn đã đưa "quý tử" về TP HCM để học tập.
Được tiếp nhận vào học tại Trường THPT Ngô Thời Nhiệm (quận Bình Thạnh), ở lớp, Duẩn là học sinh có sức học khá. Về nhà, Ngô Văn Duẩn là một người con ngoan. Một ngày vào giữa tháng 11/2009, học sinh Nguyễn Anh Vinh đang đứng chơi giữa sân trường thì bỗng dưng bị một chiếc giày rơi trúng đầu. Thấy một nhóm bạn trong đó có Duẩn đang đứng cười cợt với nhau gần đó, Vinh tiến đến để hỏi chuyện. Dù không liên quan đến việc chiếc giày rơi trúng đầu Vinh nhưng Duẩn vẫn buột miệng: "Mình nè, có gì không?". Máu nóng nổi lên, Vinh xông thẳng vào Duẩn. Hai bên xảy ra ẩu đả làm loạn cả sân trường. Ngay lập tức, Ban giám hiệu nhà trường cho mời Duẩn và Vinh lên để xử lý vụ việc.
Tưởng chừng mâu thuẫn của cả hai bên đã kết thúc tại đây, song, mối thù trong lòng Vinh vẫn chưa nguôi. Trong nhiều ngày sau đó, Vinh liên tục tập hợp “chiến hữu” bên ngoài trường để đón đầu Duẩn khi tan học. Duẩn tìm cách lẩn trốn Vinh để tránh bị đánh hội đồng. Cuối cùng, đến ngày 4/2/2010, Duẩn cũng đã giáp mặt với Vinh bên ngoài cổng trường. Sau một hồi đôi co và phân trần, Vinh nhất định không tha thứ cho Duẩn lỗi lầm khi trước. Nguyễn Văn Vinh đã xông vào kẹp cổ và đấm đá Duẩn túi bụi. Lùi lại thủ thế, Duẩn rút con dao trong cặp ra. Trong lúc giằng co, Duẩn ra tay đâm Vinh một nhát khiến Vinh gục tại chỗ và tử vong ngay sau đó.
Nếu như cuộc chiến của các nam sinh dẫn đến án mạng đã là chuyện thường tình thì thời gian gần đây chuyện nữ sinh tham gia ẩu đả và gây án mạng xuất hiện ngày càng nhiều. Cuối tháng 3/2010, Tòa án nhân dân TP HCM xét xử vụ án giết người làm bàng hoàng dư luận. Hung thủ là Ngô Huỳnh Trang (SN 1990, ngụ quận 10) học viên của một trường dạy nghề tại TP HCM bị kết án 2 năm tù về tội giết người.
Khởi nguồn cho vụ án mạng trên xuất phát từ sự xích mích của các em học sinh tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám trong cùng khối lớp 10. Ban đầu, nữ sinh Nguyễn Thị Thu Trâm mâu thuẫn với 4 nữ sinh lớp khác là Nguyễn Thị Trinh, Lê Trần Thủy Tiên, Phạm Ngọc Ánh Linh và Nguyễn Xuân Duyên. Trước đó, sáng ngày 9/10/2008, Trâm và nhóm bạn trên đụng mặt tại chân cầu thang rồi gây sự với nhau. Hai bên lời qua tiếng lại và xông đến vén áo dài để... xáp lá cà. Đơn thương độc mã chống chọi với 4 đối thủ sừng sỏ, Trâm bị đánh bầm dập.
Uất ức, chiều cùng ngày, Trâm tìm gặp Ngô Huỳnh Trang và Trương Như Anh Thư để khóc lóc về việc “bị đòn” vào buổi sáng. Nổi máu yêng hùng, Trang cùng Thư rủ thêm một vài người bạn rồi “xuất quân” kéo đến Trường Hoàng Hoa Thám và ngồi đợi nhóm bạn của Trinh để rửa hận dùm Trâm. Hay tin, Trinh quá sợ hãi nên gọi điện thoại cầu cứu anh ruột là Nguyễn Đức Hải và chị dâu là Nguyễn Thị Thanh Nghĩa để ứng cứu.
Đôi bên giáp mặt, trên tay Trang ôm một khúc gỗ to tiến về phía trước. Lo sợ Trâm thất thế, anh Hải và chị Nghĩa lao đến đánh Trang và giải vây cho Trâm. Bị dồn đánh, Trang dần lui lại chiếc xe và thọc tay vào cốp móc ra con dao. Có hung khí trong tay, Trang đâm chị Nghĩa. Nhát dao oan nghiệt của Trang đã cướp đi sinh mạng của chị Nghĩa ngay sau đó. Hung thủ Ngô Huỳnh Trang phải thụ án 2 năm tù trong trại giam và bỏ lại sau lưng tương lai của cuộc đời còn dang dở.
Cần có sự chung tay từ nhiều phía
Bạo lực học đường đang đứng trước nguy cơ bùng phát và có chiều hướng gia tăng trong thời gian qua. Theo báo cáo của Bộ Công an, từ đầu năm học 2009 - 2010, trên toàn quốc xảy ra 1.598 vụ học sinh đánh nhau trong và ngoài nhà trường. Trong đó, 881 học sinh bị khiển trách, 1.558 em bị cảnh cáo và 735 học sinh bắt buộc thôi học. Đáng chú ý, có đến 7 vụ việc học sinh đánh nhau dẫn đến xảy ra chết người ở trong và ngoài trường.
Trò chuyện cùng chuyên gia tư vấn Trần Tuấn, thuộc Trung tâm tư vấn tâm lý - giáo dục - gia đình và thanh thiếu niên đã "vỡ" ra khá nhiều vấn đề về bạo lực học đường trong thời gian qua. Trước hết, chuyên gia tư vấn Trần Tuấn cho rằng, bạo lực học đường gần như đã là một vấn nạn trong các trường học. Tác nhân chính dẫn đến việc học sinh sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn với nhau là do ảnh hưởng từ phim ảnh và trò chơi điện tử (game) mang tính bạo lực.
Thanh thiếu niên, trẻ em như một tờ giấy trắng, những điều nghe được, thấy được, ngoài môi trường xã hội dễ tác động vào tâm trí và dẫn đến các hành động tương tự. Điển hình như trường hợp hung thủ Trang nổi máu "người hùng" là một ví dụ, tuy nhiên, do cách giải quyết vụ việc thiếu kiềm chế đã để lại cho xã hội một bài học đau lòng. Hay như, trường hợp 2 sát thủ Dư và Quý, ra tay sát hại em Đặng Hoàng Tiến, dư luận sẽ đặt giả thuyết con dao lê ở đâu mà ra? Từ trong các trò chơi điện tử, mỗi nhân vật đều mang cho bên người những thứ vũ khí, nhưng bản thân các em có ý thức rằng nó có thể tước đi sinh mạng của một con người? Vậy, ai sẽ là người ở bên cạnh và khuyên răn các em điều này?
Cần phải giúp các em có một kỹ năng sống là điều hết sức cần thiết. "Để giúp các em học sinh phát triển tâm sinh lý hài hòa thì gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng, các đoàn thể xã hội cần phải có sự phối hợp để tạo cho các em một sức đề kháng chống với tệ nạn xã hội hay vấn đề bạo lực học đường", chuyên gia tư vấn Trần Tuấn nhấn mạnh
