Nạn buôn lậu di vật khảo cổ

Vào mùa thu năm 2009, nhà cổ sinh vật học Paul Sereno thuộc Đại học Chicago cùng với các đồng nghiệp xuất bản một bài báo trên tạp chí Science mô tả chi tiết sự khám phá Raptorex - một loài khủng long mới có các đặc tính rất giống Tyrannosaurus rex (T. rex), nhưng nhỏ hơn khoảng 90 lần và “già” hơn 60 triệu năm.

Loài khủng long nhỏ bé Trannosauridae, giống như  T. rex, có chân nhỏ, cơ hàm và hành khứu giác phát triển cũng như những bộ phận cần thiết khác để trở thành loài khủng long săn mồi phàm ăn. Raptorex là một mắt xích bị mất trong câu chuyện tiến hóa của T. rex.

Không giống như rất nhiều những khám phá trước đây của mình, nhà cổ sinh vật học Paul Sereno không phát hiện Raptorex dưới lòng đất mà thay vào đó, mẫu vật được buôn lậu từ Trung Quốc, vận chuyển bằng tàu vòng quanh thế giới và cuối cùng được bán cho một nhà sưu tập tư nhân.

Henry Kriegstein, bác sĩ nhãn khoa ở Massachusetts, người đã mua được Raptorex cách đây khoảng 6 năm tại cuộc triển lãm Khoáng vật và đá quý Tucson, nói: "Khi nhìn thấy nó tôi nghĩ đây chính là Tarbosaurus chưa trưởng thành. Không thấy rõ được toàn bộ hóa thạch, tôi chỉ nhìn thấy một bên xương sọ, phần lớn của chân dài và một phần của chân ngắn".

Sau khi sở hữu được mẫu vật hóa thạch, Kriegstein (nghe nói đã bỏ ra chưa đến 100.000 USD để mua nó) chuyển nó lên tàu chở về một phòng thí nghiệm tư nhân ở bang Utah . Hóa thạch Raptorex được phát hiện có nguồn gốc ở Trung Quốc. Sau đó Kriegstein e-mail các hình ảnh của mẫu vật cho cựu chuyên gia săn khủng long Paul Sereno.

Những mẫu hoá thạch mà Hải quan Mỹ tịch thu được.

Những mẫu hoá thạch mà Hải quan Mỹ tịch thu được.

Nhà cổ sinh vật học lập tức quan tâm đến hóa thạch và bắt đầu lo lắng nó sẽ nằm mãi trên mái lò sưởi trong phòng khách của nhà sưu tập tư nhân. Sereno sau đó cố gắng thuyết phục Kriegstein tặng toàn bộ mẫu vật hóa thạch cho nghiên cứu khoa học.

Ở Trung Quốc, cũng như tại nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới, việc xuất khẩu các hóa thạch bị cấm triệt để, vì chúng được coi là tài sản quốc gia. Trong những năm gần đây, Trung Quốc còn thực thi luật pháp chặt chẽ hơn trong lĩnh vực này và người buôn lậu di vật khảo cổ thậm chí có thể lĩnh mức án cao nhất là tử hình!

Năm 2006, một học giả quốc tịch Canada là Zhu Chumlin bị lĩnh án 6 năm tù giam ở Trung Quốc vì tội tham gia vào một đường dây buôn lậu và vận chuyển trái phép ra nước ngoài gần 3.000 hóa thạch quý giá. Ngoài ra còn nhiều vụ truy tố khác và khám xét ở Trung Quốc lẫn nước ngoài.

Tháng 9/2009, Cơ quan Hải quan kiểm soát nhập cảnh của Mỹ (ICE) đã trả về cho Trung Quốc một xương sọ của loài hổ răng kiếm và hơn 20 trứng khủng long. Đặc vụ ICE Krystal Intoe nói, xương sọ hổ răng kiếm được vận chuyển bằng tàu thủy và bị Cơ quan Bảo vệ biên giới và Hải quan (CBP) bắt giữ và tịch thu, còn số trứng khủng long được phát hiện trong chiếc valy của một người đàn ông tại sân bay quốc tế Dulles.

Người này đã cố ngụy trang số trứng như những tảng đá thông thường. Kriegstein cho biết "luôn luôn có những hóa thạch được rao bán sau khi chúng được mang ra khỏi biên giới từ nhiều khu vực trên thế giới một cách bất hợp pháp" tại triển lãm Tucson , cho dù số lượng những mẫu vật này đã giảm bớt đi nhiều trong những năm gần đây.

Paul Sereno cũng cho biết, hoạt động buôn bán những hóa thạch bất hợp pháp của Trung Quốc trên thế giới đã bớt nhộn nhịp một phần do sự nghiêm khắc của luật pháp và phần khác do nhu cầu về di vật cổ đang tăng cao giữa những nhà sưu tập bên trong Trung Quốc.

 Sereno nói: "Một phần lý do của sự bớt nhộn nhịp này là người Trung Quốc tìm mua những hóa thạch trước khi chúng được chuyển lậu ra nước ngoài. Khoảng một nửa hay nhiều hơn các mẫu hóa thạch được di chuyển ra khỏi các tỉnh thành và bán bên trong đất nước Trung Quốc".

Không chỉ có một nhóm nhỏ những người săn tìm hóa thạch bất hợp pháp ở Trung Quốc. Sereno - người từng tiến hành nghiên cứu khảo sát quy mô ở Trung Quốc - cho biết ông đã đến những ngôi làng mà hoạt động buôn bán hóa thạch là kế sinh nhai của tuyệt đại đa số người dân.

Trong khi sự tuôn chảy các hóa thạch của Trung Quốc vào thị trường tư nhân có vẻ chậm đi, thì ngược lại vẫn còn vô số những mẫu hóa thạch bất hợp pháp trôi nổi vòng quanh thế giới và Trung Quốc không chỉ là nguồn duy nhất cung cấp những hóa thạch làm giả. Vào cuối tháng 4/2010, có gần 4.000 hóa thạch xương sống được rao bán trên eBay, và việc bảo đảm tính hợp pháp là rất khó khăn.

Sereno nói ông biết có ít nhất một mẫu chưa được xác định đang nằm trong tay của một nhà sưu tập tư nhân ở Mỹ. Một vấn đề phức tạp nữa là việc mua hóa thạch từ các quốc gia bị cấm vận chuyển ra nước ngoài di sản văn hóa của họ không được coi là bất hợp pháp ở Mỹ. Pat Reilly, người phát ngôn của ICE nói, cái khó của vấn đề là liệu người mua có biết mẫu hóa thạch mà họ bỏ tiền ra mua có là một hạng mục được bảo vệ hay không.

Một vụ việc mới nhất mà Pat Reilly đưa ra là sự khám phá 12 sọ người Peru được một người nào đó ở Cleveland mua được tại một phiên đấu giá. Số sọ người này được chế thành những cái lọ và chúng cập cảng Mỹ vào lúc nào thì chẳng ai biết. Rõ ràng là hoạt động buôn lậu hóa thạch không chỉ dừng lại ở các loài khủng long và  tại đất nước Trung Quốc

An An (theo Science)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.