Khi mà số phận của những con tin đang trong tình trạng bấp bênh ở Mali và Mauritania, các chính quyền phương Tây đang phải vật lộn với khó khăn tột cùng là sẽ phải giải quyết như thế nào đối với vấn đề đang ngày càng nóng lên: đó là họ có nên sẵn sàng trả những món tiền chuộc khổng lồ để cứu mạng công dân của họ hay là tiếp tục duy trì chính sách (đã quá cũ) từ chối thương lượng với bọn bắt cóc con tin?
Đương nhiên, bắt cóc người nước ngoài từ lâu đã là yếu tố chính trong các hoạt động khủng bố tại các vùng nóng như
Và kể từ đó hoạt động bắt cóc người phương Tây đòi tiền chuộc trở thành yếu tố số 1 của chiến binh Bắc Phi. Không dễ có được con số thống kê chính xác, song các nhà phân tích tin rằng có khoảng 15-30 công dân phương Tây bị AQIM ở Bắc Phi bắt cóc trong 3 năm gần đây.
Trong khi AQIM tiến hành nhiều vụ tấn công khủng bố cực kỳ bạo lực (đánh bom và bắn phá) tại các thành phố như là thủ đô Algiers của Algeria, hoạt động bắt cóc con tin phương Tây của nhóm chiến binh này lại diễn ra rầm rộ ở khu vực hoang mạc thảo nguyên bao la Sahel kéo dài qua Mauritania, Morocco, Algeria, Mali, Niger, Libya và Tunisia.
Theo các chuyên gia về khủng bố, con số những chiến binh nổi loạn rong ruổi khắp vùng đất sa mạc trên những chiếc xe bốn bánh đã tăng từ vài chục cho đến khoảng 200 trong 2 năm qua. Trong đó bao gồm cả những chiến binh nòng cốt và những người ủng hộ chúng tham gia định kỳ vào các chiến dịch bắt cóc.
Các chuyên gia an ninh tin rằng sự thay đổi chiến thuật của AQIM bắt đầu vào tháng 12/2007 với vụ giết chết 4 du khách người Pháp ở Mauritania và đây là vụ việc mà giới chuyên gia cho là vụng về của đám chiến binh nổi loạn.
Nhưng sau đó những vụ bắt cóc người phương Tây được thành công hơn của AQIM xảy ra ở Tunisia, Nigeria, Algeria và thường xuyên nhất là ở Mali, nơi mà nhân viên cứu trợ người Pháp Pierre Camatte bị bắt cóc ngay tại khách sạn ngày 25/11/2009 và một lần nữa ở Mauritania với trường hợp 3 tình nguyện viên người Tây Ban Nha và 1 người Italia bị bắt cóc ngày 29/11 và 19/11/2009.
AQIM đặt ra giới hạn là ngày 31/1/2010 cho chính quyền
Tờ El Mundo của Tây Ban Nha cho biết trong tháng 1/2010, AQIM đã yêu cầu món tiền chuộc 7 triệu USD và thêm vài chiến hữu khác của chúng để đổi lấy tự do cho 3 con tin người Tây Ban Nha, nhưng Madrid đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu tiền chuộc.
Theo một băng ghi âm được AQIM tiết lộ, công dân Italia bị bắt cóc để trả thù cho "những tội ác mà chính quyền nước này phạm phải ở
Một quan chức tình báo đối ngoại của Pháp cho biết AQIM đã hành hình 1 con tin người Anh trong tháng 5/2009 đơn giản chỉ để gây choáng váng thế giới sau khi những nỗ lực đòi tiền chuộc của bọn chúng thất bại thảm hại. Con tin người Anh, tên là Edwin Dyer, bị bắt cóc khi du lịch đến Niger vào tháng 1/2009; và để đổi lấy tự do cho người này nhóm AQIM đòi 14 triệu USD tiền chuộc và phải thả ra 1 giáo sĩ Hồi giáo cực đoan đang bị giam giữ trong nhà tù nước Anh.
Khi chính quyền Anh tỏ thái độ ngần ngại thì Edwin Dyer bị hành hình sau đó chưa đầy 24 giờ! Hiện nay một số chuyên gia phân tích nói yêu cầu tiền chuộc chẳng qua chỉ là thủ đoạn bịp bợm của AQIM và bọn chúng thật ra đã có kế hoạch giết chết Edwin Dyer ngay từ đầu.
Quan chức tình báo đối ngoại Pháp giấu tên nhận định: "Các chính quyền phương Tây không muốn trả những món tiền chuộc hay thả phạm nhân khủng bố - hành động được coi là đầu hàng sự đe dọa tống tiền. Ý định ngay từ đầu của bọn chúng là phải giết chết Edwin Dyer và toàn bộ âm mưu tống tiền và giới hạn thời gian trả tiền chuộc được bọn chúng dựng lên để nhằm kéo dài thời gian quan tâm đến Dyer của thế giới cũng như tạo kịch tính tối đa khi Dyer bị giết chết".
Theo giới chuyên gia phân tích, AQIM cũng cẩn thận đưa ra những lý lẽ tôn giáo và tư tưởng biện minh cho những hành động của chúng, đến nỗi người dân Hồi giáo địa phương coi việc bắt cóc là một phần trong các hoạt động thiêng liêng của nhóm. Một quan chức chống khủng bố của Pháp nói: "Điều chủ yếu là bọn khủng bố thánh chiến tự tin biện minh cho những hành động tội ác của chúng là chính đáng trước khi tấn công các nạn nhân và thế giới".
Nhưng bất chấp những sự hành hình khủng khiếp đôi khi được bọn khủng bố tiến hành khi chúng không nhận được tiền chuộc, các quan chức châu Phi vẫn khẩn thiết đề nghị các chính quyền phương Tây không nên khích lệ hoạt động bắt cóc tống tiền qua sự chấp thuận trả tiền cho bọn chúng.
Tháng 9/2009, Tổng thống Abellaziz Bouteflika của Algeria đã lên tiếng đề nghị Liên Hiệp Quốc thông qua một luật cấm quốc tế về vấn đề trả tiền chuộc cho bọn khủng bố mà ông gọi là "nguồn tài chính lớn nhất ngày nay cho khủng bố". Mặc dù vậy, khi mà tính mạng của những con tin đang bị đe dọa từng giây từng phút trong tay của AQIM, quyết định của các nhà lãnh đạo phương Tây càng trở nên khó khăn hơn
