Mexico: Những vụ mất tích bí ẩn trong cuộc chiến chống ma túy

Các lực lượng an ninh liên quan đến nhiều vụ bắt cóc và mất tích ở Mexico trong suốt cuộc chiến tranh ma túy và sự thất bại của chính quyền nước này trong điều tra phần lớn các vụ án chỉ càng làm tăng thêm sự đau khổ của gia đình các nạn nhân - theo một báo cáo mới của Tổ chức Giám sát Nhân quyền (HRW). Báo cáo công bố ngày 20/2 vừa qua của HRW được coi như là sự buộc tội chính quyền của cựu Tổng thống Felipe Calderon - người rời khỏi chức vụ vào ngày 1/12/2012 - và đặt ra những thách thức lớn cho người kế nhiệm ông là Enrique Pena Nieto.

Báo cáo của HRW ra đời sau một năm điều tra phối hợp giữa tổ chức với giới báo chí cũng như nghiên cứu toàn bộ các đơn kiện của gia đình các nạn nhân ở mọi bang Mexico.

Theo ghi nhận của chính quyền và giới truyền thông Mexico, trong cuộc chiến của quân đội chống lại các tập đoàn ma túy hùng mạnh kéo dài suốt 6 năm dưới thời Tổng thống Calderon đã có khoảng 70.000 người bị giết chết và có thể có hơn 20.000 người mất tích một cách bí ẩn. Nhiều vụ mất tích được quy trách nhiệm cho các tập đoàn ma túy, song các lực lượng an ninh của quân đội cũng như cảnh sát bang và liên bang cũng bị buộc tội liên quan đến một số trường hợp mất tích - theo báo cáo của HRW.

Lực lượng Hải quân Mexico - vốn được giới chức Mỹ ca ngợi là hành động hiệu quả trong cuộc chiến chống các băng nhóm tội phạm ma túy - cũng bị chỉ trích nặng nề. Do đó, một trong những thách thức lớn nhất mà Tổng thống Pena Nieto đang phải đối mặt là làm trong sạch lực lượng cảnh sát. Và quân đội -  lực lượng chính của chính quyền Mexico trong cuộc chiến chống ma túy - bị tố cáo dính líu đến nhiều vụ vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.

Theo báo cáo của HRW, gia đình các nạn nhân mất tích phê phán chính quyền của cựu Tổng thống Calderon đã không có những bước đi cần thiết để chấm dứt những vụ mất tích và mỗi ngày trôi qua số phận của những người mất tích càng thêm mịt mờ.

Một phụ nữ giương áp phích có hình những người mất tích trong cuộc biểu tình tại Mexico City tháng 5/2012.
Một phụ nữ giương áp phích có hình những người mất tích trong cuộc biểu tình tại Mexico City tháng 5/2012.

HRW tập trung vào 249 trường hợp mất tích từ năm 2006. Trong đó 149 trường hợp, các lực lượng an ninh Mexico tham gia "trực tiếp vào tội ác hay gián tiếp thông qua sự hỗ trợ hay ủng hộ ngấm ngầm". Trong một vụ việc, 12 người mất tích gần một chốt kiểm soát của quân đội Mexico khi họ đến làm việc ở thành phố biên giới Piedras Negras bang Coahuila vào tháng 3/2009. Một vụ khác, 8 thanh niên mất tích khi đi săn ở Zacatecas vào tháng 12/2010. Trong cả hai vụ, quan chức HRW chỉ trích chính quyền Mexico không hề có hành động nào giúp các gia đình tìm kiếm nạn nhân.

Theo báo cáo của HRW, trong một vài trường hợp đặc biệt khủng khiếp, cảnh sát bắt cóc người rồi đem giao cho các băng nhóm tội phạm ma túy xử lý. Ngày 28/5/2011, 19 người đàn ông làm việc tại công trường xây dựng ở Nuevo Leon bị cảnh sát bắt cóc giao cho một trùm tội phạm địa phương. HRW còn tiết lộ vào hai tháng 6 và 7/2011, một đoàn xe quân sự của đặc nhiệm hải quân Mexico chở ít nhất 20 người bị bắt cóc. Hải quân cũng thừa nhận giam giữ một số người, còn tung tích của những người còn lại thì không ai được biết và không một sĩ quan quân đội nào bị truy tố.

Vào cuối năm 2012, Bộ trưởng Tư pháp Jesus Murillo Karam của Mexico nhận định hàng ngàn người biến mất dưới thời chính quyền Tổng thống Calderon. Vừa qua, một quan chức cao cấp ở Bộ Nội vụ Mexico đưa ra con số cụ thể những người mất tích là 27.000.

Nik Steinerg, nhà nghiên cứu của HRW và tác giả chính của báo cáo, cho biết chính quyền trước đây và hiện nay chưa có bình luận gì về những vụ mất tích. Tuy nhiên, trong những cuộc họp với phái đoàn đại diện của HRW, các đại diện của chính quyền mới của Mexico tuyên bố họ đang hành động để ngăn chặn những vụ bắt cóc tiếp tục xảy ra đồng thời cải thiện các phương pháp tìm kiếm. José Vivanco, Giám đốc phụ trách khu vực châu Mỹ của HRW, nói: "Tổng thống Pena Nieto kế thừa một trong những cuộc khủng hoảng người mất tích tồi tệ nhất trong lịch sử Mỹ Latinh".

HRW kêu gọi chính quyền mới của Tổng thống Enrique Pena Nieto - bắt đầu điều hành đất nước Mexico từ tháng 12/2012 - giải quyết rốt ráo những vụ người mất tích, cải tổ hệ thống tư pháp quân đội và tạo ra một ngân hàng dữ liệu quốc gia để có thể đối chiếu danh tính những người mất tích với hàng ngàn xác chết chưa xác định được nhân thân trong cuộc chiến chống ma túy ở Mexico.

Hiện thời Tổng thống Pena Nieto có kế hoạch thành lập một lực lượng cảnh sát vũ trang trong quân đội với quân số 10.000 người gọi là Hiến binh - tương tự như lực lượng hiến binh quốc gia của Tây Ban Nha và Pháp - để tuần tra những khu vực nông thôn Mexico. Điều tra tội phạm và mang công lý đến cho các nạn nhân đang là thách thức quá lớn ở Mexico.

Theo tờ Christian Science Monitor của Mỹ, hệ thống tư pháp Mexico có khả năng giải quyết khoảng 4.000 vụ án mạng mỗi năm. Nhưng với cuộc chiến tranh ma túy, những vụ án mạng đã tăng đến gần 25.000 vụ mỗi năm - một số lượng quá sức đối với hệ thống tư pháp Mexico.

Theo Reuters, gia đình những người mất tích "đã yêu cầu buộc tội vi phạm nhân quyền đối với binh lính"

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.