Ygnacio Lopez biểu tình tuyệt thực bên ngoài Thượng viện Mexico để đấu tranh cho tính mạng của các thị trưởng đang bị đe dọa hàng ngày ở đất nước lan tràn tội phạm có tổ chức. Lãnh đạo của thành phố nhỏ Santa Ana Maya ven hồ Cuitzeo nằm trên vùng cao phía bắc Mexico City, Ygnacio Lopez, 60 tuổi muốn gây sức ép đến chính quyền để yêu cầu tăng ngân sách và có sự bảo vệ tích cực hơn đối với 2.400 thị trưởng nước này đang phải sống từng ngày trong sự đe dọa của bọn tội phạm ma túy.
Mexico, nền kinh tế lớn hàng thứ 2 ở Mỹ Latinh, được coi là một trong những quốc gia bủn xỉn nhất trong khu vực khi không muốn tăng ngân sách để bảo vệ các thị trưởng. Hiện nay, ngân quỹ của các tòa thị chính trên khắp Mexico đang bị co hẹp lại từng ngày do sự bóp nặn của bọn tội phạm.
Theo Lopez, các tòa thị chính không có tiền nhiều để đảm đương trọng trách điều hành thành phố, thậm chí chi phí cho điện nước cũng bị cắt giảm mạnh. Đồng lương ít ỏi, vũ trang nghèo nàn, huấn luyện sơ sài và lý lịch không được điều tra cẩn thận - đó là thực trạng của các lực lượng cảnh sát địa phương ở Mexico hiện nay và điều đó gây khó khăn không nhỏ cho cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức.
Do bị chính quyền trung ương bỏ mặc cho nên ngay đến những thị trưởng và hội đồng thành phố có lương tâm nhất cũng đành bấm bụng nhường các hợp đồng xây dựng cho các công ty nằm trong tay bọn tội phạm. Nhiều thị trưởng còn bị bọn chúng tống tiền giữa ban ngày ban mặt bất chấp luật pháp.
Bà Leticia Quezada, Chủ tịch Liên minh Quốc gia các tòa thị chính Mexico (CONAMM) đại diện cho phần đông các chính quyền địa phương, giải thích với phóng viên tờ Reforma: "Trong những năm qua, có đến 40% các tòa thị chính ở Mexico bị tội phạm có tổ chức đe dọa".
Những thị trưởng nào dám chống lại chúng sẽ bị sát hại không thương tiếc. Theo số liệu do Liên minh phi đảng phái của bà Quezada cung cấp, hơn 45 thị trưởng bị giết chết và 30 người khác mất tích trong 6 năm qua. Đó là chưa kể các thành viên Hội đồng thành phố, cảnh sát trưởng và vài ngàn cảnh sát địa phương đã bị sát hại.
Vào đầu tháng 11/2012, cựu nữ thị trưởng Maria Santos Gorrostieta, 36 tuổi của thành phố Tiquicheo thuộc bang Mexico bị bắt cóc giữa ban ngày ngay trước mặt cô con gái của nạn nhân. Vài ngày sau, thi thể của Gorrostieta được tìm thấy ở ven đường thuộc bang Michoacan. Cảnh sát cho là bà bị tra tấn dã man trước khi bị giết chết.
Gorrostieta tuy đã rời chức vụ thị trưởng vào cuối năm 2011 và sau đó tính mạng bà thường xuyên bị đe dọa trong khi chính quyền đã không có biện pháp nào để bảo vệ. Jose Sanchez, chồng bà Gorrostieta và cũng là thị trưởng, cũng đã bị bọn tội phạm ma túy sát hại.
Theo Đài BBC, Gorrostieta đã công bố những bức ảnh trên một tờ báo địa phương cho thấy những dấu vết trên thân thể sau 2 lần bị bọn tội phạm ám sát hụt, cùng với thông điệp hứa hẹn "sẽ tiếp tục chiến đấu" chống tội phạm. Có lẽ sự quyết tâm đối đầu của bà Gorrostieta đã khiến bọn tội phạm phát điên và quyết truy sát bà cho đến cùng!
Từ đầu năm 2013 cho đến nay, tiếp tục có thêm vài thị trưởng bị giết chết: Thị trưởng Wilfrido Flores Villa ở bang Michoacan bị bắn chết vào tháng 2, Thị trưởng Jose Rene Garrido Rocha ở bang Puebla bị giết tháng 4 và hai thị trưởng khác ở bang Oaxaca bị sát hại vào tháng 3 và tháng 6.
Trong một video đưa lên YouTube cách đây 1 năm, bọn bắt cóc (được cho là thành viên băng đảng tội phạm ma túy La Familia nổi tiếng tàn bạo ở Mexico) Inacio de Jesus Valladares - Thị trưởng Teloloapan thuộc bang Guerrero - ép buộc ông đề cử người của chúng vào vị trí chỉ huy an ninh của thành phố.
Hình ảnh video cho thấy Thị trưởng Valladares bị đánh đập dã man và buộc phải chấp nhận đề nghị của bọn tội phạm. Khi Valladares đắc cử chiếc ghế thị trưởng vào tháng 7/2012, bọn tội phạm ma túy đã sát hại hơn chục sĩ quan cảnh sát thành phố Teloloapan.
Vào đầu năm 2013, thêm một số sĩ quan cảnh sát khác tiếp tục bị giết chết sau khi lực lượng an ninh Mexico tiêu diệt thủ lĩnh một băng nhóm địa phương. Hành vi kiểm soát giới chức địa phương của bọn tội phạm đã thúc đẩy hình thành phong trào tự vệ tại các bang nổi cộm về bạo lực ma túy như Michoacan và Guerrero trong năm nay. Các dân quân tình nguyện săn đuổi bọn tội phạm cũng như một số thị trưởng bị buộc tội đồng lõa với chúng. Năm 2009, trong chiến dịch gọi là "Michoacanazo", các công tố viên liên bang Mexico đã bắt giữ 35 thị trưởng có liên quan đến tội phạm có tổ chức.
Tổ chức tội phạm Knights Templar lắm mưu mô và bạo lực được cho là kiểm soát nhiều thành phố ở Mexico trong đó bao gồm Santa Ana Maya của Thị trưởng Ygnacio Lopez. Mới đây nhất, các tay súng của Templar đã giết chết cảnh sát trưởng thành phố Puruandiro, cách Santa Ana Maya chỉ vài chục kilômét.
Theo báo cáo của cảnh sát, viên sĩ quan này đã hứng trọn 50 viên đạn của bọn Templar! Ygnacio Lopez chán nản nói: "Không ai dám bảo đảm cho mạng sống của chính mình. Chúng tôi đang sống trên mép lưỡi dao. Hôm nay tôi còn nói chuyện nhưng biết đâu ngày mai tôi sẽ không còn nữa"