Cuối những năm 90 của thế kỷ trước, nhiếp ảnh gia người Nga Sergei Vasiliev, sau khi được phép vào thăm một số nhà tù nghiêm ngặt nhất nước Nga, đã thực hiện một album ảnh về những hình xăm trong giới mafia Nga. Ông nói: "Họ bị bắt trong những cuộc chiến băng đảng tàn khốc nhất sau sự tan rã của Liên bang Xôviết".
Suốt nhiều tháng trời, vừa chụp ảnh, vừa hỏi han, ghi chép, Sergei Vasiliev đã đọc được những thông điệp từ mỗi hình xăm. Hầu hết mafia Nga đều xăm mình ngay sau khi bị kết án. Sergei Vasiliev chia sẻ: "Con cọp há miệng, nhe nanh như đang rống lên có nghĩa là trước khi bị bắt, tôi đã bắn lại cảnh sát. Con dao găm xuyên qua cổ cho thấy người xăm hình này đã giết một bạn tù và sẵn sàng giết thêm nữa nếu được thuê. Hình quả chuông trên bàn chân có nghĩa là "tôi đã hết lòng phục vụ tổ chức", còn xiềng xích trên mắt cá chân chỉ ra rằng người ấy đã ở tù hơn 5 năm.
Với các tù nhân bị kết án về những tội liên quan đến ma túy, họ xăm trên cả hai cánh tay. Hình ảnh ma quỷ và quái vật hàm ý "đừng ai đụng đến tôi". Một vòng tròn nghĩa là "đừng hỏi han gì về tôi". Con thuyền buồm trên cánh tay khẳng định "tôi sẽ vượt ngục". Khi được hỏi về hình xăm lưỡi dao găm ở cổ, Alexei Druganov, tù chung thân, giải thích: "Hình đó có nghĩa là tôi đã giết một người. Nếu có thêm một giọt máu nhỏ xuống là hai người, ba giọt là ba người". Vẫn theo nhiếp ảnh gia Sergei Vasiliev, bất cứ tù nhân nào bị kết án 18 năm đều xăm một cánh hoa hồng trên vai.
Luật nhà tù không cấm xăm mình nên mafia Nga tự do sáng tác, nhưng là sáng tác theo một quy định bất thành văn. Khi bị bắt và khi cảnh sát yêu cầu anh quỳ xuống để khám xét mà anh không quỳ, thì anh được quyền xăm một ngôi sao lên đầu gối. Với những tù nhân cấp cao - thường là lãnh đạo của những băng nhóm, họ xăm hình con nhện trên vai để khẳng định vị trí của mình. Riêng Anton Bukharin - một tù nhân hàng “chiếu trên” - thì ngoài hình con nhện, hắn ta còn xăm những cây thập tự trên những đốt ngón tay. Nó mang ý nghĩa tất cả nhà tù này là của hắn, và hắn có quyền không phải làm việc.
Tuy nhiên, cũng có khá nhiều mafia xăm hình chân dung người thân cùng một văn bản với những dòng chữ mập mờ nằm ẩn hiện trong những đám mây. Vaxili Petrovit, một tù nhân có thâm niên, giải thích: "Đó là những kẻ phản bội hàng ngũ. Hình xăm ấy có nghĩa là "cho tôi tự do, tôi sẽ sống trung thực hơn". Tù nhân xăm những loại hình này thường bị cô lập, bị bạn tù ức hiếp, đánh đập và đôi khi còn bị giết.
Một trong những nơi xăm hình nổi tiếng nhất là trại tù Urals, nơi quy tụ nhiều họa sĩ giỏi cùng những tay xăm mình tài hoa. Vì vậy, bọn mafia khi bị kết án, đều tìm cách để được chuyển đến trại tù này. Mikhail Kovanev, nhà thơ, nghệ sĩ và nhạc sĩ, chịu án 15 năm về tội giết người nhưng những hình xăm trên người ông lại mang ý nghĩa rằng ông vô tội. Bên cạnh đó, hình đôi mắt xăm trên bụng có nghĩa ông là người đồng tính. Ở tù được vài năm, Kovanev nghiện ma túy và sau đó đã bị giết.
Ở trại tù Urals, không có chỗ cho những hình xăm ngẫu hứng. Nhiếp ảnh gia Sergei Vasiliev nói: "Nếu bạn tự ý xăm một hình nào đó mà chưa được sự đồng ý của các ông trùm, bạn sẽ phải bỏ hình xăm đó". Phương pháp loại bỏ thường được áp dụng là lấy giấy nhám chà vào vùng da có hình xăm cho đến khi bề mặt lớp da bị bào mòn, hoặc dùng mảnh thủy tinh hay lưỡi dao cạo râu, khoét hết vạt da.
Alexei Druganov, cười: "Dĩ nhiên là không có thuốc tê. Tôi đã từng mài da cho một thằng vùng sông Đông. Phải có thêm 4 thằng nữa đè nó xuống, nhét giẻ vào miệng nó để nó khỏi la hét và phải mất gần 2 tiếng, mới mài sạch hình xăm một điếu thuốc lá cuộn". "Còn nếu nó chống cự thì sao?" - nhiếp ảnh gia Sergei Vasiliev, hỏi. Alexei Druganov đáp: "Nó sẽ bị những thằng đồng tính hãm hiếp hoặc bị giết".
Bên cạnh đó, hình xăm còn là sự trừng phạt vì một lỗi lầm. Bolkov, tù 20 năm vì tội cướp của giết người, chỉ vào hình xăm một cái lưỡi lè ra ngay trên ngực: "Lần đó, khi Yakolev bị biệt giam vì tội đánh nhau, người đưa cơm đã lén gửi cho hắn một miếng pho mát. Lúc Yakolev bị phát hiện đang ăn miếng pho mát, tôi bị hỏi cung vì tôi ở cùng buồng giam với người đưa cơm, tôi đã lỡ miệng khai ra anh ta. Sau đó, ông trùm đã bắt tôi phải xăm cái hình này. Nó có ý nghĩa rằng tôi là kẻ lẻo mép".
Vừa qua, Nhà xuất bản Damon Murray đã cho phát hành một loạt 3 cuốn sách mang tên "Bách khoa toàn thư Nga hình xăm hình sự", trong đó trình bày nhiều bức ảnh của nhiếp ảnh gia Sergei Vasiliev. Ông nói: "Nếu bạn mở được khóa mã, bạn có thể đọc được lịch sử của từng tên tội phạm", đồng thời những hình ảnh về hình xăm mafia cũng được Sergei Vasiliev cho tổ chức triển lãm ở Saatchi, kéo dài đến ngày 5/5/2013.
Là một cảnh sát trước khi từ bỏ công việc để theo đuổi niềm đam mê chụp ảnh, Sergei Vasiliev đã thuyết phục được các cán bộ quản lý trại tù - mà nhiều người trước đó là cấp dưới của ông, cho ông được phép vào một số nhà tù cũng như các trại cải huấn ở Chelyabinsk, Nizhny Tagil, Perm và St Petersburg. Thái độ thân thiện, hiểu biết và khôn khéo của ông đã thuyết phục được các tù nhân chịu cởi bỏ quần áo cho ông chụp ảnh
