Cùng dự hội thảo có các đồng chí: Ngô Đông Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Lê Hải Bình, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Thượng tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương; đại diện các bộ, ban ngành trung ương cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong và ngoài lực lượng CAND.
Đề dẫn hội thảo, Thiếu tướng, PGS.TS Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện ANND cho biết, tin giả, tin sai sự thật có thể gây ra nhiều tác động, hệ lụy xấu về chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự. Khi công nghệ chưa phát triển, tin giả, tin sai sự thật đã xuất hiện nhưng chủ yếu tồn tại dưới dạng rỉ tai, truyền miệng, phạm vi lan truyền, tác động lây lan còn hạn chế.
Tuy nhiên, với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, nhất là tác động của cách mạng 4.0 với Internet kết nối vạn vật, dữ liệu lớn (big data), trí tuệ nhân tạo (AI)... đã tạo nên những điều kiện hết sức thuận lợi cho tin giả, tin sai sự thật bùng phát mạnh mẽ, tác động tiêu cực tới an ninh mạng nói riêng, đời sống chính trị, xã hội nói chung; trở thành vấn nạn toàn cầu, là thách thức đối với mọi quốc gia.
Thực tiễn cho thấy, các thế lực thù địch, phản động, phần tử xấu luôn đẩy mạnh hoạt động tán phát tin giả, tin sai sự thật với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm để chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam, xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân. Hoạt động này đặc biệt gia tăng vào các thời điểm có ý nghĩa về chính trị, xã hội. Do đó, đấu tranh phản bác có hiệu quả với tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới.
Hội thảo “Công tác đấu tranh, phản bác tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” được tổ chức nhằm nhận diện rõ thủ đoạn phát tán tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội của các thế lực thù địch, phản động, các loại tội phạm; thực trạng đấu tranh phản bác, công tác xử lý tin giả, tin sai sự thật của các cơ quan, đơn vị trong và ngoài lực lượng CAND, những kết quả đạt được, bài học kinh nghiệm, khó khăn vướng mắc và nguyên nhân, từ đó tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này trong thời gian tới.
Trong tham luận “Một số vấn đề đấu tranh phản bác tin giả, tin sai sự thật góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới”, đồng chí Ngô Đông Hải, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, nền tảng tư tưởng của Đảng có 4 cấu thành gồm: Chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới, phương pháp lãnh đạo, tinh hoa văn hóa, truyền thống và các giá trị tốt đẹp của dân tộc đã được luận giải và chứng minh trong thực tiễn. Nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp, cụ thể, thực tế từ chủ trương, đường lối đến các kế hoạch của toàn Đảng, toàn dân, đặc biệt là cán bộ, đảng viên.
“Những luận điểm thù địch đương nhiên là sai trái, chúng ta cần đấu tranh cương quyết, không khoan nhượng và huy động mọi lực lượng để đấu tranh. Tuy nhiên, hiện nay có 2 vấn đề đang nổi lên là lợi dụng không gian mạng để thao túng dư luận và trào lưu, động cơ trong việc xuyên tạc lịch sử. Trong đó, vấn đề thứ nhất, việc thao túng dư luận là thủ thuật được lợi dụng từ lâu và ngày càng trở nên nhức nhối đối với mọi quốc gia mà pháp luật chưa theo kịp công nghệ đang trở thành vấn nạn. Việc chỉ ra nguồn, chỉ ra bản chất, chỉ ra chiêu trò là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đấu tranh. Vấn đề thứ hai là chân lý lịch sử bị đem ra bàn luận và xuyên tạc nên giải pháp đấu tranh cũng cần tỉnh táo, toàn diện, lâu dài và phù hợp với thời đại, từ đó góp phần tăng sức đề kháng cho cán bộ, đảng viên, đặc biệt là thế hệ trẻ để bước vào kỷ nguyên mới”, đồng chí Ngô Đông Hải cho hay.
Thượng tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương cũng đề cập đến một số thủ đoạn được các thế lực thù địch lợi dụng, sử dụng để bóp méo, xuyên tạc, phát tán trên các nền tảng mạng xã hội. Các khó khăn, thách thức hiện nay là quản trị, quản lý mạng xã hội, nhất là các nền tảng xuyên biên giới với sự ẩn danh, chưa có luật riêng về phòng chống tin giả, tin sai sự thật.
Cũng theo Thượng tướng Nguyễn Văn Thành, giải pháp đấu tranh hiệu quả hiện nay là ngăn chặn tâm lý, thói quen lạm dụng điện thoại, mạng xã hội; xử lý nghiêm các đối tượng phát tán tin giả, tin sai sự thật; đẩy mạnh cung cấp thông tin chính thống kịp thời, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; phát huy thế trận lòng dân và tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh với tin giả, tin sai sự thật.
Đồng chí Lê Quốc Minh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ: Tin giả và thông tin sai lệch đang trở thành rủi ro toàn cầu hàng đầu, lan mạnh qua mạng xã hội và video ngắn. Đặc biệt, tin giả ngày càng tinh vi hơn nhờ công nghệ AI tạo sinh. Tốc độ lan truyền của tin giả thường “đi trước” nhờ giật tít, đánh vào cảm xúc, tạo hiệu ứng bầy đàn; thuật toán mạng xã hội ưu tiên nội dung gây tranh cãi, làm méo mó nhận thức; khoảng trống thông tin khi thông tin chính thống chậm trễ; áp lực niềm tin; một bộ phận người dùng ngày càng xa rời báo chí, tin vào mạng xã hội.
“Mặc dù tin giả đang leo thang nhờ AI và hệ sinh thái mạng xã hội nhưng báo chí chính thống có cơ hội tái khẳng định vai trò khi đầu tư vào xác thực thông tin, công nghệ và sản phẩm báo chí phải lấy niềm tin của độc giả làm trung tâm. Tại Việt Nam, đòn bẩy chính sách, sự phối hợp liên ngành và chuyển đổi số tòa soạn đang tạo thế chủ động cho báo chí trong “cuộc chiến thông tin” sắp tới”, đồng chí Lê Quốc Minh bày tỏ.
Đại tá Nguyễn Huy Khích, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ đã chia sẻ những khó khăn trong đấu tranh với hoạt động phát tán tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng và những vấn đề cần lưu ý khi xây dựng Nghị định của Chính phủ về phòng chống tin giả, tin sai sự thật. Trong đó, xu hướng phát tán tin giả, tin sai sự thật đang trở thành vấn nạn tại Việt Nam và nhiều quốc gia; Việt Nam hiện chưa có văn bản quy phạm pháp luật chuyên biệt điều chỉnh hoạt động này, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe. Hiện Bộ Công an đang được giao xây dựng Nghị định của Chính phủ về phòng chống tin giả, tin sai sự thật. Đây cũng sẽ là văn bản quy phạm pháp luật chuyên biệt đầu tiên, có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực này.
Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cũng đã đề cập đến một số thách thức, giải pháp an ninh mạng trong công tác đấu tranh vô hiệu hóa nguồn phát tán tin giả, thông tin xấu độc trên không gian mạng. Về giải pháp, theo Đại tá Hà Văn Bắc, cần chuyển từ xử lý vụ việc sang quản trị hệ thống; kết hợp giữa xây và chống, trong đó xây phải là nền tảng; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành giữa lực lượng Công an với doanh nghiệp công nghệ, cơ quan báo chí; thay đổi mô hình quản trị từ bị động sang chủ động quản trị hệ thống…
Thượng tá, nhà báo Dương Văn Toàn, Trưởng ban Chuyên đề - Truyền hình CAND cũng đã đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của người có ảnh hưởng trên không gian mạng trong đấu tranh, phản bác tin giả, tin sai sự thật góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng như: Xây dựng liên minh niềm tin số; bồi dưỡng người nổi tiếng, có ảnh hưởng trên không gian mạng thông qua các chương trình tập huấn để trở thành lá chắn tin cậy trên không gian mạng; vinh danh, bảo vệ người nổi tiếng, người có ảnh hưởng thông qua cơ chế khen thưởng minh bạch, công bằng để trở thành lực lượng tiên phong trên mặt trận truyền thông…
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an đánh giá cao Học viện ANND đã đăng ký đề tài, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chất lượng, khoa học, công tâm, thu hút sự quan tâm của các bộ, ban ngành để tổ chức được một hội thảo vượt ra khỏi tầm vóc của một hội thảo cấp bộ.
Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cũng khẳng định, tin giả, tin sai sự thật đã và đang là vấn đề mà không một thể chế, một quốc gia nào không quan tâm bởi tin giả tác động đa chiều, toàn dân, toàn diện. Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa thời sự, có tác động lớn vì hệ lụy của tin giả, tin sai sự thật có thể đánh gục cả thần tượng, quyền lực, quyền lợi chính trị, sinh mệnh quốc gia, thể chế và các định chế tài chính.
Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cho biết sẽ tiếp thu các ý kiến, đề xuất của các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong và ngoài lực lượng CAND được thể hiện qua các bài viết, tham luận đăng trong kỷ yếu và phát biểu trực tiếp tại hội thảo; đồng thời Thứ trưởng giao Học viện ANND sắp xếp, lựa chọn, xây dựng báo cáo khoa học để trình Bộ Công an, Hội đồng Lý luận Bộ Công an, trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phản bác tin giả, tin sai sự thật trên mạng xã hội góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời gian tới.
Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cũng gợi mở một số vấn đề như sau hội thảo này, Học viện ANND cần chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan sớm đăng ký một đề tài khoa học cấp nhà nước với chủ đề “Chiến lược quốc gia về phòng ngừa, ngăn chặn tin giả, tin sai sự thật giai đoạn 2030-2045” và dựa trên cơ sở kết quả nghiên cứu đề tài, nâng lên thành văn bản quy phạm pháp luật và từng bước đưa vào cuộc sống.
Trong đó, đề tài nghiên cứu khoa học cần tập trung vào các trụ cột chính như tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho công dân về tin giả, tin sai sự thật, nhất là thế hệ trẻ; xây dựng, hoàn thiện khung khổ pháp lý với 2 nhánh gồm pháp luật quốc tế và hệ thống pháp luật Việt Nam nhằm giải quyết hiệu quả vấn nạn tin giả, tin sai sự thật.
Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu các giải pháp ngăn chặn tin giả, tin sai trái, xuyên tạc trên không gian mạng 
Big Tech và nạn tin giả 
