Ivan hung bạo – Tên đồ tể cuối cùng của Đức Quốc xã

Ngày 12/5 vừa qua, một trong những phiên tòa lớn cuối cùng xét xử tội phạm chiến tranh dưới thời Đức Quốc xã đã kết thúc tại Munich, Đức, với bản án 5 năm tù dành cho cựu đồ tể phát xít Đức John Demjanjuk, có biệt danh là “Ivan hung bạo” 91 tuổi.

Tuy nhiên, tòa đã cho y được tự do trong thời gian đợi phiên phúc thẩm, có khả năng kéo dài tới 6 tháng. Phán quyết của tòa là chiến thắng của công lý và đã gửi đi một thông điệp quan trọng là dù nạn diệt chủng đã trôi qua nhiều năm, nhưng thủ phạm vẫn bị đưa ra xét xử.

Chân dung tên đồ tể

Là một trong những kẻ bị truy nã gắt gao nhất, John Demjanjuk, tên khai sinh là Iwan Nikolayevich Demjanjuk sinh ngày 3/4/1920 tại làng Dubovi Makharintsi, hạt Vinnitsa, Ukraina. Khi Chiến tranh thế giới thứ II nổ ra, Demjanjuk gia nhập Hồng quân để bảo vệ Tổ quốc và sau đó bị lính Đức bắt làm tù binh.

Vì tham sống sợ chết, Demjanjuk tình nguyện gia nhập lực lượng SS của Đức Quốc xã. Y được huấn luyện ở một doanh trại SS tại thị trấn Trawniki, Ba Lan. Kết thúc khóa huấn luyện, y được chuyển tới làm việc tại trại tập trung tử thần Sobibor. Giai đoạn Iwan Demjanjuk làm cai ngục tại Sobibor,  về sau đã được cựu sĩ quan SS Ignat Danilchenko và 3 cựu tù binh xác nhận.

Trại tập trung Sobibor nằm ở ngoại ô thành phố Sobibor bị Đức chiếm đóng. Giữa tháng 4/1942, những thí nghiệm về việc giết người bằng hơi ngạt được tiến hành tại đây. Sau đó, có khoảng 250 người Do Thái đã bị đem ra làm vật thí nghiệm.

Nhiệm vụ chính của Demjanjuk là vận hành các lò hơi ngạt trong những trại tập trung nói trên. Y cũng trực tiếp thực hiện toàn bộ các công đoạn của một quy trình hủy diệt khép kín, bao gồm: dùng vũ lực lùa người Do Thái ra khỏi trại tập trung, tống họ lên những chiếc xe tải chật chội và cuối cùng là lùa các nạn nhân vào lò hơi ngạt. Một số người may mắn sống sót kể lại rằng, thời gian rảnh rỗi "Ivan hung bạo" tiêu khiển bằng những thú vui bệnh hoạn như cắt ngực của phụ nữ hoặc bắt tù nhân Do Thái phải cưỡng bức những em gái mới 12 tuổi, hay dùng kiếm chém vào những nạn nhân không một mảnh vải trên người trước khi lùa họ vào các phòng hơi ngạt.

Sau khi Sobibor bị đóng cửa cuối năm 1943, Demjanjuk chuyển sang phục vụ tại một đơn vị chiến đấu của Đức Quốc xã và bị quân Mỹ bắt làm tù binh khi chiến tranh sắp kết thúc. Sau vài năm nằm trong trại dành cho người vô gia cư ở Đức, y chuyển tới định cư tại Ohio, Mỹ và làm việc trong một nhà máy sản xuất ôtô.

Cuộc truy tìm "Ivan hung bạo"

Demjanjuk đứng hàng thứ hai trong danh sách truy nã tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã của Trung tâm Simon Wiesenthal, chỉ sau bác sĩ tử thần Aribert Heim. Dẫu vậy tòa án xét xử tội phạm chiến tranh chỉ thu thập được những chứng cứ cho thấy y là thành viên cấp thấp của một đơn vị cảnh vệ khét tiếng tàn ác được Đức Quốc xã huấn luyện tại làng Trawniki, Ba Lan, để điều hành những trại tập trung tử thần.

Vào ngày 14/11/1958, Demjanjuk chính thức nhập quốc tịch Mỹ. Sáng ngày 25/8/1977, khi đang làm việc như thường lệ tại nhà máy thì Demjanjuk nhận tin y bị nghi ngờ là tội phạm chiến tranh của Đức Quốc xã. Ngày 25/6/1981, một tòa án Liên bang đã tước quyền công dân của y nhưng chỉ với lý do y sử dụng giấy tờ giả. Sau đó y bị dẫn độ về Israel và bị án treo cổ sau một phiên tòa đầy kịch tính làm rung chuyển cả nhà nước Do Thái. Y bị biệt giam trong thời gian kháng cáo.

Tuy nhiên, sau sự sụp đổ của Liên Xô, một tình tiết khác xuất hiện: có một cai ngục khác tại trại Treblinka có khả năng là "Ivan hung bạo", và mặc dù đã phục vụ tại nhiều trại tập trung của Đức Quốc xã, nhưng Demjanjuk không phải là một tên đồ tể cộm cán. Ngày 29/7/1993, Tòa án tối cao Israel mở lại phiên tòa bác phán quyết trước đó trên cơ sở kháng cáo của Demjanjuk, và sau đó ra lệnh hủy bỏ bản án treo cổ. Chứng cứ mới được đưa ra lần này là một số thông tin thu thập được từ Nga cho thấy y chỉ  là nạn nhân của những sai lầm trong quá trình điều tra. 

Tuy nhiên phía Nga sau này đã cung cấp cho Mỹ một thẻ căn cước và khẳng định nó được phát hiện từ đống hồ sơ thu được của Đức Quốc xã. Theo đó Demjanjuk cho dù không phải là "Ivan hung bạo" của trại Treblinka thì y cũng là cảnh vệ của trại tử thần Sobibor. 

Năm 1999, Bộ Tư pháp Mỹ lại đưa Demjanjuk ra tòa. Lần này y bị tước quyền công dân Mỹ trong 3 năm vì tội khai man về vai trò của mình tại các trại tập trung trong những hồ sơ di trú gốc. Dẫu vậy nhà chức trách Mỹ cũng  không thể trục xuất Demjanjuk bởi không có nước nào đồng ý cho y trú ngụ. Đến năm 2008, Giám đốc Cơ quan Điều tra Tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã Kurt Schrimm (Đức) đã yêu cầu các công tố viên ở Munich, nơi Demjanjuk sống trước khi sang Mỹ, buộc tội y vai trò đồng lõa với tội ác chiến tranh tại Sobibor.

Tháng 3/2009, sau khi phân tích các chứng cứ, Tòa án Munich đã quyết định bắt giữ Demjanjuk. Trong quá trình chờ xét xử, y nằm chờ tại bệnh viện của cảnh sát tại Munich-Stadelheim. Y bị bệnh bạch cầu ở giai đoạn đầu và có vấn đề về cột sống. Các chuyên gia không loại trừ khả năng cản trở tiến trình nếu bị cáo chứng minh là quá yếu để có thể chịu đựng được phiên xử.

66 năm đã trôi qua kể từ khi Thế chiến II kết thúc, không nhân chứng nào còn sống để chứng thực sự có mặt của Demjanjuk tại trại tập trung tử thần, cũng như những cáo buộc về tội ác ghê rợn mà y đã gây ra cho đồng loại ở đó.

Phải  mất  nhiều  tháng  nữa  phiên phúc thẩm mới được mở. Cũng có thể y không sống được cho đến ngày đó. Và như vậy đây có thể là phiên tòa cuối cùng xử tội phạm chiến tranh dưới thời Đức Quốc xã, chấm dứt một kỷ nguyên đòi lại công bằng được khởi đầu tại Tòa án Nuremberg năm 1945

Lương Lê Giang (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.