Harry Gold – Điệp viên hạt nhân ít người biết

Trong quyển sách của mình, nhà báo-nhà nghiên cứu Allen M. Hornblum đã nêu ra đầy đủ bằng chứng cùng các cứ liệu và kết luận Harry Gold đã dành trọn 15 năm liên tục làm "gián điệp cho Liên Xô", trao cho Liên Xô không chỉ tài liệu về bom hạt nhân mà còn những thông tin tình báo công nghiệp khác.

Hỏi điệp viên nào đã chuyển các thông tin bí mật về kỹ thuật bom hạt nhân của Mỹ cho Liên Xô những thập niên 50-60 thế kỷ XX, hẳn nhiều người nói ngay rằng đó là cặp vợ chồng điệp viên Cộng sản Julius và Ethel Rosenberg. Thế nhưng, trong quyển sách xuất bản vào tháng 9/2010 nhan đề “Một Harry Gold khác: Người đã trao quả bom hạt nhân cho Liên Xô), nhà báo-nhà nghiên cứu Allen M. Hornblum đã khẳng định điều ít ai nghĩ đến, đó là chính Harry Gold là người đã trao cho Liên Xô nhiều tài liệu kỹ thuật bom hạt nhân nhất.

Trong quyển sách của mình, Hornblum đã nêu ra đầy đủ bằng chứng cùng các cứ liệu và kết luận Harry Gold đã dành trọn 15 năm liên tục làm "gián điệp cho Liên Xô", trao cho Liên Xô không chỉ tài liệu về bom hạt nhân mà còn những thông tin tình báo công nghiệp khác. Câu chuyện về những "điệp viên hạt nhân" thời kỳ hậu Thế chiến II mang nhiều uẩn khúc và cũng chứa đựng nhiều chi tiết giả tạo cho thấy ngành phản gián Mỹ đã thất bại như thế nào khi xác định đối tượng cần xử lý trong vụ án.

Thực tế, vợ chồng điệp viên Rosenberg chuyển tài liệu hạt nhân cho Liên Xô chỉ bằng một phần nhỏ của Gold. Gold cùng với nhà vật lý gốc Đức Klaus Fuchs chính là những "con cá lớn" trong vụ án hạt nhân năm xưa nhưng FBI đã không chú ý. Trong vụ án xét xử các điệp viên hạt nhân năm 1951, ngoài vợ chồng Rosenberg và Klaus Fuchs còn có hàng loạt điệp viên khác trong đó có Gold cùng với Elizabeth Bentley, Max Elitcher, vợ chồng Davids và Ruth Greenglass.

Vụ án đó có những tình tiết mà Hornblum cho rằng FBI đã "ép cung" vợ chồng Rosenberg, đó là việc bà Ethel hoàn toàn vô can nhưng FBI đã buộc tội bà để ép buộc ông Rosenberg khai nhận tội. Rốt cuộc vợ chồng Rosenberg bị xử tử, còn Gold bị kết án tù 30 năm.

Harry sinh năm 1910 tại Thụy Sĩ, trong một gia đình Do Thái gốc Nga. Khi Harry được 3 tuổi rưỡi thì gia đình di cư sang Mỹ sinh sống. Ở Nam Philadelphia, Gold lớn lên mang nỗi mặc cảm nghèo khó và thường xuyên bị bọn đầu gấu đường phố bắt nạt. Trưởng thành, Gold trở thành nhút nhát, rụt rè. Những điều đó hoàn toàn trái ngược với một Harry Gold học rất giỏi, đứng thứ 2 trong một lớp có 160 học sinh.

"Mỗi khi có ai đó bị tổn thương, đau khổ hoặc gặp chuyện phiền muộn, và cầu cứu, Chúa sẽ đáp lời và chìa tay giúp đỡ" - lời an ủi này của mẹ Harry như một lời "tiên tri" về định mệnh sau này của ông. Trong khi còn đang đi học Đại học Pennsylvania, chuyên ngành hóa học, Harry đã việc trong Công ty Đường Pennsylvania, nhưng đã bị sa thải vào tháng 12/1932 do khủng hoảng kinh tế. Khủng hoảng kinh tế cũng khiến cho Harry bỏ học đại học.

Năm 1933, Harry gia nhập hàng ngũ Đảng Cộng sản Mỹ và ngay sau đó quay trở lại làm việc trong Công ty Đường Pennsylvania nhưng không bao giờ quay lại Trường đại học Pennsylvania mà ông theo học tại Học viện buổi tối Drexel và hoàn tất bằng kỹ sư hóa học tại Đại học Xavier ở thành phố Cincinnati - nơi Harry bắt đầu làm gián điệp cho KGB. Harry bắt đầu lấy cắp tài liệu về các loại dung môi chuyển cho Liên Xô.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Gold tiếp tục đi làm việc trong Công ty Đường Pennsylvania, và năm 1948 đến 1950 làm việc trong Bệnh viện đa khoa Philadelphia, khoa Hóa sinh, đồng thời tiếp tục công việc làm gián điệp cho Liên Xô.

Hornblum mô tả công việc "gián điệp" của Harry lúc đó như sau: "Gold có thể làm việc 12 tiếng mỗi ngày cho công việc chính thức, sau đó đi xe lên New York, ngồi đợi ở một góc phố lạnh lẽo trong 2 giờ để nhận một gói hàng và ngay sau đó chuyển nó ngay cho một đối tượng thứ ba, xong rồi đi xe trở về Philadelphia và ngày hôm sau tiếp tục công việc đều đặn như vậy".

Quá trình làm gián điệp ngầm của Gold đạt đến đỉnh điểm khi ông hợp tác với Klaus Fuchs - nhà vật lý, đảng viên Đảng Cộng sản Đức rời bỏ chế độ Quốc xã để sang Mỹ sinh sống và hoạt động. Fuchs kém Gold một tuổi, lấy bằng tiến sĩ vật lý tại Anh, được tuyển dụng và phân công đến New York và Los Alamos (New Mexico) để thực hiện các tính toán cho Dự án Manhattan. Chính Gold đã giúp Klaus Fuchs chuyển giao rất nhiều tài liệu quan trọng về chương trình hạt nhân trong Dự án Mahattan cho Tổng lãnh sự Liên Xô Anatoli Yakovlev.

Cho đến cuối thập niên 30 thế kỷ XX, FBI bỗng giật mình khi phát hiện đã có quá nhiều người Mỹ làm việc cho Liên Xô, trong đó có Gold, Fuchs và nhiều người khác. Tính cách có vẻ buồn chán, tẻ nhạt, dáng điệu "khó coi" của Gold xem ra là vỏ bọc khá tốt để ông không bị phát hiện. Ông phối hợp rất ăn ý với những liên lạc viên Liên Xô để thực hiện thành công rất nhiều vụ chuyển tài liệu.

Năm 1950, Gold bị bắt cùng với nhóm gián điệp Dự án Manhattan và bị xét xử vào năm 1951. Các phiên tòa lúc đó diễn ra thật khó khăn. Các bị cáo đều là những người Cộng sản trong khi nước Mỹ lúc đó đang chống cộng điên cuồng, cho nên không ai dám đứng ra làm luật sư bào chữa cho họ. Chỉ có 2 người vì cảm kích họ mà đứng ra làm: đó là 2 luật sư John Hamilton và Augustus Ballard thuộc một công ty luật hàng đầu ở Philadelphia.

Tuy nhiên, những nỗ lực của các luật sư này cũng chẳng thể cải thiện được tình hình. Mặc dù không thể tìm được nhân chứng nào chịu đứng ra buộc tội Gold, tòa án vẫn tuyên buộc tội ông. Và sau khi "hội ý" với Giám đốc FBI J. Edgar Hoover, vị thẩm phán phiên tòa năm đó đã tăng mức án dành cho Gold lên 30 năm tù - gấp 5 lần đề nghị ban đầu.

Gold được ân xá vào năm 1965, sau 15 năm ngồi tù, và đến làm việc tại Bệnh viện John F. Kennedy cho đến khi qua đời vào năm 1972. Với tất cả những gì Gold đã làm, ông được KGB ca ngợi là đã có những đóng góp rất to lớn. Những bí mật mà ông chuyển giao đã được ứng dụng ngay ở Liên Xô. Và KGB ca ngợi Gold vì ông làm gián điệp cho Liên Xô không phải vì tiền - đó là vì lý tưởng. Gold được Nhà nước Liên bang Xôviết trao tặng Huân chương Sao Đỏ cao quý

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.