Giả danh “cán bộ Tổng cục Hải quan” để… lừa đảo

Trong vụ án này, ngoài việc uy tín của ngành Hải quan bị ảnh hưởng nghiêm trọng, còn có một số tờ báo cũng bị Trần Tuấn Hải lợi dụng để kiếm tiền...

1. Sự việc bắt đầu vào ngày 16/4/2010, ông Phillip Khanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH V-Probes Holdings (V-PH), có trụ sở tại lầu 1, tòa nhà Ana, Công viên phần mềm Quang Trung thuộc phường Tân Chánh Hiệp, quận 12, TP HCM nhận được một cuộc điện thoại. Người tự xưng là "lãnh đạo Cục Hải quan TP HCM", đề nghị ông Khanh ủng hộ 30 triệu đồng để "Tổng cục Hải quan" thực hiện việc in ấn, phát hành cuốn "Sổ tay nghiệp vụ Hải quan". Vẫn qua điện thoại, thì: "Nếu Công ty V-PH đồng ý, cán bộ của "Truyền thông Hải quan" sẽ đến  ký hợp đồng".

Thật ra, đó chính là Hoàng Văn Hải, nhân viên Công ty Cổ phần Truyền thông Thanh Dương (Cty TD) - mà giám đốc là Trần Tuấn Hải. 5 ngày sau - ngày 21/4/2010, đích thân Trần Tuấn Hải đến Công ty V-PH nhưng không gặp được ông Khanh, mà chỉ gặp ông Nguyễn Trần Quốc Đăng, Tổng Giám đốc. Tại đây, khi được biết Ban Giám đốc Công ty V-PH chưa thống nhất về việc quảng cáo, nên Hải để bộ hợp đồng lại rồi ra về.

Về đến công ty, Trần Tuấn Hải yêu cầu Hoàng Văn Hải điện thoại, hối thúc ông Đăng ký hợp đồng. Tiến hành kiểm tra cái gọi là "Truyền thông Hải quan" trên mạng Internet, ông Đăng không tìm thấy bất kỳ một thông tin nào về việc mời gọi quảng cáo trong cuốn "Sổ tay nghiệp vụ Hải quan". Nghi ngờ, ông Đăng liền báo cáo sự việc cho Cục An ninh tài chính, tiền tệ, đầu tư - Bộ Công an để làm rõ.

14h ngày 22/4, Trần Tuấn Hải quay lại Văn phòng Công ty V-PH. Lúc này Hải tự xưng mình là người của Tổng cục Hải quan! Khi Hải vừa nhận 30 triệu đồng từ tay ông Nguyễn Trần Quốc Đăng thì bị Cơ quan ANĐT bắt quả tang, cùng với các tang vật là hợp đồng quảng cáo, bảng báo giá quảng cáo. Tiến hành khám xét chỗ ở, nơi làm việc của Trần Tuấn Hải, Cơ quan ANĐT đã thu được nhiều bộ hợp đồng, biểu phí quảng cáo, giấy giới thiệu, biên nhận có chữ ký và con dấu của một số tổng biên tập, phó tổng biên tập của một số tờ báo, tạp chí cùng 2 con dấu của Báo Hải quan, Chi nhánh phía Nam.

2. Vì sao có việc Trần Tuấn Hải sử dụng danh nghĩa "Hải quan" để đi xin quảng cáo? Đó là ngày 2/3/2009, giữa Trần Tuấn Hải và Báo Hải quan - Chi nhánh phía Nam đã ký với nhau một hợp đồng hợp tác, in ấn, xuất bản và khai thác quảng cáo trên cuốn kỷ yếu "Báo Hải quan - 10 năm - một chặng đường" - theo đó Cty TD tự tìm nguồn quảng cáo, tự cân đối thu chi, xin giấy phép xuất bản, in ấn và phát hành với số lượng 1.000 bản. Báo Hải quan có trách nhiệm cấp giấy giới thiệu, thư mời quảng cáo để nhân viên Cty TD đến liên hệ với các doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp đồng ý, hợp đồng quảng cáo sẽ được cả ba bên - là Báo Hải quan - Chi nhánh phía Nam, Cty TD và doanh nghiệp đăng quảng cáo - cùng ký.

Hợp đồng thực hiện cuốn kỷ yếu "Báo Hải quan - 10 năm - một chặng đường" hoàn tất. Và mặc dù mọi việc đã xong, nhưng Trần Tuấn Hải vẫn tiếp tục chỉ đạo nhân viên Cty TD lấy danh nghĩa Báo Hải quan, mời gọi 129 doanh nghiệp đăng quảng cáo. Để thực hiện việc này, Hải ký hợp đồng với Công ty TNHH In Phương Nam, đặt in thêm 500 cuốn kỷ yếu "Báo Hải quan - 10 năm - một chặng đường" - rồi đưa những quảng cáo đã ký được vào cuốn kỷ yếu mà không hề cho Báo Hải quan biết để thu lợi riêng. Sau này, khi bắt Trần Tuấn Hải, qua xác minh, Cơ quan ANĐT đã xác định trong 129 hợp đồng, có 11 bộ hợp đồng sử dụng con dấu Báo Hải quan - Chi nhánh phía Nam là dấu giả.

Để làm giả con dấu, tháng 3/2009, Trần Tuấn Hải đã nhờ Lê Văn Chín - là bạn học thời phổ thông. Thông qua sự giới thiệu của Chín, Trần Tuấn Hải gặp Nguyễn Văn Anh rồi đặt vấn đề làm dấu giả với giá 2 triệu đồng. Hải khai: "Khi ông Anh đồng ý, tôi chuyển cho ông ta mẫu con dấu thật trên một tờ hợp đồng quảng cáo của Báo Hải quan". Tuy nhiên, Nguyễn Văn Anh lại thuê một người khác là Nguyễn Văn Lập thực hiện với giá 1 triệu đồng - và Lập lại thuê một người nữa là Phạm Tuấn Anh.

Theo lời khai của Phạm Tuấn Anh, thì Tuấn Anh sử dụng phương pháp ăn mòn kim loại. Khi làm xong, Trần Tuấn Hải nhận con dấu,  đóng thử thì không đạt yêu cầu. Trần Tuấn Hải khai: "Tôi phải trả thêm 2 triệu đồng nữa để Phạm Tuấn Anh làm lại con dấu khác". Bên cạnh đó, cũng dựa vào bản hợp đồng quảng cáo của báo Hải quan, Nguyễn Văn Anh còn đến cơ sở khắc dấu Đức Toàn ở phường Phú Hòa, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, đặt làm dấu chữ ký, dấu tên của ông Trưởng đại diện Báo Hải quan - Chi nhánh phía Nam, tặng cho Trần Tuấn Hải, gọi là... khuyến mãi dù Hải không yêu cầu!

Sau này, khi bắt giam Nguyễn Văn Lập, Nguyễn Văn Anh và Phạm Tuấn Anh, trong quá trình điều tra, Cơ quan ANĐT - Bộ Công an còn phát hiện năm 2007, Lập đã bán cho Nguyễn Văn Anh 1 tấm bằng trung cấp  kế toán, 40 phôi bằng trung học chuyên nghiệp và chứng chỉ nghề, 350 phôi bằng lái xe và 1 con dấu nổi của Sở Giao thông Công chính TP HCM (tất cả những thứ này Nguyễn Văn Lập mua của Phạm Tuấn Anh).

Tiếp theo, Nguyễn Văn Anh bán lại cho một người tên Dũng, ở Bến Tre con dấu nổi, 350 phôi bằng lái xe, 35 phôi chứng chỉ. Khi nghe tin Trần Tuấn Hải bị bắt, Nguyễn Văn Anh liền tiêu hủy 5 phôi bằng còn lại.

Không chỉ làm giả con dấu của Báo Hải quan - Chi nhánh phía Nam mà trước đó, Trần Tuấn Hải còn làm giả nhiều giấy tờ, con dấu của một số tờ báo khác. Từ năm 2007, Trần Tuấn Hải đã đề nghị một nhân viên trong Cty TD là Huỳnh Thị Kim Oanh, làm giả các mẫu thư mời quảng cáo, biểu giá, hợp đồng quảng cáo, phiếu thu, biên nhận, chữ ký của một số tổng, phó tổng biên tập của một số tờ báo, tạp chí, như Báo Người đại biểu nhân dân, Báo Thanh tra, Báo Bảo hiểm xã hội, Tạp chí Lý luận chính trị, Tạp chí Tài nguyên môi trường, Tạp chí Tài chính... Sau đó, Oanh nhờ chị gái mình là Huỳnh Thị Kim Yến ở xã Bình Hòa, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương làm giả bằng phương pháp in lụa màu. Khi hoàn tất, Hải đưa các giấy tờ này cho nhân viên Cty TD đến các doanh nghiệp, mời gọi đăng quảng cáo.

Ngày 19/6/2008, Trịnh Gia Khánh, nhân viên Cty TD khi sử dụng giấy giới thiệu và công văn có dấu giả và chữ ký giả của ông Hồ Anh Tài, Tổng Biên tập Báo Người đại biểu nhân dân, đến Công ty Vinaesco ở số 62 đường Đặng Dung, phường Tân Định, TP HCM để xin quảng cáo thì bị phát hiện. Khánh bị Công an phường Tân Định tạm giữ rồi chuyển cho Cơ quan Cảnh sát Điều tra quận 1, xử lý. Kết quả Trần Tuấn Hải bị phạt 3,5 triệu đồng vì sử dụng giấy tờ giả trong hoạt động kinh doanh.

3. Mặc dù đã bị phát hiện và bị xử phạt, nhưng nhận thấy việc sử dụng danh nghĩa của ngành Hải quan để xin quảng cáo dễ dàng quá, nên tháng 7/2009, Trần Tuấn Hải làm thủ tục xin thành lập thêm Công ty Cổ phần Truyền thông Hải quan (Cty TTHQ). Trong công ty này, Hải cùng vợ là Đoàn Thị Huế, và em vợ là Đoàn Quốc Huy đứng tên cổ đông sáng lập.

Theo lời khai của Hải, thì: "Cty TTHQ chỉ có cái tên và con dấu, địa chỉ đăng ký cũng chính là địa chỉ của Cty TD. Mọi hoạt động đều do nhân viên Cty TD thực hiện". Tại Cơ quan ANĐT, Hải khai: "Mục đích của tôi khi đặt tên cho công ty, là để các doanh nghiệp lầm tưởng rằng đây là đơn vị truyền thông của ngành Hải quan, và các hoạt động in ấn, quảng cáo là do ngành Hải quan chủ trương thực hiện".

Với các nhân viên trong Cty TD, Hải thông báo, rằng "Cty TTHQ thành lập với sự cho phép của lãnh đạo ngành Hải quan". Hải, khai: "Tôi yêu cầu họ học thuộc các thông tin về Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan TP HCM, Báo Hải quan, như địa chỉ, trụ sở, tên các lãnh đạo, đồng thời cung cấp những thông tin về hoạt động xuất nhập khẩu để khi đi xin quảng cáo, doanh nghiệp sẽ tin nhân viên Cty TTHQ là của ngành Hải quan".

Nhằm làm cho các doanh nghiệp tin tưởng hơn, Trần Tuấn Hải lên mạng, cóp nhặt những thông tin cần thiết rồi chế biến, sáng tác  hai cuốn sách mang tên "Cẩm nang doanh nghiệp xuất nhập khẩu", và cuốn "Sổ tay nghiệp vụ Hải quan". Trần Tuấn Hải khai: "Biên soạn xong, tôi chỉ đạo nhân viên công ty, liên hệ với nhiều doanh nghiệp và tự xưng là cán bộ của "Truyền thông Hải quan", sử dụng giấy giới thiệu, bảng giá, hợp đồng có in tiêu đề "Truyền thông Hải quan", "Hải quan media" để xin tài trợ, hoặc hợp đồng quảng cáo trên 2 ấn phẩm do tôi chế biến".

Khi Cơ quan ANĐT mời lên làm việc, hầu hết số nhân viên của Cty TTHQ đều cho biết, họ nhận thức được Cty TTHQ không phải là của ngành Hải quan, và việc họ giả danh Hải quan là vi phạm pháp luật.

Ngày 12/10/2009, Báo Hải quan có công văn, yêu cầu Trần Tuấn Hải và "Công ty Cổ phần Truyền thông Hải quan" phải hủy bỏ hai chữ "Hải quan" trong tên công ty, đồng thời ngừng hẳn việc khai thác quảng cáo mà Trần Tuấn Hải và Công ty TD đã ký với báo vì Báo Hải quan nghe được nhiều phản ảnh của các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Sở Kế hoạch Đầu tư TP HCM cũng yêu cầu Trần Tuấn Hải bỏ hai chữ "Hải quan" trong tên công ty.

Nhận được công văn này, ngày 15/10/2009, Trần Tuấn Hải đăng ký đổi tên "Công ty Cổ phần Truyền thông Hải quan" thành "Công ty Cổ phần Truyền thông Hải Nam". Tuy nhiên, trước khi nộp lại con dấu "Truyền thông Hải quan", Trần Tuấn Hải đã kịp thời đóng dấu treo, dấu giáp lai lên các mẫu hợp đồng, các thư mời quảng cáo, bảng báo giá. Chưa hết, khi soạn thảo hợp đồng với danh nghĩa Công ty TD, Trần Tuấn Hải còn cố ý cho in hàng chữ "Truyền thông Hải quan" bằng cỡ chữ lớn lên phía trên, rồi phía dưới mới là "Thanh Dương media" với cỡ chữ nhỏ. Với cách này, Hải chỉ đạo nhân viên Công ty TD tiếp tục xin quảng cáo của nhiều doanh nghiệp để in trên ấn phẩm "Sổ tay nghiệp vụ Hải quan".

4. Trong vụ Trần Tuấn Hải làm giả tài liệu, con dấu của Báo Hải quan và 7 tờ báo, tạp chí khác để lừa đảo, trục lợi, có một chuyện bên lề xem ra khá thú vị.  Ấy là khi còn học tại Đại học Luật Hà Nội, và trong một phiên tòa giả định để các sinh viên thực tập, Trần Tuấn Hải đóng vai bị cáo, một cô bạn cùng lớp của Hải  đóng vai luật sư, còn một bạn nam khác đóng vai công an. Sau này, khi ra đời, người bạn nam đóng vai công an trở thành công an thật, và cô bạn đóng vai luật sư cũng trở thành... luật sư!

Còn Trần Tuấn Hải, đóng vai bị cáo tại phiên tòa giả định thì nay mai, anh ta cũng sẽ là bị cáo trước vành móng ngựa - nhưng là trong phiên tòa thật! Ngay sau khi Hải bị bắt, cô luật sư này đã đăng ký nhận bào chữa cho Trần Tuấn Hải.

Xuyên suốt vụ việc Trần Tuấn Hải sử dụng cụm từ "Hải quan" để lừa đảo, trục lợi nhiều doanh nghiệp, thì xem ra các ngành chức năng cũng cần có thêm quy định về vấn đề đăng ký đặt tên công ty. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp khi nhận được lời mời gọi quảng cáo, thì cũng cần nên kiểm tra lại nhằm tránh bị lừa