Tổng thu nhập từ bán gỗ lậu có thể lên tới hàng trăm tỉ USD một năm với số lợi nhuận cao mà chỉ có buôn ma túy mới kiếm được. Điển hình như ở Liberia, những nhà xuất khẩu gỗ chỉ phải chi trả từ 2-3 USD cho 1m3 gỗ, đối với giấy phép thiếu minh bạch, có khi chỉ phải trả có 50 cents. Sau đó họ sẽ bán số gỗ này với giá 200 USD/m3.
Ngay cả khi những người khai thác gỗ hứa hẹn xây trường học hoặc đường sá gần khu khai thác gỗ thì những công ty này vẫn thu được lợi nhuận rất lớn vì xét cho cùng, xây dựng đường sá để phục vụ cho chính việc vận chuyển gỗ. Theo tổ chức Interpol, số gỗ lậu trên có thể bán với giá cao gấp 10 lần nếu như gỗ được khai thác một cách hợp pháp mà không phải bán chui.
Cả những người khai thác gỗ và khách hàng đều rất lo lắng sẽ bị bắt. Vì thế, họ đã kết hợp giữa khai thác gỗ hợp pháp và bất hợp pháp khiến cho các nhà chức trách khó có thể điều tra cụ thể.
Mới đây, Interpol đã thành công trong việc đấu tranh chống lại tổ chức mafia lớn chuyên buôn bán gỗ lậu. Sau nhiều tháng điều tra, cảnh sát tại 12 quốc gia thuộc khu vực Mỹ Latinh đã tịch thu 5.000m3 gỗ và bắt giữ 200 kẻ bị tình nghi. Mặc dù vậy, so sánh với lợi nhuận thu được từ việc khai thác gỗ bất hợp pháp mang lại, số lượng này chỉ là một phần rất nhỏ đối với những tên khai thác gỗ lậu.
Tại Liberia, những nhà nhập khẩu gỗ phải có giấy phép hoạt động do chính phủ cấp. Họ đã lợi dụng lỗ hổng của luật pháp cho phép các chủ sở hữu rừng cam kết cung cấp một lượng gỗ nhỏ theo những quy định ít hà khắc về môi trường. Tổ chức Global Witness ước tính, do được các nhà chức trách lâm nghiệp bảo kê, những công ty kinh doanh này có thể yên tâm có quyền đốn 40% lượng gỗ tại rừng mưa nhiệt đới ở Liberia, chiếm 1/4 lãnh thổ đất nước.
Cho đến hiện tại, nhiều công ty ở châu Âu vẫn có thể nhập số lượng lớn gỗ trái phép mà không sợ bị truy tố. Những quy định mới của EU đứng trên lập trường chặt chẽ hơn, tuy nhiên từng nước thành viên lại có những luật lệ riêng, qua đó tạo kẽ hở cho những kẻ nhập lậu. Các nhà phê bình cho rằng, bộ luật của Đức còn nhiều thiếu sót nhất.
Trước tình trạng đó, mới đây, Đức đã đi đầu trong các cuộc chiến về môi trường này. Một đạo luật đã được đề xuất, sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự những người nhập khẩu, hoặc thậm chí có tham gia vào hoạt động nhập khẩu gỗ trái phép.
Hiện tại, chỉ những người được hưởng lợi nhuận cao từ hoạt động nhập khẩu gỗ bất hợp pháp hoặc những tên tội phạm mới lo lắng bị truy cứu trách nhiệm hình sự và có khả năng lĩnh 1 năm tù giam. Những trường hợp buôn gỗ trái phép khác bị coi là tội phạm và có thể bị phạt tiền.
Với những quy định mới về nhập khẩu gỗ, Liên minh châu Âu đang tìm kiếm giải pháp tranh đua với những chính sách không khoan nhượng của Mỹ. Từ năm 2008, chính sách của Mỹ yêu cầu cung cấp tài liệu đầy đủ về nguồn cung gỗ nhập khẩu. Tuy nhiên, dù mang tính quyết định hơn so với những quy định của EU song không phải trường hợp nào cũng hoàn thiện.
Buôn bán gỗ rừng nhiệt đới sinh lợi rất cao do nhu cầu của người châu Âu dùng gỗ để làm bàn ăn và sàn gỗ cứng hay được làm nội thất cao cấp. Nếu như nghề buôn bán gỗ được cấp phép, buôn bán một cách hợp pháp thì điều gì sẽ xảy ra?
Đầu năm 2012, các nhà chức trách quản lý rừng ở Liberia đã đình chỉ việc cấp phép khai thác gỗ theo quy mô lớn. Nhiều người cho rằng, những công ty gỗ quốc tế đã làm giấy phép giả để khai thác gỗ bừa bãi. Hàng hóa trên con tàu chở gỗ lậu nổi tiếng Safmarine Akwaba cũng sử dụng giấy phép giả.
Nhiều công ty quốc tế đã phát triển mạnh mẽ trên lĩnh vực kinh doanh màu xám này. Ở Đức hay châu Âu không hề có luật quy định cấm nhập khẩu gỗ trái phép. Và nếu như có luật cấm nhập khẩu, các công ty này chỉ cần khẳng định rằng, họ tin tưởng nhà cung cấp gỗ và không có bất cứ điều gì giấu giếm.
Tuy nhiên, đưa ra hình phạt tài chính, dù rất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của công ty mua gỗ lậu. Điển hình như ở Mỹ, Hãng sản xuất guitar Gibson đã nhập khẩu gỗ rừng nhiệt đới một cách bất hợp pháp để làm đàn và đã phải nộp phạt 30.000 USD. Nhưng điều tồi tệ hơn so với khoản tiền phạt là sự hổ thẹn của công ty này khi mà có rất nhiều ngôi sao đã sử dụng sản phẩm của công ty này sản xuất như Woody Guthrie, Bob Dylan U2…