Chủ nợ cũng dở sống dở chết
"Con Chinh trốn đi là làm khổ cả 3 thế hệ: bố mẹ, anh em và con nó. Không biết ông bà Chính (bố mẹ Phạm Thị Chinh) đang ở đâu, nhưng hai đứa con nó chắc chắn nghỉ học rồi. Từ hôm nó trốn, chủ nợ đến trường rình bắt hai đứa để mẹ nó phải ra mặt. Tội nghiệp hai đứa trẻ, chúng nó ngoan, học giỏi lắm. Vì mẹ giờ phải thất học…".
Quay trở lại nhà Phạm Thị Chinh mấy ngày sau khi đăng bài về vụ vỡ nợ trên 600 tỉ đồng, chúng tôi nhận được những lời chia sẻ đầy thương cảm của những người hàng xóm đối với người thân của con nợ này, dù rằng chính họ cũng đang là nạn nhân của Chinh. Những người hàng xóm trong khu tập thể này kể, ông Chính quê ở Nam Định. Khi được phân nhà, ông Chính bán hết đất ở quê, đón mẹ già lên ở cùng.
"Từ hôm cái Chinh bỏ trốn, vợ chồng ông Chính không quay lại đây nữa. Nhà cũng đã bị niêm phong rồi. Hôm 21/9 âm lịch là ngày giỗ mẹ đẻ ông Chính. Khi bà cụ mất, hàng xóm chúng tôi mỗi người một tay giúp đỡ ma chay nên nhớ lắm. Mọi năm ngày giỗ mẹ ông Chính, chúng tôi đều sang làm cỗ giúp. Giờ thì chẳng có chỗ mà đặt bát hương mẹ. Rõ là con dại cái mang" - một người hàng xóm của ông Chính than thở với chúng tôi.
Trong số những bị hại của Phạm Thị Chinh đã tới Cơ quan Công an trình báo, có 4 phụ nữ ngày nào cũng đến nhà Chinh ở ngõ 13 Đông Quan, tổ 28, phường Nghĩa Đô. Một phần nghe ngóng tình hình của Chinh, phần khác họ tìm gặp nhau để chia sẻ tâm tư của những người cùng cảnh ngộ. Đó là chị L.A. ở quận Đống Đa cho Chinh vay 8 tỉ đồng, chị Trần Hải V. cho vay 12 tỉ đồng, chị Nguyễn Thị P. cho vay 11 tỉ và chị Nguyễn Thúy H. cho vay 32 tỉ đồng. Chị L.A. cho biết, khi vay tiền, bao giờ Phạm Thị Chinh cũng dặn dò các chủ nợ phải giữ kín không cho ai biết. Chinh còn điều đình rất khéo, chia giờ cho các chủ nợ đến nhà mình lấy tiền lãi sao cho không người nào gặp người nào. Chính vì vậy, quá trình cho Chinh vay tiền, chủ nợ nào cũng nghĩ chỉ có mình là chủ nợ. Đến khi xảy ra vỡ nợ, họ mới biết nạn nhân của Chinh nhiều đến thế. Các chủ nợ chỉ còn biết liên kết với nhau để truy lùng con nợ đang bỏ trốn.
4 chủ nợ trên cho biết, họ quan hệ với Chinh thông qua những người bạn đã cho Chinh vay tiền trước đó. Chinh nói ý định mở cửa hàng kinh doanh vàng riêng, nhưng chưa đủ vốn nên phải đi vay tiền để buôn bán vàng cốm, vàng trang sức đi các tỉnh. Tuy chưa một lần nhìn thấy Chinh đi buôn vàng thế nào, nhưng các chủ nợ đều tin sái cổ vì nói đến vàng, Chinh tỏ ra rất am hiểu. Chinh ngồi cả tiếng phân tích cho chủ nợ nghe mánh lới của những người kinh doanh vàng như gian lận tuổi vàng, chế tác theo mẫu trang sức nước ngoài để đánh lừa người mua đó là hàng nhập khẩu… Lãi lời của việc kinh doanh vàng chính là ở những tiểu xảo đó. Đấy cũng là lý do vì sao những người kinh doanh vàng như Chinh có thể phất nhanh. Bất kỳ chủ nợ đeo trên người món trang sức nào, Chinh cũng có thể đánh giá về tuổi vàng, chất liệu đá quý… chính xác khiến chủ nợ phải kính nể. Kinh nghiệm những năm làm việc tại một cửa hàng kinh doanh vàng bạc đá quý trước đây đã cho Chinh khả năng đó.
Có thời điểm khi giá vàng lên cao vọt, Chinh đề nghị các chủ nợ cho vay thêm để "ôm hàng". Chinh sẵn sàng trả lãi suất 5.000 - 7.000 đồng/1 triệu/ngày. Tham lãi suất, nhiều chủ nợ cả gan đi vay "tín dụng đen" để cho Chinh vay lại nhằm ăn lãi suất chênh lệch. Nào ngờ đó chính là thời điểm Chinh đang cố gắng vay mới để trả lãi cho những khoản vay cũ. Chinh bỏ trốn, những chủ nợ này đương nhiên phải đương đầu ra gánh nợ. Tức giận vì con dâu lấy hết tiền nhà chồng cho Chinh vay, chị Nguyễn Thị P. bị bố mẹ chồng đuổi ra khỏi nhà. Chị Trần Hải V., đang thời kỳ nuôi con nhỏ, nay tong tả ngược xuôi, bạc mặt kiếm tiền trả lãi cho "tín dụng đen" vì bị chủ nợ lùng sục ngày đêm đòi nợ, còn đe dọa nếu không trả chúng sẽ tìm bắt con. Chị L.A. tâm sự: "Hôm trước nghĩ quẩn, em đã định tự sát, may được mẹ phát hiện ngăn lại. Thương con, mẹ em đang rao bán nhà để cho con trả nợ. Nếu không có mẹ em giúp chắc em cũng chỉ còn đường chết thôi".
Cám cảnh gia đình nhà chồng bị con dâu lừa tiền
Chiều 17/10, theo chân một chủ nợ, chúng tôi đã tìm đến nhà bố mẹ chồng của Phạm Thị Chinh tại thôn Phú Diễn, xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Qua khe cổng, ngôi nhà mái ngói cũ kỹ 3 gian của gia đình nhà chồng Chinh hắt ra ánh đèn leo lét và sự im lặng đáng sợ. Lẽ ra, ở nông thôn hay thành thị, đây là thời điểm đông vui nhất khi cả gia đình đoàn tụ, quây quần chuẩn bị bữa tối.
Mở cánh cổng gỗ đã tróc sơn, bà Nghiêm Thị Than, 69 tuổi, mẹ chồng Phạm Thị Chinh đón chúng tôi bằng bộ mặt thiểu não và tiếng thở dài của sự cay đắng, tủi hổ khi cô con dâu bỗng chốc gieo tai họa đến cả gia đình nhà chồng. Hai bên thái dương dán hai lá cao to tướng, bà Than ôm đầu, run run bước lên thềm. Chúng tôi nhìn quanh. Trong nhà phần lớn là đồ cũ, không có gì đáng giá. Góc nhà, nồi cháo trắng đã nguội ngắt.
Chưa kịp ngồi xuống ghế, tiếng bà Than méo xẹo, nghe không ra hơi: "Ối giời đất ôi! Sao khổ thế này. Một mình nó làm cho bao nhiêu người khổ. Bên nội, bên ngoại, gia đình con cái khổ sở…". Nghe tiếng vợ than, ông Nguyễn Ngọc Bảo chạy ra cùng một chị phụ nữ đầu trùm chiếc khăn vuông được xoắn 4 góc. Đó chính là người chị họ của Chinh, đang điều trị bệnh ung thư, đã bị Chinh mượn số tiền 400 triệu đồng rồi “bùng” mất.
Mái tóc bạc khẽ rung lên, ông Bảo chỉ người phụ nữ, giọng chua xót: "Đấy, chị Duyên con nhà bác cái Chinh đấy, đang xạ trị ung thư, có miếng đất bên Thanh Oai bán được 400 triệu đồng để chữa bệnh. Nghe cái Chinh, chị Duyên gửi tất số tiền trên cho nó. Ban đầu mỗi tháng cái Chinh gửi về gần chục triệu cho chị để sinh sống và chữa bệnh. Giờ con Chinh lấy sạch rồi, chị nó không còn nhà để ở, phải sang nhà chúng tôi ở nhờ". Chị Duyên nhìn người cậu đầy cảm thông. Lột chiếc khăn xuống cho chúng tôi xem cái đầu trọc lóc không còn một sợi tóc bởi những đợt xạ trị, chị khóc mà không thành tiếng, mắt ầng ậc nước.
"Mỗi tháng chị chữa bệnh hết bao nhiêu tiền ạ?" - chúng tôi hỏi chị Duyên. Nghẹn ngào một lúc, chị Duyên đáp: "Cả tiền thuốc uống lẫn chạy hóa chất khoảng 25 triệu đồng. Tuần tới đến đợt xạ trị rồi mà tiền không có, tôi không biết làm thế nào". Nghe chị Duyên nói, sống mũi chúng tôi chợt cay xè. Không khí trong nhà thật nặng nề. Ông Bảo ôm đầu ủ rũ, còn bà Than không ngừng rên rỉ: "Ối giời ôi, khổ quá!", não lòng như tiếng khóc hờ của nhà có tang.
Trước cảnh ấy, chị chủ nợ cũng chỉ biết thở dài sườn sượt. Từ ngày Chinh bỏ trốn, chủ nợ cũng quẫn. Không tìm được Chinh và bố mẹ đẻ, họ đành lần mò tìm đến gia đình nhà chồng cô ta. Không ngờ khi đến nơi, chính những chủ nợ cũng cám cảnh, xót xa thay bởi ngay cả người thân, Chinh cũng không từ chiếm đoạt tiền. Vậy là thay bằng bức xúc, tức giận dự định sẽ trút lên người thân của Chinh trước khi đến, chủ nợ chỉ còn biết an ủi và khóc cùng bố mẹ chồng Chinh.
Ông Bảo kể, Chinh về làm dâu nhà ông đã mười mấy năm, từ trước đến nay không hề có điều tiếng gì. Ông bà vẫn thường tự hào với bà con xóm giềng bởi cô con dâu trưởng lễ phép, hiếu thảo, xuất thân từ một gia đình quân nhân nền nếp. Cách đây vài năm, Chinh về nhà chồng hỏi vay tiền để làm ăn. Dành dụm được 400 triệu đồng chuẩn bị xây lại ngôi nhà đã dột nát nhiều năm, ông bà dốc hết ra cho con dâu vay. Chẳng biết buôn bán lời lãi thế nào nhưng gần đây, cái Chinh về nhà chồng "xôm" lắm. Mua đủ thứ bánh trái, hoa quả thắp hương. Quà cáp cho bà con hàng xóm, họ hàng thân thích cũng đầy đủ cả. Chỉ mình ông Bảo có lương hưu nên mỗi tháng, Chinh biếu mẹ chồng 2 triệu đồng. Chinh còn mua cho nhà chồng một số đồ đạc, khiến những người hàng xóm tấm tắc khen ông Bảo bà Than khéo kén được dâu thảo.
Khoảng 2 năm nay, Chinh nằn nì nhờ bố mẹ chồng xem quanh bà con xóm giềng, họ hàng nhà ai có tiền thì nói một tiếng để người ta cho vay, Chinh sẽ trả lãi đều đặn. Tin tưởng Chinh từ trước đến nay chưa dối trá điều gì, chỉ riêng những người trong họ nhà chồng đã cho Chinh vay tổng cộng gần 3 tỉ đồng. Toàn tiền bán đất mà có. Nào đã hết, Chinh còn mượn sổ đỏ 2 mảnh đất 191m2 và 413m2 của nhà chồng đi đặt ngân hàng lấy 5 tỉ đồng.
Nói đến chuyện cầm cố sổ đỏ, ông Bảo bực tức cho biết: "Cái Chinh còn dám lấy của tôi quyển sổ đỏ cũ không có giá trị (do gia đình đã được cấp sổ đỏ mới nhưng cơ quan chức năng sơ suất không thu hồi sổ cũ) mang đi đặt ngân hàng lấy tiền. Tôi phát hiện bảo mày không được làm thế. Nó bảo bố cứ yên tâm, công việc làm ăn nhất thời cần đến quyển sổ đỏ này. Thu được tiền về con sẽ trả lại bố ngay. Nói vậy nhưng nó vẫn mang đi đặt ngân hàng". Sau hôm Chinh bỏ trốn, đã có người của ngân hàng tới nhà ông Bảo thông báo việc thu hồi nhà. Mất tiền, nay lại lo mất cả nhà, hai vợ chồng ông Bảo mất ăn mất ngủ. Hàng ngày chủ nợ kéo đến nhà tìm và đòi nợ, không biết làm gì hơn, vợ chồng ông chỉ còn biết chắp tay xin mọi người xá cho đứa con dâu gây nên cơ sự này.
"Gia đình tôi cả nhà theo cách mạng, bố tôi là cán bộ lão thành, anh trai tôi là liệt sĩ. Hai vợ chồng tôi phấn đấu giữ trong sạch cả đời cho con cháu mát mày mát mặt, nào ngờ cô con dâu làm chúng tôi đau quá. Thân già chúng tôi có thiết gì nữa đâu, chết cũng được rồi, nhưng giờ xảy ra cơ sự này, chúng tôi vẫn phải cố sống để làm trụ cột cho con cháu trong nhà. Thành ra sống thì khổ sở mà chết lại không đành. Người già cần tình cảm, cần con cháu, chứ tiền bạc để làm gì nữa. Vậy mà cái Chinh nó làm gia đình hai bên tan nát cả. Nghĩ đến 2 đứa cháu phải bỏ học, sống chui lủi vì mẹ vỡ nợ, đau buồn quá cô ơi. Cuộc đời chúng tôi đến xế chiều rồi mà cay đắng quá!". Những lời bộc bạch của ông lão 71 tuổi nghe mà tội nghiệp. Nói đến đây, dường như không chịu nổi nữa, ông Bảo nằm vật ra ghế, tay ôm ngực, mặt tái xám. Bà Than lo lắng nhờ chị Duyên kiểm tra xem ông Bảo có làm sao không, rồi lặng lẽ tiễn chúng tôi về.
Ngoài sân, hoàng hôn chạng vạng đang xuống rất nhanh. Vẫn những tiếng rên hờ trong cổ, bà Than bước đi liêu xiêu khiến cổ họng chúng tôi nghẹn đắng. Nghe tiếng sụt sịt của chủ, con chó xích ngoài vườn cũng tru lên thảm thiết. Chúng tôi rời nhà ông Bảo, bà Than trong tâm trạng trĩu nặng. Không hiểu khi vay tiền của mọi người rồi bỏ trốn, có lúc nào Chinh nghĩ đến hậu quả mà cô ta gây ra cho những người thân yêu của mình? Thay vì bỏ trốn, nếu Chinh chọn giải pháp trình diện Cơ quan Công an, có thể bố mẹ, con cái của cô ta đã không phải khổ sở như những ngày qua
