1. Chúng tôi có mặt tại Kiều Sơn một ngày sau khi hung thủ Đỗ Huy Phong (41 tuổi, trú tại phường Dư Hàng, Lê Chân, TP Hải Phòng) sa lưới pháp luật. Không ít người dân ở đây tỏ ra bất ngờ khi nghe tin người đàn ông "hiền lành, chăm chỉ" lại chính là kẻ thủ ác. Một người hàng xóm tên H. kể: Sáng sáng chị thấy ông ta (Phong) lụi cụi đẩy xe cút kít chở quần áo, máy khâu, máy vắt sổ… cho bà Vân thì chị đã mừng thầm rằng từ nay người đàn bà "bất hạnh" kia đã có nơi nương tựa. Rằng "thân gái mười hai bến nước" nay đã có người để mà đợi, mà trông. Ấy vậy mà…
Đại úy Nguyễn Khánh Hưng, điều tra viên Đội CSĐTTP về TTXH, Công an (CA) quận Hải An cho chúng tôi biết: Khoảng 7 giờ ngày 26/5/2012, CA quận Hải An nhận được tin báo: tại nhà số 18/15 khu dân cư Kiều Sơn, phường Đằng Lâm (Hải An) bà Nguyễn Thị Vân (là chủ nhà) bị chém trọng thương. Mặc dù được gia đình kịp thời đưa đến Bệnh viện Việt - Tiệp cấp cứu song đến 7 giờ 45 phút cùng ngày, bà Vân đã tử vong do vết thương quá nặng.
Lực lượng điều tra trọng án của CA TP Hải Phòng, Đội CSĐTTP về
Quá trình rà soát, Cơ quan Công an xác định được bà Vân làm nghề thợ may, chuyên sửa quần áo cũ và đã ly hôn chồng từ nhiều năm nay. Bà Vân hiện đang sống cùng con gái là Phạm Thị Hằng, 21 tuổi, bị thiểu năng. Con trai bà là Phạm Đình Kiên đã lấy vợ và thuê nhà gần nhà mẹ đẻ. Từ khi ly hôn chồng, bà Vân có quan hệ tình cảm với một số người đàn ông khác - là những đối tượng cần được rà soát.
Cũng theo Đại úy Hưng do vụ án xảy ra vào sáng sớm, không có nhân chứng nên công tác điều tra của Ban chuyên án gặp không ít khó khăn. Tập trung rà soát các mối quan hệ của nạn nhân, Cơ quan điều tra thấy nổi lên đối tượng Đỗ Huy Phong làm nghề xe ôm và hiện thuê nhà trọ tại tổ 12, phường Đằng Hải, Hải An. Phong từng có một tiền án về tội cướp tài sản, bị TAND TP Hải Phòng xử phạt 7 năm tù.
Tiến hành ghi lời khai các nhân chứng, Cơ quan điều tra thấy nổi lên một điểm nghi vấn, đó là sau khi bà Vân bị sát hại Phong đã không có mặt tại nơi tạm trú. Nhận định nhiều khả năng Phong chính là thủ phạm trực tiếp, lực lượng điều tra đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ truy tìm đối tượng, đồng thời thuyết phục gia đình Phong vận động, đưa đối tượng ra trình diện. Đến 21h cùng ngày, trước sự truy lùng ráo riết của Cơ quan Công an, biết không thể trốn thoát nên Đỗ Huy Phong đã liên lạc với anh trai và đến Cơ quan Công an đầu thú.
Tại Cơ quan điều tra, bước đầu Đỗ Huy Phong khai nhận đã có quan hệ tình cảm với bà Vân từ tháng 10/2011. Do từng ăn, ngủ ở nhà bà Vân nên Phong biết rất rõ quy luật sinh hoạt của bà và gia đình nên đến 5h ngày 26/5, hắn đi chân đất, đem theo dao rồi trèo qua tường bao, lẻn vào trong nhà. Lúc này, thấy bà Vân đang ở khu nhà vệ sinh đánh răng, Phong áp sát rồi bất ngờ chém liên tiếp 3 nhát vào đầu và cổ bà Vân rồi trèo qua tường tẩu thoát, còn nạn nhân chỉ kịp kêu cứu ú ớ rồi gục tại chỗ.
Cơ quan CSĐT - CA quận Hải An đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Đỗ Huy Phong về hành vi giết người để tiếp tục điều tra, xử lý.
2. Ngồi trong nhà tạm giữ, giữa những điều tra viên giàu kinh nghiệm song Đỗ Huy Phong tỏ ra khá bình tĩnh. Hắn trả lời rành rọt những câu hỏi của chúng tôi với vẻ mặt lạnh lùng, thậm chí lỳ lợm. Có lúc, đôi mắt Phong liếc trộm rất nhanh những người ngồi đối diện, như sợ rằng những lời khai gian dối của hắn bị lật tẩy.
Theo lời khai ban đầu của Phong, thì cuộc đời của hắn tính đến lúc này không mấy khi được hưởng niềm vui. Sinh ra trong một gia đình có đến 8 anh chị em (trên Phong là 6 anh trai và một chị gái), từ bé Phong đã không được hưởng sự chăm sóc đầy đủ từ bố mẹ. Học hết lớp 3 thì hắn bỏ học, theo chúng bạn lêu lổng nay Sở Dầu, mai ra bến Bính… Lớn hơn chút nữa thì Phong theo cha chú đi mót xỉ, gánh xỉ kiếm cơm.
Cho đến năm 1991 (hoặc 1992 - Phong bảo hắn không còn nhớ rõ nữa), hắn được một đại ca anh chị rủ đi "kiếm tiền". Mới 20 tuổi đầu, song đã có nhiều năm dạt nhà đi bụi, Phong không ngần ngại với kế hoạch cùng đồng bọn đi cướp. Mục tiêu là một tiệm vàng, và chúng đã đạt được mục đích. Chúng cướp được khoảng chục chỉ vàng rồi cưa đôi mỗi đứa một nửa. Nhưng xui cho Phong là Cơ quan Công an đã nhanh chóng tóm gọn hắn khi vẫn chưa kịp tiêu số chiến lợi phẩm trên. Bảy năm bóc lịch trong tù chỉ khiến cho con thú trong người Phong tạm thời ẩn đi. Như những thanh niên mới lớn, Phong đã mơ về gia đình và những đứa trẻ.
Hạnh phúc tưởng chừng như mỉm cười với Phong, khi hắn quen chị Ng. - một người bán hoa quả ở chợ. Nhưng rồi những nồng ấm ban đầu cũng qua đi, Phong cảm thấy chán chường khi chị Ng. không sinh cho hắn một đứa con. Thêm vào nữa, một số người cũng dèm pha về mối quan hệ của Phong với Ng. khiến cho Phong quyết định ly thân.
Lúc bấy giờ, người cha già của Phong đã khuất núi. Các anh chị thương em cùng nhau góp tiền mua cho Phong một căn nhà tập thể ở phường Cầu Tre, quận Ngô Quyền làm nơi che mưa che nắng. Một người anh trai cũng dang tay đưa Phong vào tổ hợp xây dựng của ông. Và chính trong thời gian làm thợ xây, Phong đã gặp bà Vân - người đàn bà cũng từng có một đời chồng hiện đang ở với cô con gái út bị thiểu năng trí tuệ.
Mối tình của Phong - Vân cũng thi vị như bất kỳ một mối tình nào ở trên đời. Phong kể lại cái thuở ban đầu với nụ cười bẽn lẽn. Một lần đi làm ngang qua cửa hàng của bà Vân, chiếc áo của Phong bị hỏng khóa, sứt chỉ, Được một người mách, buổi trưa Phong sang nhờ bà Vân sửa lại cái khuy áo. Bà Vân bảo: "Em thông cảm cho chị hôm nay đông khách quá, tối vào nhà chị máy cho". Sợ Phong lạnh, bà Vân đã lấy một chiếc áo ấm đưa cho hắn mượn. Buổi tối, Phong quay lại thì bà Vân kéo vào nhà, bảo: "Đèn tuýp hỏng chú phi ra ngoài đường mua hộ chị cái bóng đèn".
Tình yêu lúc nào cũng diệu kỳ như nó vốn thế, sau cái đêm "định mệnh" sửa bóng đèn ấy, hai người chính thức nên duyên. Phong năng đến nhà bà Vân hơn. Phong thuê một căn nhà trọ ở Kiều Sơn để được gần nhà người tình. Nhiều người hàng xóm đã được chứng kiến chuyện sáng sáng Phong có mặt sớm để đẩy xe cút kít chở đồ đạc, hàng họ của bà Vân ra quán rồi mới đi làm, tối Phong quay về nhà ăn cơm cùng với bà Vân.
"Buổi tối anh có hay nghỉ lại nhà bà Vân không"?
"Tôi có".
"Nghe nói anh câu lươn rất giỏi. Đêm nào cũng câu được hàng cân lươn?"
"Vâng, tôi câu được cân đến cân rưỡi. Tất cả đều mang về cho bà Vân. Bà ta thường giữ lại ăn hết, không cho bán chác gì cả".
"Vậy thì lý do gì khiến anh ra tay dã man đến như vậy?"
"Là vì… cái xe máy".
Riêng đến đoạn này thì chúng tôi thấy Phong nói khá lôi thôi dài dòng. Có thể tóm lược lại là. Trong những tháng ngày mặn nồng bên người tình, Phong nghe lời bà Vân đã bán đi căn hộ tập thể ở phường Cầu Tre được khoảng 130 triệu đồng. Số tiền này Phong đã trích ra hơn 40 triệu để mua một xe máy Honda Airblade, đồng thời "hùn vốn" làm ăn với bà Vân vài chục triệu đồng thông qua việc mua đồ dùng và hàng hóa cho cửa hàng sửa quần áo của bà.
Phong còn kể hắn mua cả loa mang đến nhà bà Vân cùng một số thứ khác… "Thế những thứ anh mua cho bà Vân có ai làm chứng không?". "Có bà bán xôi đầu ngõ, và cả bà bán chè nữa" - Phong nói.
Cũng theo Phong, mâu thuẫn bắt đầu nổi lên cách đây khoảng 20 ngày, khi "không dưng bà Vân tố cáo tôi chiếm đoạt chiếc xe Airblade". Thậm chí còn đưa lên công an để giải quyết. Sau khi không chứng minh được Phong cắm xe cắm cộ, thì hai bên tạm giảng hòa được một thời gian. Cách đây khoảng một tuần, mâu thuẫn giữa họ lại nổ ra. Phong quyết nói lời chia tay và thu dọn đồ đạc (bao gồm cả chiếc xe máy) về nhà mình. Bà Vân không chịu, chỉ đồng ý cho Phong đi "người không".
Và đến lúc này thì con thú trong người Phong thức dậy. "Trước khi ra tay tôi đã trằn trọc mấy đêm liền. Tôi cứ tự hỏi tại sao cuộc sống lại có người bạc ác đến như thế, sao người ta có thể thay lòng đổi dạ nhanh như vậy" - Phong nói một cách trơn tru. Và rồi chiều hôm 25/5, Phong đi qua chợ thấy người ta bỏ lại một con dao tông, Phong liền lượm về với ý định đào giun câu lươn. Cả đêm hôm ấy trằn trọc nghĩ ngợi, Phong lại sôi máu lên. Phong nhớ lại chuyện mấy người hàng xóm trêu đùa: "Không dưng mất đứt cái nhà". Hắn liền vùng dậy…
Từng ăn, ngủ nhiều lần ở nhà bà Vân nên Phong biết rất rõ quy luật sinh hoạt của bà và gia đình. Đến khoảng 5h ngày 26/5, hắn đi chân đất, đem theo dao rồi trèo qua tường bao, lẻn vào trong nhà. Con dao trong tay y đã vung lên nhằm vào đúng những chỗ hiểm của nạn nhân…
Trong cách trả lời trơn tru, có phần giảo hoạt của Phong chúng tôi không tìm thấy sự hối lỗi nào ở hắn. Thêm một vài câu hỏi nữa, Phong cũng ngập ngừng tiết lộ hắn cũng có lúc cảm thấy chán bà Vân, vì bà không thể đẻ con cho hắn. Lúc hai người mới gặp nhau, bà Vân nói với Phong rằng chỉ hơn hắn có 4 tuổi thôi. Rồi Phong tiếp tục "biện hộ" cho mình, rằng hắn bị bệnh "động kinh". Đã nhiều lần phải đi bệnh viện rồi. Nhưng khi chúng tôi hỏi đã đi bệnh viện nào thì Phong không trả lời được.
Để rộng đường dư luận, chúng tôi cũng đã có mặt tại nhà bà Vân - với ý định muốn tìm hiểu thêm về những thông tin xung quanh nguyên nhân cái chết nhiều uẩn khúc này. Chỉ tiếc rằng, nhiều người có mặt trong nhà bà Vân lại từ chối. Ngay cả anh Kiên, con trai bà cũng thoái thác rằng đang rất bận - mặc dù một đồng nghiệp của chúng tôi đã đợi anh Kiên cả ngày hôm qua