Đằng sau ánh hào quang đa cấp

• Gian nan hành trình đòi lại tiền… của chính mình
• Khốn khổ như… nạn nhân đa cấp 3

Bên trong vỏ bọc sang trọng

Nếu ai đã từng có dịp đến các công ty đa cấp, có thể nhận ra một “nghịch lý” rằng, hầu hết những người tham gia chơi là các ông bà già, những người lớn tuổi đã nghỉ hưu, thì ngược lại, những chuyên gia tư vấn, những người “đi chăn” các ông bà già lại là những người trẻ tuổi. Họ được tuyển dụng vào các công ty đa cấp từ nhiều nguồn, bạn bè giới thiệu, thông qua môi giới từ công ty đa cấp này đến các công ty đa cấp khác. Họ không cần trình độ học vấn gì và được gọi bằng cái tên mỹ miều “chuyên gia tư vấn”. Họ sẽ được đào tạo “kỹ năng chăn” từ những “cấp trên”.

Dĩ nhiên, “cấp trên” của họ sẽ phải là người có kỹ năng “chăn” cực tốt, được học hành và đào tạo bài bản, đã nói thì “con kiến trong lỗ cũng phải chui ra” nghe. Từ một người không biết gì, các chuyên viên được thực hành nhiều, gặp gỡ nhiều người và lâu dần thành quen, họ trở thành những “cái máy nói” chuyên nghiệp và cùng một “bài” ấy, đã thuyết phục được rất nhiều người tham gia mạng lưới đa cấp của họ. Có nghĩa là một khi họ đã bỏ thời gian ra tư vấn, có nghĩa là chắc chắn sẽ có “con mồi” cắn câu.

Những người nói... ra tiền.

Chúng tôi đi cùng bà T. đến gặp H., chuyên gia tư vấn cao cấp của công ty TNMU, “cấp trên” của rất nhiều người trong hệ thống đã bỏ tiền tỉ vào chi nhánh của anh ta. H. sinh năm 1980, quê Thanh Hóa, dáng người cao ráo, ăn mặc comple, cà vạt lịch sự, nhã nhặn.

Khi biết chúng tôi quan tâm đến gói tham gia đa cấp thì H. bắt đầu ngay bài “chăn”: “Chị phải nhìn vào em để có niềm tin. Ban đầu em có gì? Chẳng gì cả ngoài một chiếc xe máy “còi” bố mẹ sắm cho để đi tìm việc sau khi tốt nghiệp một trường trung cấp ở Hà Nội. Gặp được các anh chị trong Công ty TNMU, em đã quyết định đầu tư, cháu kêu gọi cả gia đình em, thậm chí bố em đã thế chấp sổ đỏ để vay tiền ngân hàng để đầu tư hết vào các gói đa cấp ở đây. Số tiền cả gia đình em đầu tư hiện nay đã lên tới 6 tỉ đồng. Và bây giờ em chỉ ngồi đây “hưởng lợi” bằng số tiền hoa hồng trả thưởng hàng tháng hàng quý từ “cấp dưới”. Mình không phải làm gì cả, chỉ là đi mời một số người tham gia cùng, mà mình chỉ cần tìm thấy đúng người, em sẽ hỗ trợ hoàn toàn việc tư vấn tham gia. Bây giờ đây, thu nhập của em là 500 triệu/ tháng”.

Hoa hồng là xe máy.

Không cần học hành cũng thành... tỉ phú!

Vụ lừa đảo đa cấp tại Công ty Cổ phần Liên kết sản xuất Thương mại Việt Nam (Liên kết Việt), đã cho thấy chân dung những người “ngồi không vẫn thành tỉ phú” nhờ vào việc “buôn nước bọt, hái ra tiền”.

Nguyễn Thị Thủy, 46 tuổi, sinh tại Tứ Kỳ, Hải Dương (trước khi bị bắt sống tại quận Cầu Giấy, Hà Nội), Phó Tổng Giám đốc Công ty Liên Kết Việt, vốn chỉ là một chủ tiệm gội đầu. Trong hồ sơ lý lịch, Nguyễn Thị Thủy học hết phổ thông tại quê nhà, sau đó làm lao động tự do để kiếm sống.

Suốt từ năm 16 đến 40 tuổi, bị can này đã kinh qua nhiều nghề nghiệp như thợ may, mở tiệm gội đầu cắt tóc, làm móng nhưng đều không ổn định. Vài năm trước đây, Thủy tham gia vào một số công ty kinh doanh đa cấp, trở thành thành viên và học hỏi được ngón nghề kinh doanh. Từ đó, Thủy bắt đầu tính chuyện làm lớn để có được thu nhập cao.

Tư vấn khách hàng.

Chuẩn bị hành trang cho quá trình này, Thủy đăng ký học một lớp đào tạo về đa cấp do Bộ Công thương mở. Lớp học cấp chứng chỉ này chỉ diễn ra trong 3 ngày, trang bị những kiến thức đơn giản cho học viên. Tuy nhiên, khai nhận tại cơ quan điều tra, Thủy cho biết chỉ học có một ngày để có được Chứng chỉ nhằm hợp thức hóa khi đi xin việc.

Khi có tất cả những kinh nghiệm và giấy tờ cần thiết, Thủy tìm đến Lê Xuân Giang, Chủ tịch HĐQT Liên Kết Việt, để thỏa thuận phương thức làm việc, hợp tác, cùng có lợi. Trong khi đó, cơ quan điều tra cũng dựng lên chân dung của Lê Xuân Giang, Chủ tịch HĐQT Liên Kết Việt, qua những trang lý lịch.

Lê Xuân Giang, 46 tuổi, sinh tại Hưng Yên. Năm 1991, vị Chủ tịch HĐQT này nhập ngũ rồi được đi học tại Trường quân chính Quân đoàn 2, Trường trung cấp kinh tế kỹ thuật và dạy nghề Bộ Quốc phòng, sau đó công tác tại Ban Tài chính Quân đoàn 2. Đến năm 2001, Lê Xuân Giang xuất ngũ với quân hàm chuẩn úy và từ đó bắt đầu sự nghiệp lập các công ty để làm ăn.

Ban đầu, Giang làm Giám đốc điều hành cho công ty Tân Thành Phát. Được một thời gian, anh này lập nên công ty Đức Giang Vina và làm giám đốc. Tuy nhiên do kinh doanh không phát triển nên Giang đã tính toán chuyện mượn danh nghĩa Bộ Quốc phòng để làm ăn và đã chuyển đổi doanh nghiệp này thành Công ty cổ phần Tập đoàn Thiết bị Y tế Bộ Quốc phòng vào năm 2005. Giang tiếp tục thành lập công ty Quốc tế Hưng Việt. Các công ty này đều hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường với những sản phẩm như bóng đèn, thiết bị điện cơ bản. Dần dần, qua các mối quan hệ và hướng dẫn làm ăn, Lê Xuân Giang chuyển sang sản xuất thực phẩm chức năng, máy khử độc Ozone, vật lý trị liệu…

Siêu đại hội thù lao của công ty TNMU luôn được tổ chức trang trọng.

Năm 2014, Lê Xuân Giang nhìn thấy món ngon khi kinh doanh đa cấp nên đã làm thủ tục xin Bộ Công thương cấp phép kinh doanh lĩnh vực này, ký quỹ 10 tỷ đồng và đổi tên công ty Quốc tế Hưng Việt thành Công ty Cổ phần Liên kết sản xuất Thương mại Việt Nam. Từ đây, công cuộc lừa đảo của Lê Xuân Giang, với việc mạo danh đại tá, cấu kết với Nguyễn Thị Thủy lừa đảo hơn 60.000 nạn nhân tại 27 tỉnh, số tiền trên 1.900 tỷ đồng...

Gặp những nạn nhân của Liên Kết Việt thời điểm này, họ đều tiếc nuối vì mình đã mù quáng tin theo những lời ngon ngọt dỗ dành mà không lường trước được hậu quả.

Bà M. ở Đống Đa (Hà Nội) chia sẻ: “Nếu ai đã từng gặp Giang hay Thủy trước thời điểm bị khởi tố, chắc chắn sẽ choáng ngợp bởi vì họ là thần tượng của tất cả chúng tôi. Nào thì đi xe đẹp, giàu sang, phú quý, ăn nói có tài, trông phương phi, xinh đẹp thế kia mà. Gặp được hai đối tượng này rất khó, phải “cấp trên” của chúng tôi mới có thể tiếp xúc được. Gặp thì phải lên lịch, báo cáo với thư ký, bảo vệ... sắp xếp trước cả tuần.

Mỗi lần họ diễn thuyết trước cả hàng ngàn người thì cảm tưởng như có ánh hào quang rọi xuống, bởi vì đồng tiền, sự khoe mẽ, sự giả dối đã làm lu mờ tất cả. Họ còn nói ông tướng này, bà chủ tịch nọ đều tham gia công ty và đổ vốn vào hàng chục tỉ đồng. Một số các quan chức này kia cũng đã tín nhiệm Liên Kết Việt để làm nơi rót vốn đầu tư lâu dài, có lợi cho tương lai của tất cả những người tham gia. Đấy là chưa kể, tất cả các hội nghị, hội thảo, các chương trình trả thưởng, tôn vinh các “tỉ phú” đều được tổ chức quy mô, hoành tráng tại các địa điểm du lịch nổi tiếng trên địa bàn, có xe đưa đón, có băng rôn, khẩu hiệu, có thẻ thành viên vip, có các quan chức tướng lĩnh mặc quân phục tham gia...

Chúng tôi ở cấp dưới, biết được đi chơi, vui vẻ, ăn uống đình đám, tương lai lại có bộn tiền, thì ở cái tuổi hưu trí này ai chả vui mừng, tin tưởng, về có đồng nào lại dồn vào cho chúng nó, rồi vận động bạn bè, người thân tham gia. Mình muốn tốt cho mọi người, cuối cùng mình lại thành kẻ đi lôi kéo, dụ dỗ. Bây giờ mọi thứ đổ bể thì lại bị trách móc, nợ nần. Thật không có cái dại nào như cái dại nào”.

Không chỉ Công ty Liên Kết Việt, mà hầu hết các công ty đa cấp đã và đang hoạt động đều được điều hành bởi những “ông bà chủ” trẻ tuổi. Họ được đào tạo bài bản với rất nhiều chiêu trò “dụ” khách hàng tin vào sản phẩm, công ty của mình để tiếp tục đi “dụ” những người khác. Họ có một số “gà nòi” chuyên được tung ra để “tóm” những khách hàng tiềm năng là những người có tiền “để dành tiết kiệm” nhưng vẫn “tham lam” muốn có nhiều thêm nữa mà không phải làm gì.

Chúng tôi cũng đã có dịp đến Công ty TNMU gặp giám đốc công ty, H. là một người phụ nữ trẻ tuổi, sinh năm 1979, có chồng là người Đài Loan. Trước đó, để gặp được H., chúng tôi đã không biết bao nhiêu lần gọi điện thoại, nhắn tin bằng các mối quan hệ “cao cấp” để được xuống làm việc. Phòng H. được bảo vệ nghiêm ngặt, luôn có trợ thủ đắc lực là ông chồng bên cạnh.

H xinh đẹp và tự tin vì rõ ràng, trong tay cô đang nắm giữ một lượng khách hàng đa cấp khá lớn. Được biết, H. vốn chỉ là một “người đẹp” gặp thời, lấy được một ông chồng ngoại, lại gặp đúng “cơn bão đa cấp” tiền đổ về “như nước” nên sắm xe đẹp, nhà sang, nhàn nhã và có bảo vệ canh gác, đi đâu cũng như một “bà Hoàng”.

Dưới H. là một đội ngũ “tay chân” hùng hậu là các chàng trai, cô gái trẻ măng áo quần xanh đỏ làm đội ngũ tư vấn viên cho rất nhiều người già đến tham gia các gói đa cấp của công ty. Một môi trường tấp nập, ồn ã ra vào, có một đội ngũ tư vấn viên biết mình phải làm gì trong mọi trường hợp để thỏa mãn các “khách vip”.

Chúng tôi gặp ông M. đang lúi húi lục tìm tên và mã khách hàng của mình trong tập giấy A4 dày cộp vừa in ra. Ông bảo, đến tháng này mã của ông đến dịp trả thưởng. Bình thường vẫn có một cháu là cấp trên của ông tìm lấy và mang đến cho, nhưng hôm nay cháu đi vắng nên ông phải tự đến tìm. Ông đầu tư vào đây 300 triệu đồng cách đây 1 năm và bây giờ mới là lần thứ 2 được trả thưởng, mỗi lần được 300 nghìn đồng.

Nhìn mắt kính ông kèm nhèm thỉnh thoảng lại chấm nước bọt vào tay để lật tờ giấy tìm tên mình mà bỗng thấy thương. Nghĩ cho cùng, ông cứ tìm lấy 300 nghìn đồng trong háo hức nhưng chắc chắn ông không biết rằng rồi sẽ có lúc ông tìm lại số tiền 300 triệu đồng trong vô vọng mà không biết hỏi ai, kêu ai...

Nguyễn Thị Thủy từng là thần tượng của nhiều người bán hàng đa cấp.

Có một thực tế rằng, tất cả những người được coi là thành công, là “khách hàng vip” đổ tiền vào nhiều để được coi là “cấp trên” của nhiều khách hàng khác trong hệ thống đa cấp, khi đã “vơ vét” đủ vốn liếng của mình và chỉ còn tính tiền lời trên mỗi khách hàng, thì họ đã có đủ tự tin, đủ tiền bạc và sự “lên mặt” để đứng trên đầu khách hàng còn lại. Họ thường là những người trẻ, ăn nói giỏi, sống xa hoa và công việc của họ mỗi ngày là giải quyết, tư vấn hộ những thuộc cấp của mình để kéo thêm được khách hàng mới, “con mồi” mới để tăng phần trăm hoa hồng cho họ. Những “ông bà chủ trẻ” đã và đang được đi trên một con đường rải đầy tiền mồ hôi nước mắt dành dụm bao nhiêu năm của người già, người hưu trí, những người chỉ vì nghe lời ngon ngọt, hứa hẹn, chỉ vì chút lòng tham nhất thời, đem tiền thật của mình vứt ra đường (mà không mong gì lấy lại được).

Còn rất nhiều công ty đa cấp khác mọc ra và hoạt động liên tục, chuyển từ hình thức này đến hình thức khác, trong đó có những người đang là một nhân viên thành công ở công ty này đứng ra thành lập công ty riêng khác hoạt động. Họ là những người trẻ tuổi, những kẻ đang sống sung túc trên tiền mồ hôi nước mắt của người khác.