Đã tìm thấy bộ hài cốt đồng chí Lý Tự Trọng?

Khoảng 4h chiều ngày 28/4/2011, đoàn tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Hà Tĩnh đã phát hiện 3 bộ hài cốt, trong đó có có 1 bộ hài cốt được cho là của đồng chí Lý Tự Trọng.

Ông Lý Tự Trọng, tên thật là Lê Văn Trọng, sinh năm 1914, nguyên quán xã Việt Xuyên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Ông Lý Tự Trọng sinh ra trong một gia đình Việt kiều yêu nước ở Thái Lan, tại Bản Mậy, tỉnh Nakhoon, Thái Lan.

Cha ông là Lê Hữu Đạt, tức Lê Khoan, thuộc tộc họ Lê Hữu, là hậu duệ của nghĩa quân Phan Đình Phùng bị triều đình lệ thuộc Pháp truy nã phải lánh nạn sang Xiêm La (tức Thái Lan).

Tuy mang họ Lê Hữu nhưng khi sinh con trai, ông Lê Hữu Đạt đều đổi thành họ Lê Văn. Vì vậy, ông Lê Văn Trọng còn có tên gọi là Lê Hữu Trọng. Ông Lê Văn Trọng có rất đông anh em gồm: Lê Văn Đại, Lê Văn Năng, Lê Văn Tăng, Lê Thị Sáu, Lê Thị Bảy… Trong giai đoạn kháng chiến cứu nước, Lê Văn Trọng, Lê Văn Đại, Lê Văn Tăng đều rời Thái Lan về quê hương hoạt động cách mạng góp sức cứu nước. Những người em khác của ông ở lại Thái Lan sinh sống cho đến nay.

Năm 1923, chỉ mới 9 tuổi, Lê Văn Trọng đã giỏi nhiều ngoại ngữ. Cuối năm 1926, Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội phái cán bộ sang xây dựng cơ sở cộng đồng Việt kiều yêu nước tại Thái Lan. Lê Văn Trọng và 1 thiếu niên Việt kiều cùng với 6 thiếu niên Việt Nam được đồng chí Lý Thụy, tức Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa sang Trung Quốc học tập ở Trường Tôn Trung Sơn. Đó là 8 thiếu niên đầu tiên của lớp "Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội" tức tổ chức "Thiếu niên Tiền phong Việt Nam".

Lê Văn Trọng được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên cho là Lý Tự Trọng. Nơi cư trú của Lý Tự Trọng được đặt tại phố Văn Minh, cạnh dòng sông Châu Giang thuộc thành phố Quảng Châu, Trung Quốc. Ngoài học tập, Lý Tự Trọng còn được giao nhiệm vụ liên lạc cho cơ quan Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội với các cán bộ cách mạng Trung Quốc khu vực thành phố Quảng Châu và tỉnh Quảng Đông.

Sau Đại hội Đại biểu Toàn quốc của Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội, tháng 5/1929 Lý Tự Trọng được giao nhiệm vụ về nước vận động thanh niên thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản. Ông là người có công đặt viên gạch đầu tiên xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Ngoài ra, ông còn làm liên lạc cho Xứ ủy Nam Kỳ với Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông còn được giao trọng trách liên lạc giữa phong trào cách mạng trong nước với các đồng chí cộng sản ở nước ngoài qua các chuyến tàu đến cảng Sài Gòn.

Ngày 8/2/1931, trong buổi kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Trung ương tổ chức một đợt tuyên truyền tố cáo tội ác dã man của thực dân Pháp để kêu gọi quần chúng đề ra một số yêu sách đòi quyền sống, quyền tự do cho các chiến sĩ cách mạng đang bị giam cầm trong nhà lao.

Ông Phan Bôi, một chiến sĩ cách mạng được giao nhiệm vụ diễn thuyết tuyên truyền ở một địa điểm gần sân bóng đá Mayer. Lý Tự Trọng làm nhiệm vụ cảnh giới. Phan Bôi, có bí danh là Hoàng Hữu Nam, sinh năm 1911, tại làng Bảo An, xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam . Năm 1925, Phan Bôi học ở Quốc học Huế, tham gia đòi ân xá Phan Bội Châu, nên bị Pháp đuổi học. Ông về Hà Nội, làm công nhân nhà in và tham gia tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Năm 1929, ông vào Sài Gòn gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.

Cuộc diễn thuyết của Phan Bôi thu hút được sự chú ý của rất nhiều quần chúng. Trà trộn trong đám đông, tên thanh tra mật thám Legrand nhảy lên diễn đàn toan chụp bắt ông Phan Bôi. Để bảo vệ an toàn cho đồng chí, Lý Tự Trọng nổ súng hạ gục Legrand tại chỗ.

Dù vậy, Phan Bôi lẫn Lý Tự Trọng không thoát được đám đông mật thám. Phan Bôi bị giặc Pháp kết án 20 năm khổ sai, đày ra Côn Đảo. Năm 1936, được trả tự do, Phan Bôi tiếp tục hoạt động cách mạng. Sau Cách mạng tháng 8/1945, ông Phan Bôi được cử làm đại diện Bộ Quốc phòng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong Ban Liên kiểm Việt - Pháp. Ông là đại biểu Quốc hội khóa I, Thứ trưởng Nội vụ và qua đời tại Tuyên Quang năm 1947.

Đại diện chính quyền và tỉnh đoàn Hà Tĩnh thắp hương trước bàn thờ Lý Tự Trọng tại Nghĩa trang liệt sĩ TP HCM.
Đại diện chính quyền và tỉnh đoàn Hà Tĩnh thắp hương trước bàn thờ Lý Tự Trọng tại Nghĩa trang liệt sĩ TP HCM.

Trong vụ bắn chết mật thám Pháp, Lý Tự Trọng bị bắt giam ở bót Catina và bị tra tấn hết sức dã man. Ngày 17/4/1931, giặc mở một phiên đại hình xử ông tử hình. Lúc đó ông mới 17 tuổi.

Một nhà báo Pháp đã viết về giờ phút cuối cùng của Lý Tự Trọng: "Ngày 21/11/1931 thì Huy (tức là Trọng) bị đem xử tử. Sài Gòn hết sức xúc động. Hôm ấy phải ra lệnh thiết quân luật. Từ khám lớn vang ra ngoài đường phố, tiếng la hét của tù chính trị. Tiếng thét từ lồng ngực và từ trái tim của họ đã đi theo Huy ra trường chém. Phải điều quân đội và lính cứu hỏa để phun nước đàn áp họ. Trong những tường giam của khám lớn đã xảy ra những chuyện như thế. Trước máy chém, Huy định diễn thuyết, song hai tên sen đầm nhảy xô đến không cho anh nói. Người ta chỉ nghe thấy tiếng anh kêu Việt Nam ! Việt Nam !".

Năm 1989, ông Lê Văn Tăng đã lặn lội vào TP HCM để tìm kiếm vị trí giặc Pháp chôn xác ông Lý Tự Trọng nhưng không kết quả. Thời gian tìm kiếm đó, ông Tăng chỉ tìm được một manh mối duy nhất, đó là một người tù cách mạng tên Xiêm là nhân viên lái tàu lửa bị giặc Pháp bắt giam cùng thời điểm ông Lý Tự Trọng bị bắt. Điểm mấu chốt là ông Xiêm chứng kiến cảnh giặc Pháp hành quyết ông Lý Tự Trọng. Giặc Pháp ném xác ông Lý Tự Trọng vẫn còn nguyên cùm sắt xuống hố rồi lấp sơ sài. Nửa đêm, ông Xiêm đã lén đắp thêm đất thành ngôi mộ cho người Cộng sản kiên trung, bất khuất. Khi ông Tăng tìm đến thì ông Xiêm đã qua đời. Vị trí ngôi mộ của ông Lý Tự Trọng tưởng như không còn cơ hội tìm thấy.

Sau khi ông Lê Văn Tăng qua đời, Ông Lê Hữu Tiến và Lê Hữu Công thay mặt các con cháu ông Lý Tự Trọng lại tiếp tục quyết tâm tìm kiếm, mặc dù nhân chứng duy nhất là ông Xiêm không còn nữa. Biết được nguyện vọng của thân nhân ông Lý Tự Trọng và mong muốn của của người dân Hà Tĩnh, Tỉnh ủy, Ủy ban và Ban Chấp hành Tỉnh đoàn Hà Tĩnh cùng vào cuộc. Với sự giúp sức của Trung tâm Tìm kiếm Hài cốt Liệt sĩ Hà Tĩnh, đoàn tìm kiếm phần mộ ông Lý Tự Trọng đã liên lạc với một số nhà ngoại cảm  trong nước nhưng vô vọng.

Tháng 10/2010, bất ngờ đoàn tìm kiếm nhận được tin từ nhà ngoại cảm Trần Văn Liên (Hải Dương). Ngày 25/4/2011, đoàn tìm kiếm gồm 20 con cháu trong họ tộc Lê Hữu cùng đại diện Tỉnh đoàn Hà Tĩnh vào TP HCM bắt đầu cuộc thăm dò theo sự hướng dẫn qua điện thoại từ xa của nhà ngoại cảm.

Điểm thăm dò được nhà ngoại cảm hướng dẫn bằng sơ đồ qua điện thoại là một vị trí nằm trong Công viên Lê Thị Riêng (TP HCM), cách phía sau lưng tượng đài đồng chí Trần Phú khoảng 50 mét. Đại tá Lê Hữu Thành - nguyên cán bộ cao cấp Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh là cháu họ ông Lý Tự Trọng, là thành viên trong đoàn tìm kiếm kể: "Sau 2 ngày đào một đường hào dài khoảng 3m, chúng tôi phát hiện được một bộ hài cốt đầu tiên nhưng không có chỉ dấu nào cho thấy đó là hài cốt của ông bác. Chúng tôi tiếp tục đào thêm 2m nữa thì phát hiện thêm 2 bộ hài cốt. Bộ hài cốt nằm giữa chính là bộ hài cốt của ông bác tôi. Lúc ấy khoảng 4h giờ chiều ngày 28/4/2011. Bộ hài cốt này vẫn còn một bộ cùm sắt. Bộ hài cốt nằm trước và sau ông bác tôi vô danh. Chúng tôi bàn giao cho Ban quản lý Công viên Lê Thị Riêng".

Ngay buổi trưa 28/4/2011, bộ hài cốt mà thân nhân khẳng định là của ông Lý Tự Trọng được đoàn tìm kiếm tẩm liệm vào quan tài và chuyển đến nghĩa trang liệt sĩ TP HCM để thân nhân làm lễ phát tang

Nông Huyền Sơn

Các tin khác

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Những bí mật quanh điện Kính Thiên - biểu tượng quyền lực tối cao của nhiều triều đại Việt Nam bất ngờ tiếp tục được khai mở vào những ngày cuối cùng của năm 2025, khi Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả khai quật khảo cổ mới nhất tại Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

“Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại” không còn nằm ở biên giới địa lý hay không gian mạng, mà đang dịch chuyển thẳng vào vùng lãnh thổ bí ẩn nhất của con người: bộ não. Khi các cường quốc đồng loạt đầu tư vào công nghệ thần kinh mang tính lưỡng dụng, từ giao diện não - máy tính đến kỹ thuật điều biến nhận thức, ranh giới giữa điều trị và kiểm soát, giữa tiến bộ và vũ khí hóa trở nên mong manh chưa từng có. Bản chất con người đang đứng trước một phép thử mới, nơi chiến tranh không chỉ nhắm vào cơ thể, mà nhắm vào chính ý chí và bản sắc của mỗi cá nhân.

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

Có những khoảnh khắc lịch sử, một dòng sông phản chiếu hình ảnh nước Việt Nam can trường trong những năm tháng khói lửa 1972 - sông Thạch Hãn. Giữa mưa bom bão đạn, những mái chèo kiên cường vẫn rẽ sóng, đưa bộ đội sang Thành cổ, chở theo cả niềm tin và ý chí quật cường của đất nước.

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Tôi tình cờ gặp Họa sĩ Ngô Thành Nhân trong một chiều mưa Đà Lạt. Lại tình cờ mà thật thú vị khi biết anh là con trai út của Kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Huy Quỳnh. Cũng thật thú vị khi tôi với họa sĩ Ngô Thành Nhân là người cùng quê phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một “Cánh chim của bầu trời tự do” …

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Trong “kho” hiện vật đồ sộ của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, nhất là những hiện vật lớp thế hệ nhà báo đi trước, có một hiện vật rất đặc biệt. Đó là tấm giấy báo tử “nhầm” của nhà báo Kim Toàn. Được trưng bày trang trọng trong tủ trưng bày của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, đằng sau tấm giấy báo tử vương màu thời gian này là câu chuyện xúc động không chỉ riêng của nhân vật có tên trên tấm giấy mà còn là về những nhà báo chiến trường, về một thế hệ nhà báo - chiến sĩ trong một thời lửa đạn.

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Từ nhỏ, Vladimir Kulemekov mơ ước trở thành quân nhân. Tốt nghiệp Trường Sư phạm Suvorov với huy chương vàng, ông vào học Học viện Truyền thông Quân sự ở Leningrad. Năm 1969, ông tốt nghiệp và trở thành chuyên gia tình báo điện tử. Sau 5 năm làm việc tại vùng Khabarovsk, ông nộp đơn vào Trường Ngoại giao quân sự.

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Giáo sư Nguyễn Tấn Gi Trọng (đại biểu Quốc hội từ khóa I tới khóa VII) nhận xét bác sĩ Nguyễn Văn Luyện (Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội khóa I) là “một bác sĩ giỏi, một con người cởi mở, nhân hậu, vị tha, sống vì mọi người; một nhà báo, một nhà hoạt động xã hội lớn, có tầm nhìn xa trông rộng”.

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Mặc dù vừa trải qua cơn đột quỵ, trí nhớ khi tỏ khi mờ, nhưng những ký ức về những năm tháng tuổi trẻ hào hùng, với hành trình đi dọc Trường Sơn, vượt qua mưa bom bão đạn để tham gia chi viện cho chiến trường miền Nam vẫn khắc sâu, nguyên vẹn trong tâm trí của ông Võ Xuân Thành - người lính An ninh Công an Nghệ An.

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

“Hội nghị Đà Lạt” còn gọi là “Hội nghị trù bị Đà Lạt” họp từ ngày 19/4 đến ngày 11/5/1946 tại Dalat Palace, Tp Đà Lạt, là một hội nghị dự bị, gặp gỡ giữa 2 phái đoàn Việt và Pháp chuẩn bị cho “Hội nghị Fontainebleau” diễn ra vào tháng 7 năm đó.

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Trong không khí cả nước náo nức chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, những ngày tháng Tư lịch sử năm nay, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đón những vị khách đặc biệt và “kho” tư liệu ảnh vô giá. Đó là 2 nhà báo chiến trường - Trần Mai Hưởng và Đinh Quang Thành - những người đã theo đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn, ghi lại nhiều khoảnh khắc đặc biệt và nhiều trận đánh lớn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, trong đó có thời khắc những chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập nửa thế kỷ trước.

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, ác liệt, cùng với quân và dân cả nước, lực lượng Công an tỉnh Nghệ An thực hiện nhiều nhiệm vụ mang tính chiến lược: Củng cố, xây dựng lực lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng; đảm bảo an ninh, trật tự; bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH ở hậu phương miền Bắc; đập tan mọi âm mưu và hoạt động của bọn gián điệp biệt kích và nỗ lực tham gia chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Côn Đảo ngày nay đã khác xưa rất nhiều, nhưng dấu tích của quá khứ vẫn còn đó, nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng oanh liệt. Với những người từng trải qua năm tháng lao tù khắc nghiệt tại Côn Đảo, hòn đảo này đã trở thành một phần máu thịt, gắn liền với ký ức không thể nào quên.

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Ở tuổi 81, trải qua nhiều trận đánh sinh tử, đi qua nhiều cột mốc quan trọng của cuộc đời, nhưng với Thiếu tướng Trần Vinh Quang (nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 9, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) thì kỷ niệm đặc biệt nhất với ông là trong những ngày tháng 4/1975 lịch sử, những ngày mà “niềm vui như một giấc mơ” trong cuộc đời mỗi người lính.

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

H63 là một mô hình điệp báo chưa từng có tiền lệ trong lịch sử tình báo quốc phòng Việt Nam và thậm chí là cả thế giới. Ở đó, quy tụ được những điệp viên hoàn hảo như Phạm Xuân Ẩn (X6), Nguyễn Thị Mỹ Nhung (Tám Thảo), Nguyễn Thị Ba... Phía sau mạng lưới tình báo hoạt động nhanh gọn, hiệu quả, bí mật suốt nhiều năm ấy, người ta không quên hình ảnh vị chỉ huy chiến lược Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang). Cuộc đời ông như một bông hoa bất tử nở giữa lòng địch.