Cuộc chiến chống phần mềm độc hại

Chi phí chống tội phạm mạng của cảnh sát gia tăng nhanh chóng có nghĩa là chính phủ và cảnh sát phải tự bảo vệ mình khỏi mối đe dọa hầu như không thể tìm ra dấu vết. Tuy nhiên, các trang web cũng đã trở thành một không gian quan trọng giúp thu thập bằng chứng nghi can về những tội danh truyền thống.

Bọn tội phạm mạng sử dụng phần mềm độc hại Trojan để ăn cắp thông tin, nhưng có phải cùng kỹ thuật giám sát điện tử đó được các cơ quan an ninh thiết lập và sử dụng để bảo vệ chúng ta? Tội phạm Internet ngày nay quả có lắm mưu kế tinh vi để lừa đảo và gây hại không chỉ cho người dùng máy vi tính nối mạng, mà cả những cơ quan và công ty nhiều cấp độ, theo Sir Ian Andrews, Chủ tịch Cơ quan Chống tội phạm nghiêm trọng có tổ chức (SOCA, Anh), phát biểu tại Hội nghị trên không gian ảo tại London vào thượng tuần tháng 11/2011.

Tổn hại lớn từ tội phạm mạng toàn cầu

Chi phí chống tội phạm mạng của cảnh sát gia tăng nhanh chóng có nghĩa là chính phủ và cảnh sát phải tự bảo vệ mình khỏi mối đe dọa hầu như không thể tìm ra dấu vết. Tuy nhiên, các trang web cũng đã trở thành một không gian quan trọng giúp thu thập bằng chứng nghi can về những tội danh truyền thống.

Nếu không có một hiện trường vụ án và bằng chứng thì đôi khi rất khó dò tìm trên trực tuyến.

Nếu không có một hiện trường vụ án và bằng chứng thì đôi khi rất khó dò tìm trên trực tuyến.

Charlie McMurdie, sĩ quan điều tra tại đơn vị Cảnh sát tội phạm mạng trung ương của Sở Cảnh sát Đô thị Anh, cho biết: "Internet là một "nguồn thông tin tình báo". Mọi người hiện đang sống, làm việc, nghiên cứu, giao tiếp trực tuyến, do đó thậm chí với một vụ tội phạm truyền thống - chẳng hạn như một vụ giết người - chúng ta cũng lên mạng tìm thông tin để điều tra. Đầu mối có thể là các giao dịch tài chính, có thể là camera quan sát, có thể là dữ liệu cuộc gọi điện thoại, có thể tìm thấy bạn bè trên Facebook của nghi can hoặc những gì họ làm trên trực tuyến". Internet luôn gây khó khăn cho cảnh sát vì nhiều lý do, trong đó có 2 thứ dễ lạc hướng điều tra: tốc độ xóa dấu vết nhanh và bức màn "nặc danh" (anonymity) sẵn có.

Tội phạm mạng toàn cầu gây tổn hại đến 338 tỉ USD/năm (tính bằng tiền mặt và thời gian bị mất). Nhưng cũng giống như với các mối đe dọa thông thường, cảnh sát không thể lập kế hoạch đối phó với từng loại tội phạm trước khi hacker (tin tặc) sử dụng để gây hại - chẳng mối đe dọa nào có thể được cảnh sát biết trước khi nó được lập trình và bấm nút hành động. Vì vậy, bà McMurdie nói, cần tập trung chuyển sang các kỹ thuật tinh tế hơn để tham gia vào việc giám sát trên mạng.

Điều này cũng giống như bạn đang đi sau một tên cướp có vũ khí hoặc một tên trộm xe. Cảnh sát điều tra vụ việc cần phải biết kẻ ăn cắp chiếc xe đó bằng cách nào và chúng có khả năng làm tới đâu. "Chúng tôi làm việc dựa trên phản hồi của thông tin tình báo. Chúng tôi không phân công người làm nhiệm vụ điều phối giao thông sang giám sát không gian tội phạm mạng".

Sử dụng cựu hacker

Đối với nhiều công ty an ninh, trọng trách này thường giao cho các cựu hacker, vì họ có nhiều kinh nghiệm và cái nhìn sâu sắc từ phía bên kia cuộc chiến kỹ thuật số trực tuyến. Chẳng hạn như Owen Thor Walker - biệt danh “Akill” - người đã nhận tội là lãnh đạo nhóm hacker có liên quan với các cuộc tấn công mạng và bị cáo buộc đã gây ra tổn thất 26 triệu USD (16 triệu bảng). Công ty viễn thông New Zealand Telestra Clear thuê anh ta làm việc tại bộ phận bảo mật của nó.

Các cựu tin tặc khác cũng được Hội đồng Tư vấn an ninh nội địa Mỹ, Microsoft và nhiều công ty khác thuê làm việc. Raj Samani, Giám đốc kỹ thuật của Hãng bảo mật McAfee châu Âu, cho biết: "Tôi chưa từng thuê tin tặc máy tính, nhưng không hẳn tôi sẽ không bao giờ làm điều đó". Câu châm ngôn "Dĩ độc trị độc" dường như rất đúng và hiệu quả trong trường hợp này.

Tội phạm trên mạng ngày càng tinh vi.

Tội phạm trên mạng ngày càng tinh vi.

Đã xảy ra tranh cãi khi tiểu bang Bavaria của Đức thừa nhận sử dụng Trojan - một chương trình mã độc gửi đến một thiết bị kỹ thuật số bí mật để thu thập dữ liệu - thu thập thông tin tình báo về tội phạm bị tình nghi. Phần mềm mã độc R2D2 bị chỉ trích khá nặng vì nó có khả năng cho phép các quan chức khởi động phần mềm và chụp hình ảnh trên máy tính bị nhiễm.

Bộ trưởng Tư pháp Đức sau đó đã kêu gọi mở cuộc điều tra cấp liên bang và nhà nước về việc sử dụng phần mềm máy tính gây tranh cãi này! Trớ trêu thay, Trojan được tin là không quá tinh vi đến mức độ đánh bại phần mềm chống virus, do đó chỉ có thể xâm nhập vào máy tính không được bảo vệ, tức không thể thâm nhập vào máy của người dùng máy vi tính có kinh nghiệm.

Biện pháp phòng ngừa là chính

Nhưng dường như có xu hướng đang nổi lên trong các chính phủ về việc phòng ngừa hacker tấn công. Công ty phần mềm DigiTask đã xác nhận việc họ tạo ra chương trình nói trên và cũng bán cho các cơ quan tiểu bang và liên bang ở Thụy Sĩ, Hà Lan và Áo. Nhưng các cơ quan có thẩm quyền làm được gì trong việc giám sát trực tuyến thì chẳng ai biết rõ.

Giáo sư Peter Sommer, chuyên gia tội phạm mạng tại Trường đại học Kinh tế London , tin rằng việc thêm phần mềm điều khiển từ xa quan sát máy tính của một kẻ tình nghi sẽ là bất hợp pháp theo luật pháp Anh hiện nay. Ông khuyên nên cẩn thận khi giao quá nhiều quyền hạn mới cho cảnh sát trước khi luật chấp nhận.

"Chúng tôi cần phải chỉ cách hacker sử dụng các kỹ thuật mới tránh gây ra  những hậu quả ngoài ý muốn và xem xét xử lý rất cẩn thận, theo lời Bộ trưởng An ninh Anh James Brokenshire. Nhưng rõ ràng chúng tôi muốn có một sự riêng tư cân bằng mạnh mẽ trong khung pháp lý và khả năng thực thi pháp luật để đảm bảo rằng tất cả chúng ta được bảo vệ".

Như một diễn giả phát biểu tại hội nghị, có vẻ như cảnh sát sẽ luôn đấu tranh để duy trì quyền tự do trong khi không cho phép mạng trở thành tự do cho tất cả thành phần xã hội

Lệ Đào (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.