Theo báo Washington Post, ngày 29/6 vừa qua, Blackwater đã giành được một hợp đồng thuê của CIA trị giá lên đến 120 triệu USD. Theo bản thỏa thuận này, một chi nhánh của Blackwater sẽ chịu trách nhiệm bảo vệ trong vòng 18 tháng các cơ sở và nhân sự làm việc tại các lãnh sự quán của Mỹ ở thành phố Herat và Mazar-i-Sharif, miền Bắc Afghanistan.
Việc lựa chọn Blackwater của CIA đã khiến nhiều người sửng sốt bởi quá khứ dính chàm của công ty này. Được biết đến với vai trò là công ty an ninh chủ yếu của Mỹ tại
Tháng 2/2009, Bộ trưởng Nội vụ Iraq quyết định trục xuất 250 cựu nhân viên của Blackwater ra khỏi nước này, đồng thời từ chối gia hạn một số hợp đồng béo bở cho công ty này.
Ngày 16/4/2010, Bộ Tư pháp Mỹ đã xét xử 5 nhân viên cao cấp của Xe với 15 tội, trong đó có tội hối lộ các quan chức Jordani, giấu vũ khí và cản trở điều tra việc công ty này sở hữu bất hợp pháp vũ khí tự động tại căn cứ quân sự tư nhân rộng 28km2 ở Bắc Carolina.
Việc ký kết hợp đồng mới này diễn ra sau khi một ủy ban được thành lập đầu năm 2008 tại Quốc hội Mỹ, bắt đầu từ tháng trước đã tiến hành kiểm tra và đánh giá các hợp đồng của Chính phủ Mỹ liên quan tới các chiến dịch tại Iraq và Afghanistan. Theo kết quả báo cáo sơ bộ thì đây là hai thị trường khổng lồ, có sự tăng trưởng thường xuyên và đạt tới 200 triệu USD vào năm 2008, tức là tăng gấp đôi so với mức trung bình của giai đoạn 2001-2008.
Theo báo cáo của ủy ban này công bố hồi tháng 6/2009, đã có gần 250.000 hợp đồng được ký kết liên quan tới các hoạt động của quân đội Mỹ trong khu vực Trung Đông, chỉ tính riêng tại Afghanistan đã có tới 70.000 hợp đồng được ký. Trong đó, khoảng 20.000 nhân viên an ninh tại đây đã được Chính phủ Mỹ thuê từ các công ty an ninh tư nhân. Báo cáo nhấn mạnh, thị trường dịch vụ an ninh tại đây đã gây lãng phí lớn cho Chính phủ Mỹ vì số lượng nhân viên an ninh được thuê một cách bất hợp pháp ngày càng nhiều.
Phát biểu sau quyết định thuê Xe làm việc tại
Trong phiên điều trần trước Quốc hội Mỹ ngày 21/6 vừa qua, một quan chức của Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách các chương trình quốc tế đã chỉ ra 3 tiêu chuẩn dùng để phân hơn thua các công ty tranh thầu: "Trang thiết bị kỹ thuật, kinh nghiệm và giá bỏ thầu".
Liên quan tới câu chất vấn của một nghị sĩ về việc liệu Bộ Ngoại giao Mỹ có tính tới những quá khứ dính chàm của Blackwater hay không, đại diện bộ này đã không thể trả lời được. "Chúng tôi đã thành lập một hội đồng thẩm định. Hội đồng này sau khi xem xét đã đi tới kết luận rằng Blackwater hoàn toàn có năng lực trong nhiệm vụ lần này và họ đã thay đổi thái độ và cách làm việc, không giống như những gì họ đã thể hiện tại Iraq 3 năm về trước" - Giám đốc CIA khẳng định.
Các nhân viên của Blackwater, nay là Xe, trong một chiến dịch bảo vệ an ninh tại trung tâm Baghdad, Iraq, năm 2005.
Một lý do quan trọng khiến CIA không còn cách nào khác là phải chọn Xe, đó là giá bỏ thầu của công ty này thấp hơn 26 triệu so với 2 công ty khác tham gia đấu thầu. "Chúng ta không có lựa chọn nào khác" - ông Leon Panetta giải thích.
Từ năm 1990, một điều luật của Mỹ quy định Bộ trưởng Ngoại giao phải chấp nhận các hợp đồng cho công ty nào bỏ thầu với giá thấp nhất nhằm tiết giảm những chi phí cho quân đội và tiết kiệm cho ngân sách nhà nước. Từ đó trở đi, hợp đồng an ninh của quân đội Mỹ sẽ được trao cho công ty nào chào giá thấp nhất bất chấp việc một công ty khác có dịch vụ tốt hơn bỏ thầu với giá cao hơn.
Khi nhận thấy những bất cập trong điều luật này, Ủy ban Thượng viện Mỹ mới đây đã yêu cầu chỉnh sửa điều luật trên. Trong một báo cáo về vấn đề trên, ủy ban này nhấn mạnh điều luật năm 1990 đang tạo ra những lỗ hổng lớn. Một số công ty an ninh tư nhân vì muốn trúng thầu bằng mọi giá nên đã bỏ giá quá thấp so với các công ty khác. Và tiền nào của đó, chất lượng dịch vụ mà công ty trúng thầu cung cấp vô cùng tệ hại.
Để minh chứng cho điều này, Ủy ban Thượng viện Mỹ đã nêu ra một trường hợp tại Afghanistan: Đầu năm 2009, các nhân viên của công ty được thuê phụ trách bảo đảm an ninh cho Đại sứ quán Mỹ tại Kabul, ArmorGrouo North America (AGNA), đã bị cáo buộc có những hành động thiếu đạo đức nghề nghiệp và đe dọa tới an ninh của Đại sứ quán Mỹ tại đây. Và theo ủy ban này chính những bất cập trong điều luật trên đã dẫn đến tình trạng các nhân viên an ninh của Công ty Blackwater trước đây gây ra những chuyện tày đình ở
Theo giới quan sát, hợp đồng lần này giữa Xe và CIA có thể mới nhưng mối quan hệ của công ty này với Nhà Trắng thì không. Bảo vệ các nhóm nhân viên CIA và các trụ sở của Mỹ ở Afghanistan là công việc của Blackwater thực hiện từ đầu năm 2002, khi cựu Giám đốc Cơ quan chống khủng bố của Bộ Ngoại giao Mỹ Henry Crumpton dẫn đầu chiến dịch chống Taliban sau sự kiện ngày 11/9/2001. Đó là cách mà quan hệ giữa Blackwater với chính quyền Mỹ bắt đầu.
Tạp chí Vanity Fair mỉa mai rằng, Erik Prince - nhà sáng lập và hiện là Chủ tịch Xe - một cựu binh lực lượng đặc nhiệm Hải quân Mỹ, từng được xem là "tài sản" của CIA vào năm 2004. Một năm trước, ông Panetta nói với Ủy ban Tình báo Quốc hội Mỹ rằng Prince và Blackwater có liên quan tới "chương trình hành động bí mật" vốn thiết kế để ám sát các phần tử Al-Qaeda và thủ lĩnh các tổ chức nổi dậy. Panetta cho rằng ông đã ngưng chương trình này khi ông biết được sự tồn tại của nó.
Nhưng thực tế lại khác. Jeremy Scahill, tác giả cuốn sách bán chạy nhất "Blackwater: sự vươn lên của đội quân đánh thuê mạnh nhất thế giới", tin rằng "Xe vẫn thực hiện nhiều hoạt động bí mật cho chính quyền Mỹ khắp thế giới, nhiều vụ trong đó chính quyền Mỹ và CIA không muốn dư luận biết tới" để đổi lấy "cam kết hậu thuẫn từ Nhà Trắng". Scahill cho rằng chính quyền Tổng thống Barack Obama đang chơi ván cờ rất nguy hiểm với Xe