Ngày 29/10 vừa qua, 3 thành viên sống sót trong một gia đình Pakistan ở miền Bắc Waziristan, từng bị "sát thủ trên không", báo chí quốc tế còn gọi là "robot bay", của CIA tấn công nhầm, đã có cuộc trần tình trước đám đông nghị sĩ Quốc hội Mỹ về hoàn cảnh thương tâm của gia đình họ.
Rafiqur Rehman, con trai Zubair (12 tuổi) và con gái Nabila (9 tuổi) đã vượt hơn 8.000km đến Washington theo lời mời của nghị sĩ Alan Grayson, để ông có cơ hội cất lên tiếng nói đòi lại công bằng cho mẹ mình, bà Momina Bibi, bị "sát thủ trên không" bắn trúng, tử vong vào ngày 24/10/2012.
Bà Momina Bibi, 67 tuổi, được nhiều người trong vùng xác nhận, không hề dính dáng gì đến các tay súng phiến quân chống Mỹ. Tuy nhiên, nước Mỹ đã chối bỏ, không thừa nhận trách nhiệm về cái chết oan của bà Momina Bibi. Và câu chuyện được đứa cháu gái 9 tuổi Nabila kể lại đã khiến cho nhiều nghị sĩ Mỹ phẫn nộ. Nghị sĩ Jan Schakowsky tuyên bố, bà sẽ mang câu chuyện này ra để chất vấn Nhà Trắng.
Những câu chuyện thương tâm về những cái chết oan do "robot bay" của Mỹ gây ra đã như giọt nước tràn ly, khiến cho cộng đồng thế giới không thể khoanh tay đứng nhìn. Một chiến dịch vận động cấm sử dụng "robot bay" hoàn toàn tự động đã được nhiều tổ chức nhân đạo, nhiều cá nhân uy tín trên toàn thế giới phát động từ nửa năm nay.
"Chiến dịch ngăn chặn những cỗ máy giết người" (Campaign to Stop Killer Robots) là một liên minh bao gồm các nhóm giám sát việc sử dụng vũ khí và bảo vệ nhân quyền. Liên minh này đã khởi xướng chiến dịch này từ tháng 4/2013, nhằm thiết lập một lệnh cấm trên phạm vi quốc tế đối với các thiết bị bay hoàn toàn tự động, thường được gọi là "robot bay".
Đầu tháng 10/2013, nhóm Chiến dịch đã ra một tuyên bố với 272 chữ ký của các nhà khoa học, các chuyên gia công nghệ đến từ 37 quốc gia ủng hộ lời kêu gọi cấm sử dụng máy bay không người lái có trang bị vũ khí. Chiến dịch vận động này đã gặp phải sự phản đối quyết liệt từ phía Bộ Quốc phòng Mỹ và CIA. Tuy nhiên, với việc thế giới đang có các Hiệp ước cấm sử dụng hay phổ biến các loại vũ khí giết người hàng loạt khác như hóa học, hạt nhân, thì việc tiến tới cấm sử dụng máy bay không người lái vũ trang, tự động hoàn toàn là điều khả thi.
Sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ sản xuất máy bay không người lái đã tạo ra một thế hệ máy bay chiến đấu mới: không cần người điều khiển từ xa, chỉ cần có đủ năng lượng để bay, vì tất cả mọi hoạt động của thiết bị robot tự động này đều đã được lập trình sẵn, tự động thu thập và xử lý thông tin trong quá trình hoạt động. Xét về mặt đạo đức thì việc một chiếc "robot bay" lại có quyền định đoạt sự "sống" hay "chết" của một con người là điều không thể chấp nhận được. Vấn đề nghiêm trọng là, những cỗ máy giết người không biết mệt này dù có là những máy công nghệ tối tân vẫn chỉ là máy móc do con người lập trình sẵn trước khi "thả rong" cho hoạt động tự do. Sự sai sót luôn đi kèm theo những hệ quả.
Giới chuyên gia cho rằng, không ai có thể hình dung nổi tình huống khi một chiếc "robot bay" như thế bị chập mạch, bản mạch điện tử của nó bị sự cố hỏng hóc hay bị bọn khủng bố bẻ khóa, lợi dụng nó ngược lại như một công cụ khủng bố nguy hiểm. Chỉ cần những sai sót về mặt kỹ thuật cơ bản của chiếc máy sẽ gây ra những hậu quả khôn lường về nhân mạng con người.
Ở những quốc gia mà Mỹ triển khai các chiến dịch chống khủng bố như Pakistan, Afghanistan, Iraq, Libya, Yemen, Somalia,… thì Pakistan là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Một báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) công bố ngày 22/10/2013, nhan đề "Liệu tôi sẽ là người kế tiếp?", đã kể ra nhiều trường hợp người dân vô tội ở Pakistan bị chết oan uổng do "robot bay" nhận định nhầm họ với phiến quân Hồi giáo cực đoan (có lẽ do cách ăn mặc giống nhau của dân Hồi giáo Pakistan). Báo cáo này cũng đưa ra các con số thống kê cho thấy, từ năm 2004 đến tháng 9/2013, Mỹ đã thực hiện 374 vụ tấn công bằng máy bay không người lái ở Pakistan, giết chết hàng ngàn tay súng phiến quân Hồi giáo, nhưng đồng thời cũng bắn nhầm, làm chết oan hơn 900 thường dân vô tội.
Các báo cáo trước đây của một số tổ chức khác như Human Rights Watch đưa ra những con số hơi khác một chút, nhưng tất cả cùng chung tiếng nói tố cáo mức độ nguy hiểm của loại vũ khí tự động hóa này đối với sinh mạng và tương lai của nhân loại