Chiến dịch bài trừ sát thủ trên không

Máy bay không người lái là phương tiện bay tự động được Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) sử dụng như một công cụ do thám, dò tìm mục tiêu khá hiệu quả trong cuộc chiến chống khủng bố ở Afghanistan và nhất là Pakistan, gần đây hơn là Yemen, Somalia. Tuy nhiên, việc sử dụng loại máy bay không người lái có trang bị vũ khí tấn công để tiêu diệt mục tiêu trên mặt đất đã gây ra nhiều cái chết oan uổng, khiến cho dư luận thế giới lên án. Một chiến dịch quy mô lớn đang ngày càng được nhiều người ủng hộ, tham gia nhằm tìm kiếm một hiệp ước cấm sử dụng loại "sát thủ trên không" này trên phạm vi toàn cầu.

Ngày 29/10 vừa qua, 3 thành viên sống sót trong một gia đình Pakistan ở miền Bắc Waziristan, từng bị "sát thủ trên không", báo chí quốc tế còn gọi là "robot bay", của CIA tấn công nhầm, đã có cuộc trần tình trước đám đông nghị sĩ Quốc hội Mỹ về hoàn cảnh thương tâm của gia đình họ.

Rafiqur Rehman, con trai Zubair (12 tuổi) và con gái Nabila (9 tuổi) đã vượt hơn 8.000km đến Washington theo lời mời của nghị sĩ Alan Grayson, để ông có cơ hội cất lên tiếng nói đòi lại công bằng cho mẹ mình, bà Momina Bibi, bị "sát thủ trên không" bắn trúng, tử vong vào ngày 24/10/2012.

Bà Momina Bibi, 67 tuổi, được nhiều người trong vùng xác nhận, không hề dính dáng gì đến các tay súng phiến quân chống Mỹ. Tuy nhiên, nước Mỹ đã chối bỏ, không thừa nhận trách nhiệm về cái chết oan của bà Momina Bibi. Và câu chuyện được đứa cháu gái 9 tuổi Nabila kể lại đã khiến cho nhiều nghị sĩ Mỹ phẫn nộ. Nghị sĩ Jan Schakowsky tuyên bố, bà sẽ mang câu chuyện này ra để chất vấn Nhà Trắng.

Những câu chuyện thương tâm về những cái chết oan do "robot bay" của Mỹ gây ra đã như giọt nước tràn ly, khiến cho cộng đồng thế giới không thể khoanh tay đứng nhìn. Một chiến dịch vận động cấm sử dụng "robot bay" hoàn toàn tự động đã được nhiều tổ chức nhân đạo, nhiều cá nhân uy tín trên toàn thế giới phát động từ nửa năm nay.

"Chiến dịch ngăn chặn những cỗ máy giết người" (Campaign to Stop Killer Robots) là một liên minh bao gồm các nhóm giám sát việc sử dụng vũ khí và bảo vệ nhân quyền. Liên minh này đã khởi xướng chiến dịch này từ tháng 4/2013, nhằm thiết lập một lệnh cấm trên phạm vi  quốc tế đối với các thiết bị bay hoàn toàn tự động, thường được gọi là "robot bay".

Đầu tháng 10/2013, nhóm Chiến dịch đã ra một tuyên bố với 272 chữ ký của các nhà khoa học, các chuyên gia công nghệ đến từ 37 quốc gia ủng hộ lời kêu gọi cấm sử dụng máy bay không người lái có trang bị vũ khí. Chiến dịch vận động này đã gặp phải sự phản đối quyết liệt từ phía Bộ Quốc phòng Mỹ và CIA. Tuy nhiên, với việc thế giới đang có các Hiệp ước cấm sử dụng hay phổ biến các loại vũ khí giết người hàng loạt khác như hóa học, hạt nhân, thì việc tiến tới cấm sử dụng máy bay không người lái vũ trang, tự động hoàn toàn là điều khả thi.

Rafiqur Rehman (bìa trái) cùng con trai Zubair (12 tuổi) và con gái Nabila (9 tuổi) tại Đồi Capitol.
Rafiqur Rehman (bìa trái) cùng con trai Zubair (12 tuổi) và con gái Nabila (9 tuổi) tại Đồi Capitol.

Sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ sản xuất máy bay không người lái đã tạo ra một thế hệ máy bay chiến đấu mới: không cần người điều khiển từ xa, chỉ cần có đủ năng lượng để bay, vì tất cả mọi hoạt động của thiết bị robot tự động này đều đã được lập trình sẵn, tự động thu thập và xử lý thông tin trong quá trình hoạt động. Xét về mặt đạo đức thì việc một chiếc "robot bay" lại có quyền định đoạt sự "sống" hay "chết" của một con người là điều không thể chấp nhận được. Vấn đề nghiêm trọng là, những cỗ máy giết người không biết mệt này dù có là những máy công nghệ tối tân vẫn chỉ là máy móc do con người lập trình sẵn trước khi "thả rong" cho hoạt động tự do. Sự sai sót luôn đi kèm theo những hệ quả.

Giới chuyên gia cho rằng, không ai có thể hình dung nổi tình huống khi một chiếc "robot bay" như thế bị chập mạch, bản mạch điện tử của nó bị sự cố hỏng hóc hay bị bọn khủng bố bẻ khóa, lợi dụng nó ngược lại như một công cụ khủng bố nguy hiểm. Chỉ cần những sai sót về mặt kỹ thuật cơ bản của chiếc máy sẽ gây ra những hậu quả khôn lường về nhân mạng con người.

Hiện trường một vụ tấn công bằng máy bay không người lái của CIA tại một ngôi làng ở Pakistan năm 2008 làm hàng chục người dân vô tội thiệt mạng.
Hiện trường một vụ tấn công bằng máy bay không người lái của CIA tại một ngôi làng ở Pakistan năm 2008 làm hàng chục người dân vô tội thiệt mạng.

Ở những quốc gia mà Mỹ triển khai các chiến dịch chống khủng bố như Pakistan, Afghanistan, Iraq, Libya, Yemen, Somalia,… thì Pakistan là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Một báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) công bố ngày 22/10/2013, nhan đề "Liệu tôi sẽ là người kế tiếp?", đã kể ra nhiều trường hợp người dân vô tội ở Pakistan bị chết oan uổng do "robot bay" nhận định nhầm họ với phiến quân Hồi giáo cực đoan (có lẽ do cách ăn mặc giống nhau của dân Hồi giáo Pakistan). Báo cáo này cũng đưa ra các con số thống kê cho thấy, từ năm 2004 đến tháng 9/2013, Mỹ đã thực hiện 374 vụ tấn công bằng máy bay không người lái ở Pakistan, giết chết hàng ngàn tay súng phiến quân Hồi giáo, nhưng đồng thời cũng bắn nhầm, làm chết oan hơn 900 thường dân vô tội.

Các báo cáo trước đây của một số tổ chức khác như Human Rights Watch đưa ra những con số hơi khác một chút, nhưng tất cả cùng chung tiếng nói tố cáo mức độ nguy hiểm của loại vũ khí tự động hóa này đối với sinh mạng và tương lai của nhân loại

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.