Các tập đoàn ma túy Mexico đe dọa báo chí

Thêm một từ mới được viết trong từ điển ngôn ngữ của cuộc chiến tranh ma túy ở Mexico: narco-censorship - có thể hiểu là chế độ kiểm duyệt của bọn tội phạm ma túy áp đặt cho các phương tiện truyền thông đại chúng của nước này hiện nay.

Đó là khi mà các phóng viên và biên tập viên (do sợ hãi hoặc thận trọng) buộc phải viết ra những gì mà bọn tội phạm ma túy muốn họ phải viết, hay chỉ đơn giản là cố kiềm chế không công bố trên mặt báo toàn bộ sự thật trong một đất nước mà ở đó đội ngũ nhà báo thường xuyên bị đe dọa, bắt cóc và giết hại.

Gần một khu trung tâm mua sắm của Reynosa đã xảy ra một cuộc đấu súng kinh hoàng trong một ngày của tháng 8/2010. Những chiếc xe chở đầy người vũ trang súng ống bắn xối xả trên những con phố như trong phim ảnh Hollywood trong nhiều giờ liền gây tê liệt mọi hoạt động thường nhật của thành phố. Nhưng không ai có thể đọc được thông tin này trên mặt báo trong thành phố biên giới này của Mexico .

Còn đối với những cuộc chạm trán nảy lửa giữa quân đội và bọn tội phạm ma túy ở Ciudad Juarez ? Những tờ báo sẽ nói với bạn đọc của mình như thế này: Binh lính giao chiến với "những thường dân vũ trang". Khi mà quy mô của cuộc chiến tranh ma túy lan rộng đến mức độ hết sức tàn bạo, một trong những mặt trận mới của các tập đoàn ma túy Mexico là "thu nạp" những nhà báo hưởng lương thấp và không được bảo vệ - những người đã thất bại trong sứ mạng cung cấp thông tin cho xã hội!

Một biên tập viên ở Reynosa , bang Tamaulipas, muốn giấu tên như bao nhà báo khác khi được phỏng vấn vì sợ đụng chạm đến các tập đoàn ma túy, nói: "Anh yêu nghề báo, muốn nói sự thật, sẵn sàng hoàn thành sứ mạng phục vụ nhân dân và cung cấp thông tin cho cộng đồng. Nhưng dù sao thì anh vẫn yêu mạng sống của mình nhiều hơn".

Khoảng 30 phóng viên báo chí bị giết chết hoặc mất tích một cách bí ẩn kể từ khi Tổng thống Felipe Calderon ra lệnh tấn công quân sự tiêu diệt những tập đoàn ma túy hùng mạnh vào tháng 12/2006 và biến Mexico trở thành một trong những quốc gia nguy hiểm nhất trên thế giới đối với nhà báo. Nhưng sự gia tăng bạo lực kinh hoàng - trong đó bao gồm vụ 4 phóng viên bị bắt cóc ngày 26/7 vừa qua - đã đẩy nghề báo vào cuộc khủng hoảng chưa từng thấy trước đó, thu hút sự chú ý của thế giới và thúc đẩy một hành động tích cực mới dành cho giới nhà báo ở Mexico.

Vào giữa tháng 8/2010, Liên Hiệp Quốc đã thực hiện sứ mạng đầu tiên đến Mexico để khảo sát tình hình nguy hiểm về quyền tự do ngôn luận ở quốc gia này. Theo một báo cáo của Ủy ban Bảo vệ nhà báo đặt trụ sở ở New York, vài vụ giết người chưa từng được cảnh sát điều tra, và tình trạng tội ác không bị trừng phạt đã dẫn đến hiện trạng nhà báo ngày càng bị đe dọa tính mạng nhiều hơn. Đó là tình hình trong các bang rộng lớn của Mexico , những nơi mà quyền kiểm duyệt của bọn tội phạm ma túy quá mạnh.

Từ các bang biên giới Tamaulipas và Chihuahua cho đến những bang miền Trung và miền Nam như Durango và Guerrero, các phóng viên nói họ luôn đối mặt với thực trạng là bọn tội phạm ma túy không muốn báo chí địa phương gây sự chú ý đến mạng lưới sản xuất, buôn lậu ma túy và những nỗ lực khuất phục người dân của chúng. Bởi vì sự chú ý như thế sẽ khiến cho chính quyền gửi quân đội đến tước đi những đặc quyền đặc lợi của chúng. Và thế là báo chí bị ép buộc phải câm miệng nếu muốn yên thân.

Các phóng viên và biên tập viên ở hai bang Tamaulipas và Durango nói, họ hàng ngày đều nhận được những lời cảnh cáo qua điện thoại khi họ cho in trên mặt báo những thông tin gây bực bội cho bọn tội phạm ma túy. Một biên tập viên tờ báo ở miền Bắc Mexico nói: "Điều đó khiến tôi hết sức tức giận. Tại sao tôi phải nghe theo những yêu cầu của bọn người này? Nhưng tôi phải tính đến sự nguy hiểm".

Tuy nhiên, các nhà báo cũng phải chú ý để mắt đến các trang web có bàn tay kiểm soát của các tập đoàn ma túy: nếu đọc thấy thông tin về một vụ đọ súng hay tấn công bằng lựu đạn được đưa lên trang web, các nhà báo biết như thế là OK, có thể cho in những thông tin đó. Đó là lý do tại sao vụ chạm súng kinh hoàng ở Reynosa trong tháng 8 mới đây không được đưa tin.

Nhưng 2 ngày sau khi xảy ra vụ một chiếc xe chở bom tấn công trụ sở cảnh sát ở thủ phủ Ciudad Victoria của bang Tamaulipas thì thông tin xuất hiện trên trang nhất các tờ báo địa phương, bởi vì tập đoàn Vùng Vịnh muốn đối thủ Zetas của chúng (được cho là tác giả của vụ đánh bom) mang tai tiếng. Tuy nhiên, báo chí địa phương có thể công bố hình ảnh khủng khiếp về những cái đầu người bị chặt đứt và những cái xác bị tra tấn dã man treo lủng lẳng trên những chiếc cầu. Nhưng không được có thông tin nào quy trách nhiệm cho bọn tội phạm ma túy.

Cảnh tượng một chiếc xe chở bom tấn công một chiếc xe tuần tiễu của cảnh sát ngày 15/7/2010 ở thành phố biên giới Ciudad Juarez, Mexico.
Cảnh tượng một chiếc xe chở bom tấn công một chiếc xe tuần tiễu của cảnh sát ngày 15/7/2010 ở thành phố biên giới Ciudad Juarez, Mexico.

Ở bang Durango, nơi số nhà báo bị sát hại trong năm 2009 nhiều hơn bất cứ bang nào khác của Mexico, phóng viên truyền hình Ruben Cardenas nói, báo giới không còn được làm công việc của mình nữa. "Đó là thông tin giả. Đó là sự lừa dối xã hội", Cardenas nói với tờ The Times của Anh vào cuối năm ngoái.

Khi phóng viên của báo này mạo hiểm tìm đến thành phố Gomez Palacio của bang Durango để làm phóng sự về vụ bắt cóc và giết chết lãnh đạo dân sự Bobby Salcero của Los Angeles, lúc đầu báo giới địa phương Mexico cùng san sẻ sự phấn khởi. Nhưng chỉ đôi ba ngày sau khi các báo cáo được công bố, đội ngũ nhân viên của một tờ báo nói họ nhận được thông điệp - được cho là từ bọn đã sát hại Salcero - phải ngưng ngay câu chuyện. Bởi vì thông tin - gây chú ý ở Los Angeles Washington - khiến bọn chúng bực bội.

Bang Durango cũng là hiện trường của những vụ bắt cóc ngày 26/7/2010 - tất cả 4 nhà báo này đang theo dõi những vụ mất an ninh trong nhà tù thành phố Gomez Palacio , nơi được tiết lộ là giám thị cho phép tù nhân ra ngoài vào ban đêm để gây bạo lực giết người. Nhưng cuối cùng cả 4 phóng viên này được trả tự do sau khi chủ nhân của họ ngoan ngoãn đưa tin tức theo yêu cầu của bọn chúng. Đó là một hiện tượng mới nhất ở Mexico : thông tin trên báo đài được coi như là món tiền chuộc!

Một nhà báo Mexico cho biết các tập đoàn ma túy thật sự đã lũng đoạn các phương tiện truyền thông ở một số bang của nước này. Những điều nhỏ nhặt nhất cũng có thể làm cho chúng nổi giận. Ví dụ, bọn chúng rất tức giận khi báo chí sử dụng cụm từ "tội phạm có tổ chức". Do đó báo chí không thể in sự thật.

Nhà báo Gerardo Albarran nói: "Chúng tôi bị đe dọa. Điều đó thật đáng buồn. Tất cả những gì chúng tôi có thể làm là quan tâm đến gia đình và những người quen biết và nói họ nên cẩn thận". Các phóng viên ở một số vùng của Mexico nói các tập đoàn ma túy cảnh cáo cho họ biết rằng họ luôn bị quan sát, đọc và nghe lén. Gerardo Albarran cũng cho biết các tập đoàn ma túy đã hoàn toàn kiểm soát báo chí trong một số vùng của Mexico . Không có sự bảo vệ nào dành cho báo giới ở Mexico

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.