Sự ăn chia của các nhóm lợi ích
Lũng đoạn quyền hành dẫn đến sự ăn chia của các nhóm lợi ích liên quan đến FIFA không phải là điều chưa từng được nói. Trong tài liệu “Conflicting Interests and the 2010 FIFA World Cup” do tổ chức độc lập Viện Nghiên cứu an ninh thuộc Nam Phi với nhóm 8 tác giả tên tuổi ấn hành tháng 4/2010 đã cho thấy màn "mổ thịt" và chia phần "con bò" World Cup 2010 như thế nào. Một trong những gương mặt lâu nay nổi tiếng kiếm bộn tiền từ FIFA là ngài Phó chủ tịch Jack Warner...
Với vị trí Phó chủ tịch FIFA kiêm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Caribe - Trung và Nam Mỹ (CONCACAF) - khu vực kiểm soát 35 phiếu bầu, Jack Warner có đủ quyền lực và khả năng để "bắt thóp" và khống chế Sepp Blatter. Tại quê nhà Trinidad và
Theo Andrew Jennings, tác giả quyển “Foul! The Secret World of FIFA”, tài sản của Warner hiện khoảng từ 15-30 triệu USD. Thích phô trương, Warner chưng diện đỏm dáng như một anh trọc phú. Ông đeo càvạt hoa sặc sỡ, sơmi là thẳng cứng và giày đánh bóng lộn; và Warner đặc biệt thích đeo vàng. Ông đeo vàng đỏ chóe, từ chiếc đồng hồ vàng, 3 chiếc nhẫn vàng đến sợi dây chuyền vàng to như sợi xích. Ít ai biết rằng Jack Warner từng là kẻ khố rách áo ôm.
Câu chuyện Jack Warner bắt đầu vào tháng 1/1943, khi Warner ra đời và sống như "một thằng bé da đen nghèo khổ" - như chính ông nói - tại
Từ khi ngồi ghế sếp CONCACAF, tiếng nói Jack Warner trở nên nặng ký hẳn. Nếu khu vực này cần một trung tâm phát triển bóng đá thì lý ra nó nên được đặt ở điểm giữa khu vực,
Khi lên kế hoạch, Warner dự tính trung tâm thể thao CONCACAF tốn khoảng 16 triệu USD. Trong khi đó, tổng ngân sách phát triển cho toàn bộ khu vực giai đoạn 1999-2002 chỉ là 10 triệu USD. Tuy nhiên, cuộc bầu cử ghế Chủ tịch FIFA gần kề và Blatter lại cần 35 lá phiếu đang nằm trong quyền sinh sát của Warner. Thế là dự án xây dựng Trung tâm Thể thao bóng đá CONCACAF đặt tại Trinidad và Tobago được chuẩn y, với toàn bộ ngân sách nói trên cộng thêm 6 triệu USD vay từ Ngân hàng UBS (Union Bank of
Một gia đình nhỏ trong gia đình lớn FIFA
Cái gọi là "nhóm lợi ích" đã thể hiện rõ ở chỗ, hai cậu con của Warner, Daryan và Daryll, cũng kiếm được bộn tiền nhờ uy tín của bố. Ngày 12/6/2001, Warner viết e-mail gửi Chủ tịch Blatter: "Tôi đã cống hiến cho FIFA với lòng trung thành và thậm chí còn hơn thế nữa trong 18 năm qua. Tôi cũng đã thấy không ít kẻ ít tận tụy hơn mình lại có thể cùng con cháu họ đang hưởng lợi từ FIFA...". Và do vậy, để cụ thể hóa việc thừa nhận đóng góp của Warner, cần phải làm điều đó, chẳng hạn giúp con ông giành được hợp đồng trong chương trình Chiến lược phát triển điện tử (e-Strategy) của FIFA. Đó là thời điểm FIFA chuẩn bị Giải vô địch U17 tổ chức tại Trinidad tháng 9/2001, khi một hợp đồng ngon ăn vừa bị vuột mất khỏi tay Daryan.
"Gia đình FIFA chỉ có thể tồn tại và không mảy may suy suyển nếu hậu duệ của nó thành tâm tin rằng ngôi nhà FIFA dành một chỗ cho chúng" - Jack Warner viết tiếp. Lời trần tình của ông Warner đã được FIFA "lắng nghe và thấu hiểu", với kết quả hợp đồng cung cấp nước giải khát và thức ăn cho tất cả 5 sân vận động tổ chức Giải vô địch U17 đều được trao cho Công ty Daryan...
Tại mùa giải trên, FIFA cũng đưa vào thử nghiệm hệ thống thông tin hiện đại dự tính được triển khai cho World Cup 2002. Hệ thống này giúp người hâm mộ tại các sảnh khách sạn hoặc những địa điểm công cộng có thể truy xuất tức thời kết quả trận đấu cũng như thông tin liên quan đến giải đấu. Một công ty lớn ở Dallas (Mỹ) đã giành được hợp đồng; tuy nhiên, Semtor, hãng phần mềm ở
Thế là Warner lại gửi thư riêng cho FIFA. Đơn giản bởi người quản lý dự án cho Semtor lại là cậu ấm Daryll của Warner! Kết quả, Semtor được quyền dựng hơn 10 kiốt truy cập thông tin tại những địa điểm công cộng cũng như lắp hệ thống truy cập tại khách sạn... Trong vụ kinh doanh trên, không chỉ Daryll kiếm được bộn mà cả bố Warner cũng bỏ túi được một ít, bởi thiết bị lắp cho các kiốt Semtor là từ nhà cung cấp TeamTalk (Anh), nơi Warner được thuê với tư cách cố vấn đặc biệt!
Ngày 16/11/2005, dân Trinidad và Tobago mừng như hội khi đội tuyển quốc gia họ thắng Bahrain, giúp Trinidad và Tobago lần đầu tiên có mặt tại vòng chung kết World Cup tổ chức năm sau tại Đức. Làm thế nào người hâm mộ Trinidad và Tobago có thể mua được vé sang Đức? Hãng du lịch nào đủ mạnh để đưa cổ động viên sang tận Đức? Chỉ có thể là Simpaul Travel Service - như quảng cáo của họ đăng nhan nhản trên các báo.
Với 30.000USD Trinidad (khoảng 4.000USD), người hâm mộ sẽ mua được vé cho 3 trận và nghỉ 12 đêm trong thời gian lưu tại Đức. Simpaul còn hào phóng tặng 1 túi du lịch, 1 áo phông, 1 lá cờ quốc gia và 1 băng vải đeo tay. Ai là chủ Simpaul với tư cách độc quyền khai thác vé World Cup? Chẳng người nào khác hơn là ngài Phó chủ tịch FIFA Warner, vợ ông (Maureen) và 2 con trai (Daryan và Daryll). Họ kiếm được khoảng 2.500USD mỗi vé World Cup trọn gói sang Đức. Không chỉ vậy, gia đình Warner cũng kiểm soát bản quyền khai thác các sản phẩm World Cup tại Trinidad và
Theo nhà báo Andrew Jennings trong phần về Jack Warner trong tập tài liệu 248 trang “Conflicting Interests and the 2010 FIFA World Cup” (được sử dụng một phần trong bài viết này), khi ông có lần gặp Warner tại Trinidad và hỏi về việc Warner "chấm mút" được bao nhiêu từ World Cup 2006, Warner đã... văng tục trước ống kính máy quay truyền hình BBC; và vài ngày sau, khi tình cờ gặp lại đương sự tại sân bay, Jennings đã bị đương sự "tặng" cho một cú đấm hoa cả mắt!...
Hãng kiểm toán Ernst & Young cho biết gia đình ông phó Warner kiếm được ít nhất 1 triệu USD từ việc bán vé World Cup 2006 - điều mà, theo nguyên tắc, chỉ FIFA mới có tư cách pháp lý kinh doanh. Chưa hết, Warner còn bị cáo buộc "ăn đầu ăn đuôi" tiền thưởng (từ các nhà tài trợ) dành cho đội tuyển quốc gia Trinidad và
EuFootball.biz (15/6/2010) cho biết, vai trò thủ một lúc 3 vị trí trên "sân cỏ" của Warner - với tư cách vừa hiện là Bộ trưởng Giao thông và công trình Trinidad & Tobago vừa đương nhiệm ghế Chủ tịch CONCACAF và lại vừa ngồi cương vị Phó chủ tịch FIFA - đang bị một nhóm chuyên gia luật xem xét để xem có phát sinh "xung đột lợi ích" hay không...
Cậu cháu cưng của Sepp Blatter
Trong những năm cuối cùng trước khi được khai tử, tập đoàn tiếp thị thể thao ISL nằm tại một khu building sơn trắng ở thành phố Zug (Thụy Sĩ). Hiện nay, cũng tại chính tòa nhà đó, trong chính những văn phòng đó, là trụ sở của Infront Sports & Media, nơi được FIFA giao quyền khai thác bản quyền truyền hình, tương tự ISL những thập niên trước.
Làm thế nào Infront vớ được món hời nhất này trong tất cả những màn kinh doanh World Cup? Cuối năm 2000, khi ISL sắp sập tiệm, Sepp Blatter đã mời hãng tư vấn doanh nghiệp lừng danh McKinsey giúp tái cấu trúc FIFA. Một ngân sách khoảng 3 triệu USD đã được thỏa thuận và các hóa đơn đều được lệnh gửi trực tiếp cho Blatter. Chương trình tái cấu trúc cuối cùng đưa đến việc thiết lập Công ty Infront; và một chuyên gia của McKinsey, Markus Kattner, được FIFA mời về làm Giám đốc Tài chính. Còn một người nữa từ McKinsey cũng được mời về đảm nhận ghế tổng giám đốc điều hành Infront. Ai vậy?
Philippe Blatter - cháu ruột ngài Chủ tịch Sepp Blatter! Không chỉ kinh doanh bản quyền truyền hình, Infront còn hợp tác với Công ty Byrom của Anh để bán tất cả vé World Cup. Mức độ thao túng của nhóm lợi ích càng lộ rõ khi nghe đến cái tên Byrom, công ty đặt trụ sở tại Manchester thành lập năm 1991 bởi hai anh em doanh nhân Mexico Jaime và Enrique Byrom, những người vốn chẳng xa lạ gì với Chủ tịch tiền nhiệm FIFA João Havelange, khi họ từng cung cấp dịch vụ bán vé cho FIFA mùa World Cup 1986 tại Mexico và từ đó vẫn duy trì quan hệ tốt với FIFA để tiếp tục được hưởng "sái" khi được giao thầu cung cấp du lịch World Cup trọn gói...
Liên quan việc “vắt sữa” World Cup, còn có công ty Match Hospitality, nơi được FIFA đóng dấu chuẩn y việc cung cấp chương trình tour World Cup trọn gói (cho World Cup 2010 và World Cup 2014). Điều đáng chú ý là 1 trong 4 cổ đông chính của Match Hospitality lại là... Infront! Có thể hiểu tại sao nhà báo Jens Weinreich (biên tập tờ Berliner Zeitung), tác giả một quyển sách về tham nhũng trong thể thao, đã phải thốt lên rằng văn hóa FIFA là "một nền cộng hòa của những người anh chị em họ". Và cái "nền cộng hòa" này thật ra chẳng phải được thiết lập bởi Sepp Blatter.
Trước đó, người tiền nhiệm João Havelange cũng tai tiếng khi dành những miếng bánh ngon cho cậu con rể Ricardo Teixeira - hiện là thành viên Ủy ban Điều hành FIFA kiêm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Brazil (từ năm 1989), người chịu trách nhiệm tổ chức World Cup 2014 tại quê nhà Brazil. Ngay thời điểm hiện tại, bê bối liên quan Teixeira vẫn chưa chấm dứt. Tháng 4/2010, Quốc hội Brazil yêu cầu FIFA giải trình trước Ủy ban Giám sát tài chính nước này về tiến trình tổ chức World Cup 2014 cũng như những khoản phí phát sinh tăng dần, trong khi cá nhân Teixeira liên tục phớt lờ đề nghị tường trình. Trước đó, tháng 8/2009, một phiên tòa tại Brazil cũng quy kết Teixeira tội trốn thuế và bị cấm giữ bất kỳ vị trí chính trị nào trong 3 năm, đồng thời không được liên quan bất kỳ thương vụ nào với nhà nước trong 3 năm.
Cần nhắc lại, bóng đá
