Bí mật bên trong DARPA - Cỗ máy gián điệp Afghanistan

Có tên mã là "Nexus 7", chương trình bao gồm mọi thứ từ radar gián điệp cho đến thu thập thông tin tình báo về tình trạng mất ổn định ở Afghanistan. Ban lãnh đạo DARPA (Cơ quan nghiên cứu và phát triển công nghệ cấp cao trực thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ) coi "Nexus 7" như là công cụ phân tich dữ liệu tình báo mang tính đột phá.

Nhưng những nỗ lực của DARPA vấp phải sự phê phán từ một số điệp viên hoạt động trên chiến tuyến, cho rằng “Nexus 7” chỉ là dự án tầm thường và chính quyền Mỹ đã hoang phí hàng chục triệu đôla vào công nghệ tình báo không kết liễu được Taliban.

Trong suốt một thập niên chiến tranh, lực lượng Mỹ thu thập được hàng tỉ tỉ byte thông tin về kẻ thù của mình ở Afghanistan . Chương trình “Nexus 7” có mục đích phân tích núi dữ liệu thông tin tình báo để hiểu sâu hơn nữa về những người được cho là bạn của Mỹ - đó là người dân Afghanistan, đồng thời nắm bắt được cách họ tương tác với chính quyền Kabul cũng như giữa họ với nhau.

Phe chống đối cho rằng DARPA đang ngốn ngấu ngân sách khổng lồ  của Lầu Năm Góc để tạo ra một dự án khoa học máy tính khó hiểu, sử dụng "phân tích đám mây" để nghiên cứu các "mạng xã hội".

Về phần mình, đội ngũ chuyên gia phát triển công nghệ của DARPA diễn đạt “Nexus 7” như là dự án cách mạng có ảnh hưởng sâu rộng, chọn lọc hàng trăm nguồn dữ liệu đang tồn tại từ rất nhiều cơ quan chính quyền để đúc kết thành dữ liệu thông tin tình báo tập trung về con người.

DARPA khoe khoang “Nexus 7” gắn bó mật thiết với những chiến dịch quân sự đặc biệt và những nhóm gián điệp bí mật nhất của nước Mỹ. Trên thực tế, điều đó có nghĩa là Nexus 7 chọn lọc cơ cấu gián điệp rộng lớn của Mỹ để phát hiện những cộng đồng tình báo nào ở Afghanistan đang vỡ từng mảng và cộng đồng nào đang ổn định; cũng như những ai trung thành với chính quyền Kabul còn những ai chịu ảnh hưởng của chiến binh Hồi giáo cực đoan.

Một nhóm nhỏ “Nexus 7” hiện đang hợp tác với tập thể sĩ quan tình báo quân đội ở Afghanistan, trong khi nhóm lớn hơn nhiều - với khả năng xử lý quy mô lớn - đang chịu trách nhiệm phân tích nguồn dữ liệu thông tin khổng lồ ở Virginia, nơi DARPA đặt trụ sở.

Người phát ngôn của DARPA Eric Mazzacone tuyên bố: "Dữ liệu nằm trong tay một số chuyên gia máy tính giỏi nhất (của DARPA) làm việc sát cánh với một nhóm sĩ quan tình báo để cung cấp thông tin hữu ích nhất theo cách mà có lẽ không một cơ quan nào thực hiện được"!

Thay vì sử dụng công cụ gián điệp từ trên trời và các báo cáo trên mặt đất để tìm kiếm một cây kim ẩn trong đống cỏ khô - tức một phần tử nổi loạn lẩn trong đám đông người, “Nexus 7” kiểm tra cấu trúc của toàn bộ đống cỏ khô hay cả khối người đông đúc để sàng lọc. Một nhân vật có quan hệ mật thiết với chương trình “Nexus 7” của DARPA giải thích: "Thay vì theo dõi một chiếc ôtô, tại sao không theo dõi mọi chiếc ôtô?".

Nhưng cho dù thành công hay thất bại, “Nexus 7” đang đặt vấn đề về vai trò của những chuyên gia phát triển công nghệ hàng đầu của Mỹ trong việc vạch ra phương hướng cho nỗ lực chiến tranh ở Afghanistan . Liệu chính quyền Mỹ có nên quan tâm đến chương trình gián điệp tập trung vào dân thường Afghanistan hay chỉ nhằm vào chiến binh Hồi giáo mà thôi? Liệu DARPA có nên tập trung vào những nỗ lực thời chiến hay vẫn cứ theo đuổi công cuộc nghiên cứu dài hạn của mình?

Tuy nhiên, “Nexus 7” được không ít nhân vật cao cấp đỡ đầu. Đầu tiên là Trung tá về hưu David Kirlcullen, người trở nên nổi tiếng sau khi được cất nhắc vào vị trí cố vấn hàng đầu cho tướng David Petraeus ở Iraq .

Cha đỡ đầu thứ hai của “Nexus 7” là Thiếu tướng Michael Flynn, nhân vật trước đây lãnh đạo tình báo Mỹ ở Afghanistan . Flynn phê phán cộng đồng tình báo Mỹ quá tập trung vào những số liệu thống kê truyền thống giống như việc đếm thi thể sau trận chiến, trong khi đó những vấn đề sơ đẳng về cơ cấu văn hóa và xã hội Afghanistan lại không được hỏi đến và cũng không được trả lời.

Nhưng Michael Flynn cũng đưa ra một lối thoát cho cộng đồng tình báo Mỹ trước vũng lầy ở Afghanistan (và cả Iraq ). Quân đội Mỹ có trong cơ sở dữ liệu của họ một "số lượng lớn thông tin tình báo hết sức rộng lớn chưa được đánh giá", Flynn nhận xét. Nếu được xử lý đúng đắn, nguồn thông tin quý báu này có thể giúp thành lập "một bản đồ về tầm ảnh hưởng của sự ủng hộ (chính quyền) trong dân chúng và khả năng cách ly phiến quân".

Bất chấp mọi mối nghi ngại, chương trình gián điệp “Nexus 7” vẫn được phê chuẩn và có hiệu lực ngay tức khắc. Nhóm “Nexus 7” liền lên đường đến Afghanistan . Đây không phải lần đầu tiên DARPA tham gia vào chiến tranh. Năm 1961, DARPA (lúc đó còn gọi là ARPA, Cơ quan về các dự án nghiên cứu  cấp cao) nỗ lực nghiên cứu sản xuất nhiều thứ từ súng trường M-16 đến Agent Orange (chất độc da cam).

Nhiều tuần sau sự kiện ngày 11/9/2001, DARPA ra sức thiết kế nhiều dự án giúp đỡ cộng đồng tình báo Mỹ phân tích cơ sở dữ liệu về những mối đe dọa khủng bố. Nổi tiếng trong số đó là dự án gọi là "Thông tin cảnh báo chi tiết" hay TIA. Dự án được thiết kế nhằm mục đích tăng cường thu thập thông tin tình báo về càng nhiều người càng tốt - qua e-mail, thẻ tín dụng, thậm chí những hóa đơn hết sức bình thường - để phát hiện dấu hiệu đặc trưng của hành vi khủng bố. Do đó TIA được ví như dự án "Mắt thần".

Một nhóm ở Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) - cơ quan nghe lén tuyệt mật của chính quyền Mỹ - trao cho nhóm “Nexus 7” bộ hồ sơ gọi là "những bản tóm tắt tối thiểu" (số liệu về những cuộc gọi điện thoại) để đổi lấy dữ liệu về nhiều dự án tái kiến thiết của Afghanistan. "Bản tóm tắt" không tiết  lộ cho “Nexus 7” biết ai gọi điện cho ai hay nội dung của những cuộc điện đàm bởi vì DARPA không được phép sử dụng dữ liệu tình báo thô.

Khoảng 20 nhân viên từ một số công ty xử lý thông tin như Caerus Associates, Potomac Fusion và Data Tactics Corporation  v.v… làm việc trực tiếp trong trụ sở của DARPA. Về lý thuyết, những nhân viên hợp đồng này lập báo cáo gửi đến Randy Garrett, Giám đốc Dự án “Nexus 7”. Nhưng trên thực tế chính nữ giám đốc mới của DARPA Regina Dugan (người tiền nhiệm là Tony Tether) mới thật sự là người cầm cương

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.