Bạo lực lan rộng ở Nam Phi

Nhiều người Nam Phi đang sống với nỗi lo sợ đến mức gần như hoang tưởng vào một lúc nào đó căn nhà của họ sẽ bị đột nhập. Thực tế những vụ đột nhập nhà riêng để trộm cướp ở khắp đất nước Nam Phi gồm 50 triệu dân đã tăng hơn gấp đôi, từ tổng cộng 9.063 trong hai năm 2002-2003 tăng đến 18.786 vụ vào năm 2012 - theo số liệu của Viện Nghiên cứu An ninh Nam Phi.

Tổ chức quốc tế Gunpolicy.org báo cáo có  khoảng 6 triệu khẩu súng được cấp phép ở Nam Phi. Lauren Tracey, nhà nghiên cứu vũ khí cá nhân của nhóm, cho biết: "Người ta có thể hiểu được nỗi sợ hãi đến mức hoang tưởng sẽ bị trộm đột nhập nhà của người dân Nam Phi. Các nạn  nhân gần như không tự vệ được trong những vụ tấn công như thế". Do đó, những gia đình trung lưu thường thuê vệ sĩ vũ trang canh gác nhà riêng giúp cho các công ty an ninh tư nhân Nam Phi có cơ hội ăn nên làm ra. Những gia đình khá giả còn lắp đặt hệ thống an ninh để bảo vệ nhà mình, như là còi báo động, camera giám sát an ninh, thiết bị hồng ngoại phát hiện chuyển động v.v…

Nhưng dường như bọn trộm cắp không màng đến chiếc tivi màn hình phẳng hay đồ trang sức, mà chúng muốn những khẩu súng của gia chủ. Tại sao?

Theo các chuyên gia, một phần do rất khó sở hữu một khẩu súng hợp pháp tại Nam Phi. Ở Nam Phi, cuộc đối đầu thường xuyên giữa người da trắng và người da đen trong nhiều thế hệ đã dẫn đến một cuộc "chạy đua vũ trang" trong người dân. Claire Taylor, nữ phát ngôn của Gun Free South Africa, giải thích: "Có một cuộc nội chiến thầm lặng ở Nam Phi trước năm 1994.  Trong cuộc chiến này, cả hai phía - người da trắng và người da đen - trở thành những người lính vũ trang".

Gun Free South Africa là một tổ chức phi lợi nhuận ra đời từ phong trào chống tội phạm phát sinh từ những năm bất công của thời chủ nghĩa apartheid. Đối với người da đen Nam Phi, khẩu AK-47 được coi là biểu tượng của tự do và sự chiến đấu chống lại bất công trong xã hội. Không giống như ở Mỹ, quyền sở hữu súng không có quy định trong hiến pháp Nam Phi. Cảnh sát Nam Phi đã tịch thu và phá hủy hàng ngàn khẩu súng không có giấy phép nhưng vẫn không biết được có bao nhiêu khẩu súng bất hợp pháp có mặt trên đường phố.

Khi Nelson Mandela - Tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi - nắm giữ quyền lực vào năm 1994, ông cố sức giảm bớt sự phổ biến súng trong người dân. Năm 2000, chính quyền Nam Phi thông qua Luật kiểm soát vũ khí lửa và cũng kể từ đó - theo Claire Taylor - bạo lực liên quan đến súng giảm dần. Trước đây, 16 là độ tuổi tối thiểu được sở hữu súng nhưng hiện nay đã nâng lên 21 tuổi ở Nam Phi. Để được cấp phép sử dụng súng, người dân phải trải qua những cuộc thi kiểm tra năng lực tương tự như thi lấy giấy phép lái xe, nghĩa là phải hiểu biết luật pháp và cách thức bảo quản súng một cách an toàn. Sau đó, cơ quan chính quyền sẽ kiểm tra lý lịch xem có tiền án tội phạm cũng như có thiên hướng bạo lực hay không, đồng thời kiểm tra xem có mắc bệnh tâm thần hoặc  nghiện ngập hay không.

Ngoài ra, chính quyền cũng tiến hành phỏng vấn những người thân hay bạn đời của người xin cấp phép sở hữu súng. Rắc rối hơn nữa, chính quyền sẽ tiến hành kiểm tra thông tin và bạo lực gia đình cũng như các vấn đề liên quan đến việc làm. Sau khi được cấp phép, người sở hữu súng sẽ phải xin cấp phép lại vào sau 2 năm. Do giấy phép sở hữu súng quá khó có được cho nên những vụ đột nhập nhà riêng đánh cắp súng rất phổ biến ở Nam Phi.

Bạo lực lan rộng ở Nam Phi ảnh 1
Những vụ án bạo lực thường xuyên xuất hiện trên các mặt báo ở Nam Phi.

Theo Gun Free South Africa, mỗi tháng có khoảng 2.000 khẩu súng bị đánh cắp từ những người sở hữu hợp pháp ở Nam Phi. Vào giữa tháng 4/2005 và tháng 3/2011, hơn 18.000 khẩu súng được báo cáo bị đánh cắp hay biến mất trong các đồn cảnh sát.

Nam Phi được nhiều người coi là trung tâm của tội phạm bạo lực, bởi vì các tỷ lệ giết người, cưỡng dâm và xâm nhập gia cư kèm theo bạo lực thuộc hàng cao nhất thế giới. Tuy nhiên, theo Liên Hiệp Quốc, tỷ lệ án mạng ở Nam Phi hiện nay vẫn thấp hơn ít nhất 10 quốc gia khác - bao gồm Honduras, El Salvador và Guatemala cũng như các quốc gia châu Phi khác như Lesotho, Uganda và Bờ Biển Ngà.

Ngoài ra, Nam Phi cũng là mảnh đất mà ở đó bạo lực đối với phụ nữ vượt khỏi tầm kiểm soát của chính quyền, từ cưỡng dâm trên đường phố cho đến bạo hành chống phụ nữ trong gia đình. Thật ra, trước  khi xảy ra vụ án vận động viên Oscar Pistorious bắn chết bạn gái, báo chí Nam Phi tập trung nhiều đến vụ cưỡng dâm tập thể kinh hoàng và giết chết cô gái 17 tuổi tên là Anene Booysen ở vùng ngoại ô Cape Town.

Sau vụ án Booysen, những cuộc tuần hành đã bùng phát khắp nơi ở Nam Phi. Tổng thống Jacob Zuma kêu gọi tuyên án thật nặng cho những kẻ liên quan đến vụ án Booysen. Và, trong tháng 2 vừa qua, chính quyền Nam Phi cũng công khai ủng hộ chiến dịch kêu gọi thực hiện "16 ngày chống bạo lực phụ nữ và trẻ em"

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.