Bản án này không phải vì những nỗi kinh hoàng của cuộc nội chiến đã gây ra cái chết cho gần 150.000 người. Hơn cả số lượng người chết, chính mức độ man rợ vô nhân tính đã không thể xóa mờ trong tâm trí bao người. Hàng đoàn lính trẻ em say ma túy, đầu đội chùm lông chim hay mang mặt nạ tử thần, đã làm dậy sóng cả khu vực, giết người một cách thản nhiên như những trẻ em khác chơi trò cảnh sát và kẻ cướp.
Nhằm "phá hủy" mọi ý niệm đạo đức của chúng để dễ bề cai quản, trước đó những kẻ đứng đầu đã ra lệnh cho chúng phải tự tay giết cha mẹ. Các nạn nhân bị chặt tay chân, khủng bố tinh thần, thiêu sống, lăng nhục, ăn thịt... Đó là "những tội ác ghê tởm nhất trong lịch sử nhân loại" - theo các quan tòa.
Chuyện đời của người đàn ông nhỏ con râu rậm đó là chuyện của một cơn khát về quyền lực và tiền của, cộng thêm tính vô đạo đức tuyệt đối. Charles Taylor sinh năm 1948 trong một gia đình khá giả gốc gác nô lệ ở Mỹ đã đến châu Phi vào đầu thế kỷ XIX và định cư tại vùng đất của những kẻ tự do: Liberia. Đứa trẻ hung hãn Charles Taylor được gửi sang Mỹ và lấy được tấm bằng kinh tế.
Khi trở về Monrovia vào đầu thập niên 80 thế kỷ trước, con người tham vọng đó xin vào làm công chức. Giữ nhiệm vụ ký đơn đặt hàng cho chính phủ, ông ta được đặt biệt danh là "Keo siêu đẳng" do tài thu tóm tiền bạc lọt qua tay. Đến năm 1983, ông ta bị buộc tội thâm lạm 1 triệu USD và bị giam tại Mỹ. Nhưng không lâu sau vào năm 1985 ông ta vượt ngục trong điều kiện thật khó hiểu (nhiều người cho rằng có sự giúp sức của Cơ quan an ninh Mỹ nhưng không có bằng chứng) và lại quay về châu Phi.
Sau khi được huấn luyện trong sa mạc Libya, được Bờ Biển Ngà và Libya trang bị cũng như tài trợ, năm 1989 Taylor khởi sự chinh phục Liberia, công việc mà ông ta chỉ hoàn thành 8 năm sau đó nhờ bầu cử. Để có tiền cho một cuộc chiến kéo dài, Taylor "xuất khẩu" chiến tranh sang Sierra Leone bằng cách nâng đỡ một thuộc cấp gốc gác ở nước này, đó là Foday Sankoh. Để trấn áp dân chúng, bọn phiến loạn không ngần ngại chặt tay chân nạn nhân sau khi đã đặt câu hỏi: "Muốn đòn dài hay đòn ngắn?". Taylor và Sankoh chiếm hữu các mỏ kim cương để mua vũ khí, trong khi các thuộc hạ "tự trả lương" bằng cách cưỡng hiếp và cướp bóc tất cả những gì chúng tìm thấy trên đường đi.
Nhưng bất chấp quy mô của những sự tàn ác, cộng đồng quốc tế vẫn im hơi lặng tiếng trong một thời gian dài trong khi những nhà xuất khẩu gỗ hay cao su của Mỹ và châu Âu vẫn tiếp tục công việc như chẳng có gì xảy ra. Tại Sierra Leone, vào năm 2000 Thủ tướng Anh Tony Blair phải gửi lực lượng đặc nhiệm sang để chấm dứt cảnh tắm máu. Còn Charles Taylor đã mắc một sai lầm nghiêm trọng: theo Cơ quan tình báo Mỹ, ông ta đã cấu kết với mạng lưới Al-Qaeda trong việc buôn lậu "kim cương máu". Thế là Mỹ quyết định cắt đứt quan hệ với người mà trước đây Mỹ cứ ngỡ là "chơi được". Mà không phải chỉ có Mỹ bị lầm: vào năm 2003, ông ta vẫn có mặt tại Paris trong Hội nghị thượng đỉnh Pháp - Phi.
Nhưng sự cai trị của ông ta cũng không kéo dài: vào tháng 8/2003, ông ta bị 2 nhóm phản loạn bao vây tại Monrovia, bị đồng minh châu Phi bỏ rơi và dưới sức ép của Mỹ, ông ta phải lưu vong sang Nigeria để cuối cùng bị bắt rồi chuyển sang La Haye vào tháng 3/2006.
Bằng kim cương thu được trong các hầm mỏ ở miền Bắc Liberia nhờ những công nhân bị biến thành nô lệ, Charles Taylor đã vũ trang, tài trợ và huấn luyện cho Mặt trận Cách mạng Thống nhất (RUF), khuyến khích một chiến dịch gây kinh hoàng nhằm nắm quyền kiểm soát Sierra Leone để khai thác kim cương. Đã 2 lần ông ta xuất hiện bên cạnh nhóm này để lên kế hoạch tấn công: chiếm thành phố kim cương Kono vào cuối năm 1998, tấn công Freetown đầu năm 1999.
Nhiều thủ lĩnh nổi dậy đã bị Tòa án đặc biệt về Sierra Leone thành lập năm 2001 kết án từ 15 đến 52 năm tù, và theo hệ cấp lẽ ra Charles Taylor sẽ nhận mức án nhẹ hơn. Nhưng các quan tòa đã nhắc đến chức vụ nguyên thủ quốc gia của ông ta, "một vị thế đặc biệt so với những thủ lĩnh kia". Bản án của Charles Taylor đánh dấu "một kỷ nguyên mới về trách nhiệm. Các lãnh tụ phải làm gương và không nên phạm tội ác" - Chánh án Richard Lussick tuyên bố.
"Tôi mong rằng ông ta sẽ suy ngẫm về các hành động của mình trong thời gian ngồi trong nhà giam" - Alhadji Jusu Jarka tuyên bố; ông là cựu Chủ tịch Hiệp hội Người cụt chi, từng bị phe nổi dậy chặt mất 2 tay.
Ngày 3/5 vừa qua, phía công tố đã đề nghị mức án 80 năm tù. Nhưng các quan tòa cho rằng mức án đó là thái quá và đã giảm xuống còn 50 năm. 50 năm tù, đó là cái giá của sự phản bội. Phản bội người dân Sierra Leone và Liberia mà lẽ ra với cương vị nguyên thủ, ông ta phải tạo nên sự tin tưởng. Phản bội cả cộng đồng quốc tế vì Charles Taylor nằm trong số các nhân vật mà quốc tế tin tưởng trong các cuộc nghị hòa. Thế nhưng vào năm 1998, trong khi vẫn kêu gọi phe nổi dậy ngồi vào bàn đàm phán với chính phủ, Charles Taylor lại ngấm ngầm khuyến khích họ không nên bỏ vũ khí.
Luật sư của Charles Taylor, Courtenay Griffiths, cũng muốn tin vào "kỷ nguyên mới về trách nhiệm" nếu người ta truy tố không phân biệt "một công nương và một gái điếm". Công nương là ám chỉ Mỹ, Anh, phương Tây, nơi mà các nguyên thủ không bao giờ phải trả lời về những tội ác của họ (chẳng hạn trong cuộc chiến tại Iraq). Còn gái điếm là các nước nạn nhân của chủ nghĩa tân thuộc địa của luật pháp quốc tế.
Bản án được tuyên đối với Charles Taylor là bản án đầu tiên áp dụng cho một nguyên thủ quốc gia về những tội ác đã mắc phải trong lúc đương nhiệm.
Nếu muốn kháng án, Charles Taylor có 14 ngày để nộp đơn kể từ ngày nhận được văn bản phán quyết đầy đủ của tòa án. Sau đó ông ta sẽ thụ án tại một nhà tù ở Anh
