Đào thoát được khỏi sự săn lùng công phu và chuyên nghiệp của FBI nhưng hai kẻ truy nã nguy hiểm nhất tại Mỹ không ngờ lại bị bắt giữ tại Việt Nam. Đó là kết quả của sự phối hợp có hiệu quả giữa Văn phòng Interpol Việt Nam - Công an TP HCM và Công an tỉnh Bạc Liêu. Tổng cục Cảnh sát đánh giá đây là hai trong số những chiến công tiêu biểu của Interpol Việt Nam trong hành trình 20 năm lực lượng cảnh sát Việt Nam gia nhập tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế Interpol (4/11/1991 - 4/11/2011).
Lọt lưới FBI - Sa lưới tại Việt Nam
Phạm tội giết người tại Mỹ, Nguyễn Thành Thắng, Việt kiều Mỹ, bằng các chiêu thức tinh vi đã đào thoát khỏi đất Mỹ, quay về Việt Nam lẩn trốn tại địa bàn tỉnh Bạc Liêu vào cuối năm 1997. Do làm tốt công tác quản lý địa bàn, nắm hộ nắm người nên sự xuất hiện của Nguyễn Thành Thắng, dù đã được ngụy trang kỹ lưỡng bằng vỏ bọc doanh nhân Việt kiều giàu có, cuối cùng vẫn không qua mắt được lực lượng Công an Việt Nam.
Ngày 5/1/1998, Công an tỉnh Bạc Liêu đã phối hợp với Văn phòng Interpol Việt Nam và Cảnh sát Mỹ bắt giữ Nguyễn Thành Thắng trong sự ngỡ ngàng của chính y. Thoát khỏi sự truy đuổi ráo riết của FBI, đối tượng truy nã nguy hiểm nhất nước Mỹ vào thời điểm bấy giờ không thể ngờ được cuối cùng lại bị sa lưới bởi cảnh sát Việt Nam. Qua kênh hợp tác Interpol, tại Việt Nam, Nguyễn Thành Thắng được chuyển giao cho FBI trên cơ sở hợp tác có đi có lại giữa hai bên để điều tra, xử lý theo pháp luật Hoa Kỳ.
8 tháng sau khi Nguyễn Thành Thắng bị sa lưới tại Việt Nam thì đến lượt Bùi Hữu Tài. Tài mang quốc tịch Mỹ, phạm tội giết người, buôn lậu ma túy, bắt cóc tống tiền tại Australia. Cảnh sát Australia truy lùng Tài ráo riết bởi Bùi Hữu Tài phạm nhiều tội và tội nào cũng có tính chất nghiêm trọng. Cũng bởi vậy mà FBI xếp Tài là 1 trong 10 đối tượng nguy hiểm nhất của năm.
Cùng bị Mỹ xếp hạng là đối tượng nguy hiểm nhất, cùng bị Cảnh sát Việt Nam bắt giữ nhưng theo các sĩ quan của Văn phòng Interpol Việt Nam thì vụ bắt giữ Bùi Hữu Tài đặc biệt hơn nhiều so với vụ bắt giữ Nguyễn Thành Thắng. Đặc biệt bởi vì, bắt được Bùi Hữu Tài không chỉ là đã ngăn chặn được đường đào thoát của đối tượng nguy hiểm nhất trong năm theo xếp hạng của FBI mà còn mở ra một chuyên án cực lớn về ma túy tại Việt Nam.
Kẻ mang 2 lệnh truy nã đỏ
Thượng tá Chử Văn Dũng, Phó Chánh Văn phòng Interpol Việt Nam bây giờ, khi ấy là sĩ quan của Văn phòng. Ấn tượng khó quên nhất của Thượng tá Dũng về vụ án này đó là khi bắt giữ Tài. Dù đã có trong tay toàn bộ hồ sơ phạm tội, lý lịch tư pháp và những tấm hình chụp cận Bùi Hữu Tài ở nhiều góc độ nhưng khi Tài bị bắt giữ, Thượng tá Dũng vẫn ngỡ ngàng. Dáng người cao, gương mặt lạnh với hàng ria con kiến được tỉa tót kỹ lưỡng, ăn vận chải chuốt, cầu kỳ, Tài trông hấp dẫn như một diễn viên điện ảnh. Không ai hình dung nổi, đó lại là một kẻ giết người.
Các sĩ quan của Văn phòng Interpol Việt Nam bắt đầu biết đến Bùi Hữu Tài qua bộ hồ sơ truy nã do Văn phòng Sĩ quan liên lạc của Cảnh sát Liên bang Australia tại Hà Nội chuyển đến năm 1998. Đó là một bộ hồ sơ khá chi tiết, đầy đủ.
Theo thông tin trên lệnh truy nã của Australia thì đối tượng này tên là Bùi Hữu Tài. Tài có tham gia vào một đường dây buôn bán ma túy tại Australia. Trong quá trình làm ăn, băng đảng của Tài đã có mâu thuẫn với một phụ nữ gốc Việt tên là Hà Thị Quế Mai. Tài đã tổ chức bắt cóc con trai của bà Mai là Tuấn Anh để đòi 400.000 USD tiền chuộc.
Khi gia đình bà Quế Mai chưa kịp lo đủ tiền chuộc thì bọn chúng đã thủ tiêu Tuấn Anh. Cảnh sát Australia đã tìm thấy thi thể Tuấn Anh tại một cống thoát nước lớn, trên thi thể có nhiều vết đạn. Cùng bị truy nã với Tài còn có hai đối tượng nữa là Lý Quốc Chương và Lê Thanh Long.
Nghiên cứu kỹ lưỡng hồ sơ về Tài, các sĩ quan Văn phòng Interpol Việt Nam tiếp tục phát hiện thêm nhiều mối quan hệ phức tạp của y với các đối tượng hình sự người Việt ở cả trong nước lẫn nước ngoài. Ngay cả bà Quế Mai, người đàn bà có con trai bị băng nhóm của Tài thủ tiêu tại Australia cũng không phải là nhân vật xa lạ.
Thông tin về bà Mai đã được biết từ trước đó trong một vụ việc khác liên quan đến một số người Việt Nam ở nước ngoài. Tài làm ăn với bà Quế Mai khi hắn ẩn náu tại Australia chứ thực ra là Tài mang quốc tịch Mỹ và sinh sống tại Mỹ với tên gọi Vũ Mạnh Cường. Sinh năm 1967, là người gốc Việt, sinh ra tại một tỉnh phía Nam nhưng Bùi Hữu Tài theo gia đình sang Mỹ định cư từ nhỏ. Tài mắc nghiện ma túy tại Mỹ từ khi còn là một thanh niên mới lớn và một cuộc sống bị lệ thuộc hoàn toàn vào thứ chết người ấy đã đẩy hắn vào con đường giang hồ như một sự lựa chọn không thể khác để có tiền ăn chơi, hút hít.
Sự phá hủy nhân cách tàn khốc của ma túy cộng với bản tính liều lĩnh, manh động đã khiến Bùi Hữu Tài trở thành tên tội phạm khét tiếng. Y cầm đầu một băng xã hội đen gồm một số tên gốc Việt liên kết với bọn tội phạm người Mỹ tiến hành hàng loạt các hoạt động phạm tội từ trộm cắp xe ôtô, sử dụng ma túy đến gây rối trật tự công cộng…
Trong suốt một thời gian dài, hoạt động của Tài và đồng bọn đã làm đau đầu cảnh sát không chỉ bang California mà hầu hết các bang trên đất Mỹ. Năm 1997 vì các hoạt động tội phạm trong đó có buôn bán ma túy, Tài bị Tòa án Mỹ kết án tù nhưng hắn đã tìm đường đào thoát sang Australia.
Tại Australia, dù đang bị Cảnh sát Mỹ truy nã gắt gao nhưng Bùi Hữu Tài vẫn không từ bỏ con đường phạm tội. Ngay sau khi đặt chân tới Australia, Bùi Hữu Tài lập tức liên kết với các băng nhóm tội phạm tại đất nước này. Khi ấy, bà Quế Mai cũng mới từ Nga sang và đôi bên “chập” nhau. Mâu thuẫn nảy sinh để rồi cuối cùng Bùi Hữu Tài chọn cách giải quyết bằng những phát đạn găm chi chít trên cơ thể đứa con trai độc nhất của bà Quế Mai.
Gây án xong, Bùi Hữu Tài tháo chạy khỏi Australia vì biết sớm muộn gì rồi cũng sẽ bị cảnh sát nước này truy nã gắt gao bởi hành vi phạm tội quá nghiêm trọng.
Cuối năm 1997, Tài nhập cảnh vào Việt Nam, cư ngụ tại TP HCM, nơi hắn đã sống thời thơ ấu và vẫn còn nhiều quan hệ họ hàng ở đây.
Thượng tá Chử Văn Dũng, Phó Văn phòng Interpol Việt Nam kể lại, do nghiên cứu hồ sơ rất kỹ lưỡng, cẩn trọng kết hợp với các biện pháp nghiệp vụ mà cuối cùng Cơ quan Công an Việt Nam đã phát hiện ra một điều ít ai ngờ tới, Bùi Hữu Tài - kẻ mang lệnh truy nã của Cảnh sát Australia - và Vũ Mạnh Cường - kẻ mang lệnh truy nã của FBI - thực ra chỉ là một đối tượng tên thật là Bùi Hữu Tài.
Theo chỉ đạo của Tổng cục Cảnh sát khi đó, Công an TP HCM cùng một số đơn vị nghiệp vụ khác được lệnh phối hợp với Văn phòng Interpol Việt Nam truy tìm kẻ mang tên Bùi Hữu Tài.
Mở ra một chuyên án ma túy mới
Lại nói về Tài. Với gương mặt điển trai cộng với mác Việt kiều Mỹ, tại TP HCM, sự xuất hiện của Tài làm khuynh đảo nhiều cô gái đẹp. Không ai trong số đó biết Tài là một con nghiện ma túy nặng. Cũng không biết rằng, tại TP HCM, Tài sống sung túc không phải bằng của nả mang từ "bển" về mà từ những phi vụ buôn bán ma túy với một bà trùm nổi tiếng lúc bấy giờ là Hoa "Vinh".
Đường dây ma túy của Nguyễn Đức Lượng trước vành móng ngựa.
"Trang trại ma túy" của Nguyễn Đức Lượng.
Nhưng Công an Việt Nam thì biết. Bởi vậy mà song song với cuộc truy lùng kẻ mang hai lệnh truy nã quốc tế thì hồ sơ về một đường dây buôn bán ma túy xuyên quốc gia cũng bắt đầu được mở. Lại thêm một bất ngờ nữa trong hành trình truy bắt kẻ mang 2 lệnh truy nã quốc tế nguy hiểm này.
Đêm 13/9/1998, khi Tài vừa dừng xe trên đường Hàm Nghi, trước cửa một tiệm massage để chờ đón cô bồ là nhân viên ở đây thì bị bắt giữ. Cùng lúc, Cơ quan Công an thực hiện lệnh bắt khẩn cấp đối với Nguyễn Thị Hoa (tức Hoa "Vinh") quê ở Nghệ An. Ngôi nhà Tài thuê ở trên đường Lê Đại Hành và ngôi nhà của Nguyễn Thị Hoa trên đường Nguyễn Trãi cũng bị khám xét khẩn cấp ngay trong đêm. Và, ở cả hai nơi này đều thu giữ được ma túy.
Tiếp tục đấu tranh, Tài khai đã mua của Hoa tới 1,6 kg hêrôin và 1 kg thuốc phiện về để sử dụng và bán cho một số Việt kiều Mỹ, Việt kiều Nhật kiếm lời. Hoa cũng thừa nhận đã bán ma túy cho Tài và nguồn cung cấp ma túy cho Hoa chính hai anh em Nguyễn Đức Lượng - Nguyễn Phi Lý và một nhóm đối tượng khác ở Nghệ An.
Từ lời khai của Hoa "Vinh", chuyên án ma túy tiếp tục được mở rộng tới đường dây của ông trùm Nguyễn Đức Lượng khi đó đang ung dung trong vỏ bọc là một chủ trang trại thành công với mô hình VAC ở Nghệ An.
Sau này, cuộc điều tra đã mở ra những bất ngờ ở khu vực trang trại rộng hàng chục ha tại Diễn Châu của Nguyễn Đức Lượng. Hóa ra, vườn - ao - chuồng ở trang trại này chỉ là ngụy trang còn thực chất đây là điểm tập kết ma túy. Hầu hết những người làm công ở trang trại này đều là những đối tượng vận chuyển thuê ma túy cho Lượng.
Ma túy được Nguyễn Đức Lượng thu gom qua các đầu mối tại Lào và vùng sát biên giới, sau đó chuyển về trang trại ở Diễn Châu. Để rồi, từ đây tiếp tục chuyển vào TP HCM và một số tỉnh phía Nam bán cho Hoa "Vinh" và một số đối tượng khác. Kết thúc chuyên án, Cơ quan điều tra đã làm rõ, các đối tượng trong đường dây này đã tham gia mua bán tổng cộng 114 bánh hêrôin và 247 kg thuốc phiện. Đây là vụ buôn bán trái phép chất ma túy lớn nhất ở thời điểm lúc bấy giờ với 7 đối tượng bị truy tố ở giai đoạn 1 và 25 đối tượng bị truy tố ở giai đoạn 2.
Đi hết từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, vụ bắt giữ Bùi Hữu Tài là một minh chứng về trình độ, năng lực nghiệp vụ của Công an Việt Nam trong đấu tranh chống tội phạm hình sự và tội phạm có tính chất xuyên quốc gia
