Anh: Kẽ hở luật pháp giúp do thám người dùng trên mạng xã hội

Một số tổ chức đấu tranh vì quyền tự do công dân ở Anh đang kiện Cơ quan Tình báo tín hiệu GCHQ của Anh tội vi phạm các quy định của luật pháp nước này do các hoạt động do thám nhắm vào người dùng Internet ở Anh. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng của Chính phủ Anh đã lợi dụng kẽ hở luật pháp để biện minh cho hành động do thám của GCHQ.

Trong một tuyên bố "làm chứng" dài 48 trang A4 được đưa ra hôm 18/6 vừa qua, Charles Farr, Tổng giám đốc Văn phòng An ninh và chống khủng bố Anh khẳng định, hoạt động do thám, theo dõi người dùng trên các trang mạng xã hội là không vi phạm luật pháp của nước Anh. Charles Farr phải đưa ra tuyên bố trên theo yêu cầu của tòa án đang thụ lý vụ kiện của các tổ chức quốc tế bảo vệ quyền tự do công dân, gồm Privacy International, Liberty, Amnesty International.

Tháng 5/2014, các tổ chức này đã cùng nhau nộp hồ sơ kiện GCHQ lên Tòa án Quyền lực điều tra (Investigatory Powers Tribunal) - tòa án giám sát việc tuân thủ luật gián điệp ở Anh.

Trong tuyên bố, Charles Farr lập luận rằng, các quy định trong luật gián điệp của Anh cho phép GCHQ thường xuyên can thiệp (đọc trộm) các giao tiếp trên mạng Internet của người Anh nếu họ sử dụng các diễn đàn phổ biến trên mạng như Facebook, Twitter, YouTube và Google.

Ông Farr cho rằng, luật gián điệp của Anh xem những thông tin giao dịch trên Facebook, Twitter, YouTube và Google là thông tin xuất xứ bên ngoài nước Anh, vì máy chủ của các trang web này đặt tại Mỹ chứ không đặt tại Anh. Đây là một kẽ hở của luật pháp nước Anh trong việc xác định đối tượng, loại thông tin giao tiếp các cơ quan tình báo được phép hay không được phép do thám.

Theo phân tích của ông Farr, trước đây, hoạt động do thám các giao tiếp trên Internet trong nước Anh được quy định tại Khoản 8(1) của Luật Quy định các quyền hạn điều tra (RIPA), theo đó GCHQ phải xin phép và được tòa án đồng ý bằng văn bản khi muốn do thám, theo dõi đối tượng có hoạt động khả nghi phi pháp. Tuy nhiên, bằng cách xác định các nhà cung cấp dịch vụ Facebook, Twitter, YouTube và Google là "các giao tiếp truyền thông nước ngoài", cho nên các giao tiếp đó được áp dụng theo Khoản 8(4) của RIPA.

Điều này có nghĩa là một loạt các hoạt động giao dịch từ email cho đến các tin nhắn trên Facebook và các thông tin tìm kiếm trên trang tìm kiếm Google đều có thể bị can thiệp, do thám cho dù GCHQ (hay bất kỳ cơ quan an ninh nào khác) không có cơ sở khả nghi nào để tiến hành do thám. Farr cho rằng, do đường đi lòng vòng của các giao dịch trên đường truyền Internet toàn cầu nên các dữ liệu trên Internet bị đánh đồng với nhau và đều bị do thám như nhau.

"Cách duy nhất để Chính phủ Anh bảo đảm ít nhất thu thập được một phần dữ liệu mình quan tâm là can thiệp do thám khối lượng lớn dữ liệu" - Farr nói.

Cho dù GCHQ có bảo đảm rằng những thông tin đó không được phổ biến hay tán phát ra ngoài thì quyền riêng tư và tự do của các cá nhân cũng đã bị xâm phạm một cách bất hợp pháp. Eric King, Phó Giám đốc Tổ chức Privacy International phản bác lập luận của ông Farr, cho rằng ông Farr không chỉ xúc phạm nguyên tắc cơ bản của quyền con người mà còn thể hiện một cách cư xử "hạ đẳng" khi xâm phạm quyền tự do, riêng tư của người dân Anh.

Ông Tim Berners-Lee, nhà sáng lập tổ chức WWWF và bà Anne Jellema, Giám đốc WWWF, tổ chức đứng đơn kiện GCHQ ra Tòa án Quyền lực Điều tra.
Ông Tim Berners-Lee, nhà sáng lập tổ chức WWWF và bà Anne Jellema, Giám đốc WWWF, tổ chức đứng đơn kiện GCHQ ra Tòa án Quyền lực Điều tra.

Vấn đề các cơ quan tình báo Anh và Mỹ do thám người dùng trên mạng Internet đã trở thành đề tài được dư luận quan tâm vì nó đụng chạm đến quyền riêng tư của công dân không chỉ ở Anh, Mỹ mà còn ở các nước trên thế giới. Hoạt động đó đã khiến cho môi trường Internet trở nên mất an ninh hơn, và người sử dụng Internet ngày càng cảm thấy bất an hơn.

Mặc dù Anh, Mỹ đều có luật quy định về hoạt động tình báo trên mạng Internet, về hoạt động do thám công dân nước mình, nhưng trên thực tế các cơ quan tình báo NSA của Mỹ và GCHQ của Anh đều tìm đủ mọi cách để lách luật nhằm thực hiện mục tiêu do thám của mình, lấy lý do an ninh quốc gia, chống khủng bố. Hoạt động của các cơ quan tình báo này đã đặt người dùng Internet hợp pháp, những công dân chân chính vào chung hàng ngũ với bọn khủng bố cần theo dõi. 

Xuất phát từ những hoạt động do thám đó, đầu năm 2014, Tim Berners-Lee, nhà sáng lập mạng Internet toàn cầu, đã kêu gọi chính phủ các nước ban hành luật bảo vệ quyền lợi người sử dụng Internet trước các hoạt động do thám của các cơ quan an ninh và tình báo.

Trước đó, Tim Berners-Lee đã thành lập Tổ chức mạng Internet toàn cầu (WWWF) nhằm bảo vệ người dùng Internet. Các tổ chức bảo vệ quyền tự do công dân khác cũng tham gia vào chiến dịch kêu gọi Chính phủ Anh, Mỹ kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các cơ quan tình báo.

Bà Anne Jellema nhận xét: "Các cơ quan tình báo cần có quyền hạn để bảo vệ an toàn cho người dân, nhưng các quyền hạn đó phải được kiểm soát chặt chẽ và bảo đảm cân bằng, kẻo chúng có thể làm xói mòn nền tảng cơ bản của dân chủ".

Bà Jellema nhận định thêm, luật pháp quy định hoạt động do thám và bảo vệ quyền tự do công dân phải rõ ràng và cụ thể. Hệ thống luật mập mờ, không minh bạch, cụ thể, thiếu công cụ chế tài hiệu quả là mảnh đất màu mỡ cho các hoạt động do thám quá trớn, bừa bãi, không phân biệt giữa công dân chân chính với các phần tử khả nghi khủng bố

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.