Nguyễn Quang Vinh đã xuất hiện trong các buổi trao phần thưởng của Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hóa, trong lễ trao giải thưởng "Hoa trạng nguyên", trong lễ trao máy tính xách tay của Công ty Trần Anh. Em cũng là học sinh duy nhất của Trường THPT Triệu Sơn I (huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa) giành được danh hiệu thủ khoa ĐH với tổng số điểm 29,5, trong đó hóa 10, lý 10 và toán 9,5.
Tôi gặp Vinh khi em đã nhập trường được hơn 10 ngày. Bộ quân phục Vinh mặc vẫn còn nguyên nếp gấp. Em bảo với tôi, hôm đầu tiên mặc quần áo lính thấy trong lòng có một cảm giác rất lạ, vừa hồi hộp, vừa vui sướng, Vinh chỉ muốn chạy ào về với mẹ để khoe.
Nhắc đến mẹ, giọng Vinh nghẹn lại. Vinh kể, quê Vinh - xã Dân Lý là một xã nghèo của huyện Triệu Sơn, xung quanh là núi đồi, người dân chủ yếu sống bằng nghề làm ruộng. Mẹ Vinh trước đây cũng làm ruộng, sau chuyển sang buôn bán hàng xén nhỏ ở chợ. Những ngày nghỉ, lúc không phải học, Vinh cũng theo mẹ ra chợ phụ giúp bán hàng. Bố Vinh thì làm nghề lái xe tải, thu nhập không cao nên cuộc sống cũng phải tùng tiệm mới đủ nuôi ba anh em Vinh ăn học.
Anh trai cả của Vinh học trường đặc công, đã ra trường và công tác ở Hà Nội. Anh trai thứ hai cũng vừa tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật quân sự, hiện đã nhận công tác ở tỉnh Bình Định. Ba anh em Vinh là niềm tự hào của bố mẹ.
Trong ký ức của Vinh luôn đầy ắp hình ảnh về mẹ, nhất là những ngày mưa, hàng chợ ế ẩm, mẹ Vinh ngồi liêu xiêu bên gánh hàng xén nhỏ cả vốn và lãi chỉ vài trăm ngàn. Ngày tiễn Vinh lên trường, mẹ cho Vinh 2 triệu đồng tiền bà dành dụm từ lâu và dặn Vinh cố gắng chi tiêu từ giờ đến Tết. Bố Vinh thì dặn con trai phải có ý chí và thật thà, làm gì thì cũng phải chân thật - đó là yêu cầu số một của một tân sinh viên, nhất là sinh viên của một trường Công an danh tiếng luôn đòi hỏi tính kỷ luật, nghiêm túc rất cao.
Thật bất ngờ là trong năm học lớp 12, chàng tân thủ khoa này đã giành giải thưởng kép: Giải nhì cuộc thi giải toán trên máy tính của tỉnh Thanh Hóa và giành luôn giải ba của thi học sinh giỏi toán của tỉnh. Vinh mê môn toán từ nhỏ, đó là môn học cơ bản, làm "trụ cột" cho những môn khoa học tiếp theo nhưng theo em, để học tốt môn này cần phải rèn cho mình phản ứng nhanh nhẹn và suy nghĩ logic.
Vinh có một thói quen là ngày nào cũng phải giải toán, không giải bài thầy ra thì bài do em mày mò trong sách vở, trên mạng. Có những bài hóc búa, Vinh suy nghĩ về nó nhiều ngày mới tìm ra đáp án. Giải toán nhiều - theo Vinh sẽ giúp rèn được các kỹ năng tính toán nhanh nhất, không bị ngợp trước các dạng toán khó và rèn cho người học trò khả năng biện luận tốt.
Hai môn hóa, lý thi trắc nghiệm, Vinh đạt điểm tối đa - bí quyết của Vinh cũng không cao siêu. Vinh "ép" mình giải đề trắc nghiệm chỉ trong vòng 45 - 60 phút (với dạng đề 90 phút), đồng thời rèn cách tính toán trên máy tính cầm tay nhanh nhất.
Tôi hỏi Vinh em có đi học thêm nhiều không và có bao nhiêu cuốn sách tham khảo, Vinh thật thà nói: "Ở một xã vùng núi như nhà em, đi học thêm 10.000 đồng/buổi đã là quá xa xỉ nên em tâm niệm, không gì bằng tự học. Tự học thì kiến thức dù nhỏ cũng sẽ mãi là của mình. Sách tham khảo em chỉ có vài cuốn, nhưng nếu chưa có điều kiện, cứ học vững cuốn SGK theo em là đủ kiến thức đi thi ĐH".
Theo Vinh, tính cẩn thận, không chủ quan cũng rất cần thiết với người học trò. Tôi lại hỏi Vinh vì sao em lại chọn Học viện ANND để đăng ký dự thi, Vinh cười mủm mỉm: "Các anh của em đã là người lính rồi, em cũng muốn trở thành người lính. Bố em thường bảo, môi trường Công an với nhiều thử thách, tính kỷ luật nội vụ cao sẽ giúp cho em có lý tưởng sống tốt hơn, hoài bão lớn hơn. Và điều quan trọng là sau này vào đời, khi mình đã được tôi luyện trong thử thách thì làm việc gì cũng không ngại khó, không sợ khổ".
Với tâm niệm giản dị đó, Vinh đã mạnh dạn dự thi vào Học viện ANND dù biết trường này điểm chuẩn rất cao. Và với 12 năm đèn sách, học hành cần mẫn với ý chí không ngừng vươn lên, Vinh đã đỗ thủ khoa. Hy vọng tất cả những "bước đi đầu tiên vững chãi" này sẽ trở thành nền tảng giúp Vinh tiến xa hơn, trở thành một sinh viên giỏi, thành công với mọi dự định, ước mơ và hoài bão
