Tuy nhiên, trao đổi với PV Báo CAND chiều 14/9, ông Hoàng Khánh Duy, Phó trưởng Ban Quản lý khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) khẳng định, những thông tin trên là không chính xác.
Ông Duy cho biết, hiện tại, các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn vẫn hoạt động bình thường, không có hiện tượng ách tắc hàng hóa; lực lượng chức năng tại các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn vẫn đang làm thủ tục xuất khẩu (XK) các loại hàng hóa bình thường và vẫn luôn tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu các loại hàng hóa, đặc biệt là tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho mặt hàng hoa quả tươi của Việt Nam XK qua địa bàn. Hiện có 6 cửa khẩu trên địa bàn tỉnh vẫn đang thực hiện làm thủ tục thông quan hàng hóa, hiệu suất thông quan trung bình đạt khoảng 1.100 - 1.200 xe/ngày, trong đó XK khoảng 400-450 xe/ngày (trên 80% hàng XK là hàng hoa quả tươi của Việt Nam), nhập khẩu khoảng 700-750 xe/ngày.
Trong đó, cửa khẩu Tân Thanh (huyện Văn Lãng) và cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (huyện Cao Lộc) là hai cửa khẩu có hoạt động biên mậu sôi động nhất với mặt hàng thông quan chủ yếu là hoa quả tươi chiếm khoảng từ 70 đến 85% tổng lượng hàng XK, tại 2 cửa khẩu này trong 3 ngày từ 12-14/9 đã có 1.058 xe chở hoa quả được XK sang Trung Quốc. “Hiện tình hình XK nông sản qua các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn vẫn diễn ra bình thường, không ùn tắc và năng lực thông quan đang tăng dần theo ngày”, ông Duy nói.
Ông Phùng Văn Ba, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Tân Thanh cho biết, hoạt động XK nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc qua Tân Thanh vẫn được duy trì ổn định, không có tình trạng ùn ứ. Tất cả các quy trình nghiệp vụ, cơ quan Hải quan đều bố trí đầy đủ cán bộ công chức viên chức làm việc. Nông sản XK qua cửa khẩu Tân Thanh đa phần là sầu riêng, thanh long, xoài, tinh bột sắn…Trung bình một ngày hàng XK khoảng 220-230 xe, hàng nhập khẩu khoảng 200 xe. Thời gian làm việc tại cửa khẩu từ 7h - 21h. Trong mấy ngày hôm nay, lượng hàng xuất đổ dồn về cửa khẩu tăng nhiều hơn trước, ở trong bãi xe chờ xuất khoảng 300 xe. Do một ngày chỉ xuất được khoảng 220-230 xe nên lượng xe lên nhiều thì sẽ dẫn tới bị tồn. Tuy nhiên, những xe hàng tồn trong bãi thì tới sáng hôm sau sẽ tới lượt làm thủ tục XK.
Ông Duy cho biết, thời gian gần đây, các mặt hàng hoa quả như sầu riêng, thanh long của Việt Nam vào vụ mùa thu hoạch. Lượng phương tiện chở hàng hoá lên các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn tăng đột biến. Tuy nhiên, với kinh nghiệm xử lý trong những năm qua, Ban Quản lý đã chủ trì, phối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và lực lượng CSGT xây dựng kế hoạch điều tiết, phân luồng từ xa để đảm bảo cửa khẩu luôn thông thoáng, dòng chảy hàng hoá xuất nhập khẩu được duy trì thông suốt với hiệu suất rất cao (vượt qua thời điểm trước khi phát sinh dịch COVID-19).
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội rau quả Việt Nam cho biết, chưa có doanh nghiệp nào phản ảnh việc bị Trung Quốc ngừng nhập khẩu sầu riêng và các loại hoa quả khác. Năm 2023, Trung Quốc mở cửa trở lại sau chính sách Zero COVID, cùng với việc quả sầu riêng của nước ta được xuất chính ngạch vào quốc gia này đã thúc đẩy kim ngạch ngành hàng rau quả tăng trưởng đột phá sang thị trường này.
Theo Tổng cục Hải quan, tính đến hết tháng 8/2023, XK rau quả đạt 3,55 tỷ USD, tăng 61,8% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt qua con số 3,36 tỷ USD của cả năm 2022. Trong đó, XK sầu riêng đạt gần 1,3 tỷ USD (90% thị trường Trung Quốc). Ngoài ra, các loại trái cây khác cũng được Trung Quốc tăng mua như: Chuối, mít, thanh long, dưa hấu... Trung Quốc vẫn là thị trường đứng đầu với kim ngạch XK 2,26 tỷ USD, chiếm 63,6% kim ngạch XK toàn ngành rau quả của nước ta trong 8 tháng năm 2023. So với cùng kỳ năm ngoái, XK rau quả sang thị trường này 8 tháng năm nay tăng mạnh 133,6% và tăng 47,7% so với tổng kim ngạch cả năm 2022 (1,53 tỷ USD). Hiện Việt Nam có 16 mặt hàng thực vật đang được XK sang Trung Quốc gồm: Chuối, sầu riêng, măng cụt, thạch đen, cám gạo, gạo, khoai lang, dưa hấu, thanh long, xoài, mít, nhãn, vải, chôm chôm, ớt, chanh leo.
Trước đó, liên quan đến thông tin hàng trăm container chuối, mít, sầu riêng, thanh long... chuẩn bị xuất sang Trung Quốc bất ngờ nhận được công văn từ Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) yêu cầu tạm dừng XK, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật cho rằng, đây là hoạt động thường kỳ và được thực hiện nhiều năm nay với nhiều thị trường chứ không chỉ riêng thị trường Trung Quốc. Riêng với thị trường Trung Quốc, đây là đợt thông báo thứ 4 về tạm dừng, thu hồi, khắc phục các biện pháp không tuân thủ vi phạm quy định về kiểm dịch thực vật của phía Trung Quốc. Cũng theo bà Hương, sau khi nhận được thông báo không tuân thủ vi phạm quy định về kiểm dịch thực vật từ Trung Quốc, Cục sẽ thông báo địa phương về mã số nào vi phạm, hành vi vi phạm là gì, và đề nghị thời gian nhất định gửi hồ sơ khắc phục về phía Cục để Cục gửi sang phía Hải quan Trung Quốc, trên cơ sở đó họ sẽ xem xét phục hồi lại các mã số này. Đây là với trường hợp vi phạm lần đầu. Với những cơ sở đóng gói, mã số vùng trồng vi phạm nhiều lần thì vẫn là tạm dừng, xác định nguyên nhân, khắc phục, nộp hồ sơ gửi lại. Hoặc yêu cầu địa phương thu hồi mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói này. Tuy nhiên, việc thông báo khắc phục, thu hồi hay tạm dừng thì cũng dựa theo nguyên tắc đó là: Không làm ảnh hưởng tới thương mại, không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người sản xuất kinh doanh, của người XK; không đánh đồng đơn vị tốt với đơn vị vi phạm. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng khẳng định không có lô hàng nào ùn ứ ở cửa khẩu, tuy nhiên, những lô hàng có mã số bị thông báo vi phạm sẽ bị kiểm tra chặt hơn.
Dù không có lô hàng nào đang bị ùn ứ, tuy nhiên, phía Trung Quốc có đưa ra thông tin cảnh báo về việc một vài mã số vùng trồng ở Việt Nam cần tuân thủ chặt chẽ theo quy định giữa hai nước.
Gỡ điểm “nghẽn” trong xuất khẩu nông sản 
