“Quân bài” TikTok hằn sâu căng thẳng Mỹ-Trung

Sóng gió dường như vẫn chưa thôi bủa vây mối quan hệ của hai cường quốc hàng đầu thế giới, với những căng thẳng dồn dập liên quan đến cái tên mới: TikTok. Chính quyền Mỹ ngày 5/8 (giờ địa phương) tuyên bố đang đẩy mạnh nỗ lực thanh lọc các ứng dụng Trung Quốc “không đáng tin cậy”, đồng thời gọi ứng dụng chia sẻ nổi tiếng TikTok do Trung Quốc sở hữu là “mối đe dọa đáng kể”.

Phát biểu tại cuộc họp báo diễn ra hôm 5/8, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, những nỗ lực của chính phủ Mỹ nhằm mở rộng chương trình “Mạng lưới sạch” sẽ tập trung vào năm lĩnh vực, bao gồm các bước để thanh lọc các ứng dụng không đáng tin cậy của Trung Quốc khỏi mạng kỹ thuật số của Mỹ, cũng như ngăn chặn các công ty viễn thông Trung Quốc truy cập thông tin riêng tư về công dân và doanh nghiệp Mỹ.

“Do có các công ty mẹ có trụ sở tại Trung Quốc, những ứng dụng như TikTok, WeChat và các ứng dụng khác là mối đe dọa đáng kể đối với dữ liệu cá nhân của công dân Mỹ”, Ngoại trưởng Pompeo nhấn mạnh. Ông Pompeo cũng cho biết thêm, Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ làm việc với các cơ quan chính phủ khác để bảo vệ dữ liệu của công dân Mỹ và tài sản trí tuệ của Mỹ, bao gồm cả việc nghiên cứu vaccine COVID-19.

Biện pháp Mỹ áp dụng là ngăn chặn truy cập từ các hệ thống đám mây do các công ty như: Alibaba, Baidu, China Mobile, China Telecom và Tencent điều hành. Đồng thời, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đang làm việc để đảm bảo Trung Quốc không thể làm tổn hại thông tin được vận chuyển bằng các đường cáp dưới biển kết nối Mỹ với Internet toàn cầu, theo Reuters.

Tuyên bố này được đưa ra chỉ hai ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ứng dụng TikTok của Trung Quốc sẽ "không được kinh doanh" ở Mỹ nếu không bán chi nhánh tại nước này vào giữa tháng 9 tới.

TikTok đang được coi là quân bài tiếp theo trong cuộc chiến tranh bền bỉ trên nhiều lĩnh vực giữa Mỹ và Trung Quốc. Ảnh: Reuters
TikTok đang được coi là quân bài tiếp theo trong cuộc chiến tranh bền bỉ trên nhiều lĩnh vực giữa Mỹ và Trung Quốc.  Ảnh: Reuters

Theo Tổng thống Trump, hoạt động của TikTok tại Mỹ sẽ phải chấm dứt vào ngày 15-9, trừ khi được Microsoft hoặc một công ty nào khác mua lại. Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Mỹ đã gia tăng thêm áp lực đối với công ty mẹ của TikTok là ByteDance, rằng phải đạt được một thỏa thuận nếu không muốn bị “thanh trừng”.

Những tuyên bố này cũng khiến truyền thông liên tưởng tới vụ việc Huawei xảy ra cách đây một năm, khi Mỹ coi tập đoàn công nghệ viễn thông hàng đầu Trung Quốc là một mối đe dọa an ninh quốc gia và ban hành một loạt lệnh cấm giao thương nhằm vào tập đoàn này. Tuy nhiên, với TikTok, Tổng thống Trump cũng đưa ra một điều kiện bất ngờ mới. Đó là bất kì thỏa thuận bán chi nhánh tại Mỹ của TikTok nào cũng đều phải nộp một khoản tiền cho Bộ Tài chính Mỹ, do cơ quan này đã giúp thương vụ được hiện thực hóa.

Hôm 2/8, Microsoft đã chính thức tuyên bố quan tâm đến việc mua lại chi nhánh tại Mỹ của TikTok. Thương vụ tiềm tàng này sẽ cho Microsoft cơ hội hiếm hoi để trở thành đối thủ cạnh tranh lớn với các mạng xã hội khổng lồ khác như Facebook hay Snap.

Theo TIME, các nhà lập pháp và chính quyền Mỹ đã liên tục chỉ trích TikTok vì lo ngại Trung Quốc sẽ lợi dụng ứng dụng này để tác động vào cuộc bầu cử Mỹ sắp tới. Song, giới quan sát lại cho rằng, những nỗ lực của chính phủ Mỹ là nhằm ngăn chặn “gã khổng lồ Internet” Trung Quốc thống trị thị trường quốc tế, và khẳng định sức mạnh của nước Mỹ trên địa hạt này.

Phản ứng trước những động thái từ phía Mỹ, cũng trong ngày 5/8, Tân Hoa xã đưa tin, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị trong một cuộc họp báo đã lên tiếng đề nghị Trung Quốc và Mỹ nên ngừng các ý định đối đầu, thúc đẩy quan hệ thông qua hợp tác và gia tăng trách nhiệm của mình đối với thế giới.

Theo ông Vương Nghị, hai nước đã hưởng lợi rất nhiều từ hợp tác đôi bên cùng có lợi trong nhiều năm qua, trở thành một cộng đồng chia sẻ lợi ích chung. Ông dẫn chứng rằng Trung Quốc đã đạt tăng trưởng nhanh chóng, một phần nhờ sự cởi mở và hợp tác với các nước trên thế giới, trong đó có Mỹ, đồng thời sự tăng trưởng liên tục của Trung Quốc cũng tạo ra những lực đẩy cho tăng trưởng bền vững và một thị trường khổng lồ đối với Mỹ và nhiều nước khác.

Từ đó, ông cho rằng, các vấn đề do toàn cầu hóa và thương mại tự do gây ra có thể được xử lý thông qua cải cách từ bên trong. Người đứng đầu ngành ngoại giao Trung Quốc cũng nhấn mạnh trong bối cảnh dịch COVID-19 đang tác động mạnh đến toàn cầu, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới này nên phối hợp cùng có lợi trên cơ sở bình đẳng.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc khẳng định Mỹ “không có quyền” thiết lập “Mạng lưới sạch” và gọi các hành động của Washington là “một dạng bắt nạt điển hình”. Trước đó, Người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân từng lên tiếng kêu gọi phía Mỹ “ngừng chính trị hóa” các vấn đề kinh tế và cung cấp một môi trường cởi mở, công bằng và không phân biệt đối xử đối với các công ty nước ngoài đầu tư vào Mỹ.

Trên thực tế, từ những gì đã xảy ra với tập đoàn công nghệ viễn thông Huawei và giờ đây là với ứng dụng truyền thông xã hội phổ biến TikTok, Mỹ dường như sẽ không từ bỏ nỗ lực tẩy chay các công ty công nghệ Trung Quốc, đồng thời kêu gọi các quốc gia khác “chung tay” vào nỗ lực này. Rất có thể, Trung Quốc sẽ lại phải tính đến nước cờ “ăn miếng trả miếng” trong địa hạt này, sau cuộc chiến kéo dài bền bỉ với nhiều đòn đáp trả song phương giữa hai bên kéo dài những năm qua.

An Nhiên

Các tin khác

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Sập diện rộng, nhiều dịch vụ Microsoft tê liệt

Hàng loạt dịch vụ cốt lõi của Microsoft như Outlook, Teams và Copilot đã gặp sự cố gián đoạn nghiêm trọng kéo dài từ Mỹ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong ngày 13/11, khiến hoạt động của nhiều cơ quan chính phủ và tập đoàn lớn bị ảnh hưởng nặng nề.

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Nga đồng ý để châu Âu tham gia đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 12/11 đã đồng ý để các đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine, theo lời đặc phái viên Mỹ. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga yêu cầu Washington phải làm rõ với các đồng minh châu Âu xem họ thực sự muốn "hòa bình hay chiến tranh" tại Ukraine.

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Xả súng gần Nhà Trắng khiến nhiều người thương vong

Một kẻ đã nổ súng tại một phòng tập thể dục ở khu vực sầm uất của thủ đô Washington, D.C. (Mỹ) ngày 12/11 (giờ địa phương), khiến một người thiệt mạng và bốn người khác bị thương, trước khi cố thủ trong căn hộ riêng và tự sát.

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

CEO Nvidia bất ngờ từ chức

Ông Jensen Huang đã từ chức Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, có hiệu lực ngay lập tức, sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ giữa ông và một người bị nghi là điệp viên Trung Quốc.

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Đại sứ Nga tại Mỹ qua đời sau hơn một năm nhậm chức

Trong thông báo chính thức, Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của Đại sứ Darchiev, đánh giá ông là một nhà ngoại giao xuất sắc, nhà lãnh đạo giàu kinh nghiệm và chuyên gia am hiểu sâu sắc các vấn đề liên quan đến Mỹ.

Italy: 300 trường học sơ tán khẩn cấp vì đe dọa đánh bom hàng loạt

Italy: 300 trường học sơ tán khẩn cấp vì đe dọa đánh bom hàng loạt

Ít nhất 300 trường học tại Italy đã buộc phải sơ tán trong ngày 11/11 sau khi đồng loạt nhận được cùng một thông điệp đe dọa đánh bom. Sự việc gây xáo trộn này xảy ra trong bối cảnh châu Âu đang ngày càng lo ngại về các mối đe dọa "chiến tranh hỗn hợp" nhắm vào nhiều cơ sở hạ tầng và dịch vụ dân sự.

Iran liệt Hải quân và Không quân Argentina vào danh sách tổ chức khủng bố

Iran liệt Hải quân và Không quân Argentina vào danh sách tổ chức khủng bố

Bộ Ngoại giao Iran ngày 11/11 thông báo Tehran đã chính thức liệt lực lượng Hải quân và Không quân của Argentina vào danh sách "các tổ chức khủng bố". Đây là động thái trả đũa trực tiếp sau khi Buenos Aires có quyết định tương tự đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hồi tháng 4 vừa qua.

Đức gây sức ép về viện trợ Ukraine, Slovakia phản đối

Đức gây sức ép về viện trợ Ukraine, Slovakia phản đối

Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát tín hiệu sẽ phủ quyết ngân sách EU nếu các quốc gia thành viên không đạt được thỏa thuận về viện trợ tài chính cho Ukraine, đồng thời cho rằng gánh nặng hỗ trợ hiện chủ yếu do một số ít quốc gia thành viên gánh vác.

Mỹ rút máy bay quân sự khỏi Anh

Mỹ rút máy bay quân sự khỏi Anh

Ngày 9/11, quân đội Mỹ đã sơ tán nhiều máy bay khỏi căn cứ không quân RAF Mildenhall tại Anh do lo ngại về một mối đe dọa an ninh được cho là có liên quan đến Iran.

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Meta áp dụng AI đoán tuổi để bảo vệ thanh thiếu niên

Bắt đầu từ tháng này, gã khổng lồ mạng xã hội Meta sẽ mở rộng quy mô toàn cầu cho công nghệ tự động ước tính độ tuổi. Động thái này được đưa ra sau hàng loạt thỏa thuận pháp lý trị giá hàng tỷ USD và những chỉ trích gay gắt về việc các nền tảng của hãng thất bại trong việc bảo vệ thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trực tuyến.